Operacje bankowe można określić jako stosunki umowne między bankiem i Klientem, w których bank oferuje swoje usługi, a Klient jest usługobiorcą. Operacje te są połączone z określonymi świadczeniami na rzecz Klienta (np. depozyt) lub na rzecz banku (np. kredyt). Operacje bankowe są wykonywane przy wykorzystaniu rachunku bankowego.
Bankowa oferta usług finansowych charakteryzuje się cechami specyficznymi dla działalności bankowej:
- są to działania typowe dla usług bankowych, a polegające na proponowaniu przez bank wykonania określonej czynności (np. przyjęcia depozytu lub udzielania kredytu),
- są one przeważnie dokonywane w drodze operacji pieniężnych (stąd określenie handlowanie pieniędzmi”), a więc mają charakter pieniężny, a nie rzeczowy,
- większość operacji, szczególnie masowych, jest wykonywana przez banki według tych samych standardów,
- usługi bankowe nie mogą być magazynowane, banki są zawsze gotowe wykonywać je na bieżąco,
- usługi bankowe w przeważającej części są określone przez kwotę pieniędzy (kredyt, depozyt), rzadziej przez ilość (zakup akcji),
- w stosunku do poszczególnych Klientów usługi bankowe stanowią kumulację różnych czynności w zależności od potrzeby, co powoduje, że popyt na te usługi może ulegać znacznym wahaniom (np. terminy wypłat płacowych),
- zakres i formy usług bankowych są w dużej mierze uzależnione od ustaleń prawa bankowego oraz działania banku centralnego i nadzoru bankowego.
Z punktu widzenia wzajemnych stosunków między bankiem a Klientem operacje bankowe można podzielić na następujące grupy:
- usługi finansujące są to te wszystkie operacje, które prowadzą do natychmiastowego (lub w ustalonym terminie późniejszym) zwiększenia środków płatniczych Klienta,
- usługi depozytowe, czyli operacje, które umożliwiają Klientowi przekazanie bankowi czasowo niepotrzebnych mu środków w celu ich wykorzystania na rzecz osób trzecich na cele inwestycyjne czy konsumpcyjne,
- usługi związane z obsługą obrotu płatniczego polegają na realizacji zleceń Klienta wykonywania określonych operacji na rachunkach bankowych bądź są to operacje płatnicze dokonywane z inicjatywy samego banku,
- usługi różne, obejmujące wiele rozmaitych usług oferowanych Klientom przez banki (np. doradztwo, pośrednictwo w operacjach papierami wartościowymi itd.).
Podział ten uwzględnia przede wszystkim jednolitość funkcji wymienionych grup usług z punktu widzenia interesów Klienta.