A. Morawiecka przeprowadziła interesujące badanie porównawcze oferty banków skierowanej do tej grupy klientów (tabela 9)[10].
| Nazwa banku / Nazwa pakietu | Otwarcie rachunku | Prowadzenie rachunku | Przelew do innego banku | Przelew do ZUS |
| BGŻ
Integrum Lekarz |
bez opłat | 20 zł lub 160 lub 200 zł/mies.w formie ryczałtu | w formie papierowej 5 zł, przez Teleintegrum 3,5 zł, w pakiecie 0 zł | 5 zł |
| Integrum
Prawnik |
bez opłat | 20 zł lub 160 lub 200 zł/mies.w formie ryczałtu | w formie papierowej 5 zł, przez Teleintegrum 3,5 zł, w pakiecie 0 zł | 5 zł |
| Kredyt Bank / Ekstra BiznesMedyk | 20 zł | 25 zł | w formie papierowej 3 zł; przez TeleKB Konsultant 2 zł; przez Internet 1,50 zł | w formie papierowej 3 zł; przez TeleKB
Konsultant 2 zł; przez Internet 1,50 zł |
| Ekstra Biznes Lex | 20 zł | 25 zł | w formie papierowej 3 zł; przez TeleKB Konsultant 2 zł; przez Internet 1,50 zł | w formie papierowej
3 zł; przez TeleKB Konsultant 2 zł; przez Internet 1,50 zł |
| PKO BP /
Medyk Partner |
0 zł | 25 zł | w formie papierowej 4,5 zł, w formie elektronicznej 2 zł | w formie papierowej 4,5 zł, w formie elektronicznej 2 zł |
| Pekao SA /
Lider Farmacji |
bez opłat za pierwszy rachunek i 10 | 25 zł | w formie papierowej
2 zł, w formie elektronicznej 1 zł |
w formie papierowej
2 zł, w |
| zł od każdego następnego | formie elektronicznej 1 zł | |||
| BZ WBK /
Pakiet dla Wolnych Zawodów |
30 zł | 30 zł* | w formie papierowej 2,80zł, w formie elektronicznej 0,50 zł | 1,50 zł |
| Bank BPH /
Hannonium Medyk Hannonium Prawnik Hannonium Tax |
0 zł | 24,95 lub 39,95 zl (pakiet bazowy Hannonium); 39,95 lub 59,95 zl (Hannonium Plus); 55 lub 79 zł ( Hannonium Pro); do każdej kwoty bank dolicza opłatę w wysokości 10 zł w ramach pakietu branżowego; prowadzenie rachunku w formie ryczałtu min. 90 zł | 10 przelewów/mies. za pośrednictwem systemu Sezam lub VideoTel/MultiCash w ramach pakietu bezpłatnie, powyżej 10 oplata wynosi
0,50 zł za każdy |
1,50 zł |
| Nazwa banku / Nazwa pakietu | Wydanie karty | Kredyty i pożyczki |
| BGŻ
Integrum Lekarz |
20 zł karta podstawowa, 200 zł MasterCard Business, 300 zł MasterCard Gold | Debet dopuszczalny w rachunku: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku min. 200 zł; prowizja przygotowawcza – brak; oprocentowanie kredytu od 12 proc. Kredyt obrotowy w rachunku: opłata za przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku min. 200 zł (opłata na poczet p. przygotowawczej), prowizja przygotowawcza min. 1,5 proc., min. 300 zł; oprocentowanie od 11 proc. lub WIBOR IM + min. 3,5 proc. Kredyt inwestycyjny: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku min. 200 zł (opłata pobrana w poczet p. przygotowawczej); prowizja przygotowawcza od 1,5 lub 2 proc., min. 300 lub 350 zł; oprocentowanie od 12 proc. lub WIBOR
3M + 4 proc. Kredyt płatniczy: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku min. 200 zł (opłata zaliczona w poczet p. przygotowawczej); prowizja przygotowawcza min. 1,5 proc., min. 300 zł; oprocentowanie od 11 proc. lub WIBOR 1M+ min. 3,5 proc. |
| Integrum
Prawnik |
20 zł – karta podstawowa, 200 zł MasterCard Business; 300 zł za MasterCard Gold | jw. |
| Kredyt Bank / Ekstra Biznes Medyk | Visa Electron Ekstrabiznes 15 zł, Visa Business 200 zł Visa Business Gold 385 zł | Odnawialny limit kredytowy w rachunku bieżącym: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 50 zł; prowizja przygotowawcza od 1 do 1,5 proc.; oprocentowanie WIBOR
1M+ marża od 3,5 proc. Kredyt inwestycyjny: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 150 zł; prowizja przygotowawcza od 1,5 proc.; oprocentowanie od 9,69 proc. Kredyt na zakup środków transportu: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 50 zł; prowizja przygotowawcza od 1 do 1,5 proc.; oprocentowanie od 12,5 proc. na nowe auto, od 15,25 proc. na używane. Kredyt na finansowanie nowych miejsc pracy: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 50 zł; za udzielenie kredytu 1 proc.; oprocentowanie od 7,33 proc. Pożyczka dla posiadaczy rachunku Ekstrabiznes: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 50 zł; prowizja przygotowawcza od 1 do 2 proc., oprocentowanie od 11,5 proc. do 12 mieś. i od 17 proc. powyżej 12 mieś. |
| Ekstra Biznes Lex | Visa Electron Ekstrabiznes 15 zł; Visa Business 200 zł; Visa Business Gold 385 zł | Odnawialny limit kredytowy w rachunku bieżącym: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 50 zł; prowizja przygotowawcza od 1 do 1,5 proc.; oprocentowanie WIBOR
1M+ marża od 4 proc. Kredyt inwestycyjny: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 150 zł; prowizja przygotowawcza od 1,5 proc.; oprocentowanie od 9,69 proc. Kredyt na zakup środków transportu: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 50 zł; prowizja przygotowawcza od 1 do 1,5 proc.; oprocentowanie od 12,5 proc. na nowe auto, od 15,25 proc. na używane Kredyt na finansowanie nowych miejsc pracy: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 50 zł; za udzielenie kredytu 1 proc; oprocentowanie od 7,33 proc. Pożyczka dla posiadaczy rachunku Ekstrabiznes: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 50 zł; prowizja przygotowawcza od 1 do 2 proc., oprocentowanie od 12,5 proc. do 12 mieś. |
| PKO BP /
Medyk Partner |
25 zł na dwa lata | Kredyt odnawialny w rachunku: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 50 zł; prowizja od udzielonego kredytu od
2 do 4 proc.; oprocentowanie od 7 proc. Kredyt obrotowy w rachunku kredytowym: przyjęcie wniosku bez opłat; rozpatrzenie wniosku 100 zł; prowizja od udzielonego kredytu od 1 do 3,5 proc.; oprocentowanie od 7,3 proc. Kredyt inwestycyjny w rachunku kredytowym: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 100 zł; prowizja od udzielonego kredytu od 0,8 do 3 proc.; oprocentowanie od 7,1 proc. Pożyczka gotówkowa lub bezgotówkowa: przyjęcie wniosku 0 proc.; rozpatrzenie wniosku 100 zł; prowizja od udzielonej pożyczki 1 proc.; oprocentowanie od 12,3 do 15,6 proc. Kredyt Auto Partner na zakup samochodu; przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 100 zł; prowizja od kwoty udzielonego kredytu od 1 do 3,5 proc.; oprocentowanie od 7,1 proc. |
| Pekao SA /
Lider Farmacji |
50 zł za pierwszą i każdą następną. | Overdraft w PLN: przyjęcie i rozpatrzenie wniosku 0 zł, za udzielenie pierwszego kredytu 0 zł, za udzielenie drugiego min. 1 proc., oprocentowanie IM WIBOR + marża od 4,25 proc. |
| Kredyt w rachunku bieżącym odnawialny w PLN: za przyjęcie i rozpatrzenie wniosku min. 20 zl; prowizja przygotowawcza od 0 proc.; oprocentowanie IM WIBOR + marża od 3 proc. Kredyt w rachunku kredytowym odnawialny i nieodnawialny w PLN: oplata za przyjęcie i rozpatrzenie wniosku min. 30 zł; prowizja przygotowawcza od 0 proc.; oprocentowanie IM WIBOR + marża od 3 proc. | ||
| BZ WBK /
Pakiet dla Wolnych Zawodów |
bez opłat karta firmowa Visa Business Electron, 50 zł za użytkowanie | Kredyt obrotowy w rachunku bieżącym w PLN: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 0,20 proc. min. 100 zł (prowizja pobierana w poczet p. przygotowawczej); prowizja przygotowawcza min. 150 zł + 1 proc. kwoty kredytu ponad 10 tys. zł; oprocentowanie WIBOR + marża (bank nie podaje dokładnych wartości) dla kredytu w PLN Biznes Hipoteka.
Kredyt hipoteczny dla firm: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku 0,20 proc. min. 100 zł (prowizja pobierana w poczet p. przygotowawczej; prowizja przygotowawcza min. 150 zł -1 proc. od kwoty kredytu ponad 10 tys. zł; oprocentowanie WIBOR IM lub 3M dla kredytu w PLN |
| Bank BPH /
Hannonium Medyk Hannonium Prawnik Hannonium Tax |
kredytowe: MasterCard Credit Silver lub Visa Credit Silver bezpłatnie w ramach pakietu | Limit debetowy: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku od 25 zł (kwota zaliczana w poczet p.przygotowawczej); prowizja przygotowawcza od 1 proc., min. 100 zł, oprocentowanie WIBOR 1 M + marża. Kredyt na zakup wyposażenia: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku od
113 zl (oplata zaliczana w poczet p. przygotowawczej); prowizja przygotowawcza od 1,125 proc., min. 100 zł; oprocentowanie WIBOR IM lub 3M lub 6M Hannonium Hipoteka. Kredyt hipoteczny dla firm: przyjęcie wniosku 0 zł; rozpatrzenie wniosku od 113 zł (oplata zaliczana w poczet p. przygotowawczej); prowizja przygotowawcza od 0,75 proc., min. 300 zł |
*opłata obejmuje również korzystanie z rachunku osobistego Konto24 i Konto24 Plus lub Konto24 Prestiż
Źródło: A. Morawiccka. Dobry klient, bo dużo zarabia, „Rzeczpospolita”, 04.06.2004 r.
We wspomnianym badaniu A. Morawieckiej, znalazła się również informacja o – pewien sposób – szczególnym podejściu Banku Zachodniego WBK S.A. do przedsiębiorców reprezentujących wolne zawody. Cytując: „Mogą oni liczyć jednak na pewne udogodnienie. Polega ono na tym, że BZ WBK zalicza dochody nieudokumentowe do przychodów ogółem. Dzięki temu prawnik czy lekarz ma większą zdolność kredytową i może otrzymać pożyczkę na lepszych warunkach (wyższą kwotę). Jednak dochody nieudokumentowane nie mogą przekroczyć 50 % dochodów udokumentowanych i nie mogą być wyższe niż 3 tys. zł miesięcznie.
Informacja ta została potwierdzona przez pracownika banku[11] [12]:
„Dochody nieudokumentowane, czyli nie wykazane w deklaracjach podatkowych, w przypadku osób fizycznych występujących o pożyczkę lub kredyt konsumpcyjny, mogą być brane pod uwagę do kwoty ok. 3 000 zł miesięcznie. W przypadku, w którym kredyt zaciągany jest przez firmę, nie występuje taka możliwość.”
Dla osób reprezentujących wolne zawody jest to jednak mało istotne[13], gdyż – poza kwestią zapłaty podatku – brak jest istotnych różnic pomiędzy przychodem firmy, a przychodem osobistym właściciela firmy. W ten sposób możliwe jest podwyższenie zdolności kredytowej i – co się z tym wiąże – uzyskanie większej pożyczki lub kredytu. W praktyce oznacza to, że Bank Zachodni WBK sankcjonuje łamanie prawa, jakim jest uzyskiwanie nieopodatkowanych przychodów, oferując przy tym możliwość czerpania dodatkowych korzyści z tego faktu. Działania takie – w ocenie autora tej pracy – zasługują na potępienie.
Dla przedsiębiorstwa, ze względu na różnice w kosztach korzystania z określonych form kredytowania, istotny jest również rodzaj kredytu. Specyficzny sposób obliczania kosztów występuje w przypadku kredytu dyskontowego. O ile związane z nim prowizje są podobne, jak w przypadku pozostałych kredytów, o tyle oprocentowanie kredytu liczone nieco inaczej. Odsetki od kredytów dyskontowych, potocznie nazywane dyskontem, potrącane są z reguły w momencie ich udzielenia[14]. I właśnie na tym tle dochodzi do pewnych nieporozumień.
[10] A. Morawiecka, Dobry klient, bo dużo zarabia, „Rzeczpospolita”, 04.06.2004 r.
[11] Ibidem.
[12] W rozmowie telefonicznej w dniu 23.11.2004 r.
[13] W praktyce różnicą jest tylko możliwość odpisania odsetek od kredytu od podstawy opodatkowania – jako kosztów uzyskania przychodu.
[14] Bankowość…, op. cit., s. 279.