Kredyt wekslowy

5/5 - (2 votes)

Kredyty wekslowe zaliczane są do kredytów krótkoterminowych udzielanych w rachunku kredytowym. Mogą być one zarówno odnawialne, jak i nieodnawialne. Występują w dwóch podstawowych formach[1]:

  1. kredytu dyskontowego,
  2. kredytu akceptacyjnego.

Kredyt dyskontowy udzielany jest poprzez wykup (dyskonto) weksla przed terminem jego płatności. Dyskontowanie weksla polega na wykupieniu go od podawcy (kredytobiorcy) w kwocie nominalnej pomniejszonej o odsetki dyskontowe[2]. Kwota, która wypłacana jest podawcy weksla, stanowi kredyt dyskontowy. Spłata kredytu następuje w drodze wykupu weksla przez jego wystawcę lub trasata (osobę różną od wystawcy, na której ciąży obowiązek zapłaty). Jeżeli nie spłaci on kredytu w terminie, czyli nie wykupi weksla, bank przystępuje do windykacji.

Do dyskonta przyjmowane są najczęściej weksle pochodzące z transakcji gospodarczych, z terminem płatności od 15 do 90 dni (chociaż np. Bank BPH dokonuje dyskonta weksli, których termin płatności upływa nie później niż w ciągu 6 miesięcy od daty złożenia ich do dyskonta[3]). Dyskonto weksli może odbywać się poprzez zawarcie umowy o odnawialną linię dyskontową (kredyt dyskontowy odnawialny) lub też w formie doraźnych, jednorazowych transakcji skupu weksli. Sam kredyt, niezależnie od faktu przyjęcia weksla do dyskonta, udzielany jest na podstawie wniosku kredytobiorcy oraz umowy kredytowej. W przypadku umowy linii dyskontowej bank określa limit, do wysokości którego zobowiązuje się przyjmować weksle do dyskonta[4].

Weksle, przedstawiane przez przedsiębiorców do dyskonta, są oceniane przez bank pod względem merytorycznym oraz formalnym (zgodności z prawem wekslowym)[5].

Ocena merytoryczna polega na ustaleniu stopnia ryzyka niewykupienia weksla w terminie. Obejmuje ona nie tylko ocenę zdolności kredytowej trasanta (wystawcy weksla), ale także innych osób podpisanych na wekslu (trasatów, muszą oni wyrazić akcept polecenia zapłaty – w formie podpisu na wekslu: „akceptuję” lub „akceptuję do kwoty X zł”). Jeżeli weksel nie zostanie wykupiony w terminie, to właściciel weksla może, wg swojego wyboru, żądać zapłaty od każdego, kto się na wekslu podpisał przed nim. Jeżeli nie otrzyma on zapłaty, to może dochodzić jej przed sądem – tak, jak każdej innej należności. Im więcej osób podpisało weksel, tym jest on pewniejszy, a roszczeń z niego można dochodzić w terminie 3 lat od daty wykupu[6].

Weksle składane do dyskonta w banku powinny być podpisane przez co najmniej dwa odpowiedzialne majątkowo podmioty gospodarcze – wystawcę weksla oraz akceptanta, poręczyciela lub indosanta[7], z oznaczonym terminem płatności i możliwe do opłacenia w oddziałach banku, w których dłużnicy mają rachunki[8] (kwestia zawarcia odpowiedniej klauzuli na wekslu, a najlepiej braku wzmianek o miejscu płatności). Weksle trasowane (nazywane również tratami lub wekslami ciągnionymi) powinny być opatrzone bezwarunkowym akceptem trasata, obejmującym całą sumę wekslową, bez wzmianek w tekście (lub indosach[9]) ograniczających prawo przeniesienia własności weksla lub prawo zwrotnego poszukiwania wierzytelności, bez poprawek i skreśleń[10]. Weksle powinny mieć także skasowaną opłatę skarbową we właściwej wysokości (w zależności od wartości sumy wekslowej – od każdych rozpoczętych 100 zł sumy wekslowej albo roszczenia zabezpieczonego wekslem należy uiścić 0,10 zł opłaty skarbowej[11], czyli np. kupno standardowego blankietu wekslowego o wartości 15 zł zabezpiecza roszczenie o wartości 15 000 zł). Należy w tym miejscu podkreślić, że zapis na „urzędowym blankiecie wekslowym” o treści „Urzędowy blankiet wekslowy do sumy wekslowej nie przekraczającej X zł” wskazuje tylko na to, od jakiej kwoty została uiszczona opłata skarbowa. Nie stanowi to w żadnym wypadku górnej granicy zobowiązania wekslowego lub poręczenia. Ten niefortunny zapis może łatwo wprowadzić w błąd[12].

W praktyce jednak, kredyt wekslowy (dyskontowy) udzielany przez banki małym i średnim przedsiębiorstwom, okazuje się być mitem. Badanie rynku[13], przeprowadzone przez autora pracy w dniu 19 listopada 2004 r., pozwoliło ustalić, że:

  1. usługę dyskonta weksli oferuj ą tylko niektóre z banków,
  2. w Banku BPH dyskontowane są weksle, które posiadają podpisy co najmniej dwóch podmiotów o wiarygodnej dla banku zdolności płatniczej, czyli dużych firm i korporacji oraz podmiotów, które posiadają rachunek w Banku BPH, a ich kondycja ekonomiczna nie budzi zastrzeżeń – w każdym przypadku rozpatrywane jest to jednak indywidualnie,
  3. w Kredyt Banku, pomimo faktu, że kredyt dyskontowy opisywany jest jako jedna z usług dla korporacji, możliwe jest dyskonto weksli wystawionych przez przedsiębiorstwo z sektora MŚP na rzecz innego przedsiębiorstwa z sektora MŚP; analizowana jest sytuacja ekonomiczno – finansowa obu firm (tak, jak w przypadku kredytu), istotną różnicą jest jednak brak wymogu akceptowania przez inne podmioty przedstawianych do dyskonta weksli[14],
  4. w obu powyższych bankach przekazano informację, że jest to bardzo rzadko spotykana forma kredytowania, a pracownik Kredyt Banku wprost stwierdził, że jak dotąd nie spotkał się tym kredytem w praktyce.

Sytuacja ta wydaje się wynikać przede wszystkim ze śladowego użycia weksli w obrocie gospodarczym[15], a także z faktu istnienia rozwiniętego rynku usług faktoringowych, które w praktyce niewiele różnią się od dyskonta tzw. weksli krótkich (zawierających tylko podpis wystawcy). Pomimo trudności związanych z dyskontem weksli w banku, celowe wydaje się być jednak promowanie wzajemnych rozliczeń za pomocą weksli. Jako przykład związanych z tym korzyści mogą służyć informacje zamieszczone w serwisie internetowym Jana Bednarczyka, znajdującym się pod adresem weksel.pl:

„Za zapłatę, w przypadku banknotu, uważa się wręczenie do rąk wierzyciela. W przypadku weksla, wręczenie i napisanie na wekslu nazwiska osoby fizycznej lub nazwy osoby prawnej, jako remitenta lub indosanta. Prawnym posiadaczem weksla jest osoba fizyczna lub prawna, która weksel ma i wymieniona jest w nieprzerwanym ciągu indosów jako ostatnia.

Weksle możemy wręczać z zamiarem zapłaty (weksel własny, weksel trasowany) lub jako kaucję (weksel kaucyjny). Powinno mieć to odbicie w treści weksla. Weksel płatniczy księgujemy jako zapłatę. Natomiast weksel kaucyjny pozabilansowo, jako zobowiązanie. Jeśli przyjmiemy zapłatę wekslem, zaspokojone zostaje zobowiązanie z tytułu nie zapłaconych faktur lub odsetek. Powstaje równocześnie równe co do wartości zobowiązanie z tytułu nie wykupionego weksla. Kredyt kupiecki zostaje zamieniony na kredyt wekslowy. Jest to zdecydowanie wygodniejsza forma należności dla wierzyciela. Może on dalej płacić tym wekslem przed terminem wykupu (indos), lub w wypadku nie wykupienia weksla dochodzić należności w uproszczonej formie.”

„Wyobraźmy sobie następującą sytuacje. Mamy dwóch odbiorców. Jednemu sprzedajemy towar z odroczonym terminem płatności na 30 dni i ma po upływie tego czasu zapłacić nam przelewem. Drugi płaci za taki sam towar wekslem z terminem wykupu 30 dni. Reasumując: taka samą kwotę, w tym samym czasie pierwszy ma nam wysłać przelewem a drugi wykupić weksel. Obydwaj nie dotrzymują zobowiązania. Pierwszy nie przysłał nam pieniędzy, drugi nie wykupił weksla. Tak czy inaczej od obu musimy dochodzić należności sądownie. Ale nasza sytuacja w wypadku weksla jest znacznie korzystniejsza niż przy przelewie. Szybciej i taniej osiągniemy cel (niższe koszty, szybsze postępowanie sądowe, łatwiejsze postępowanie dowodowe ), a w międzyczasie mogliśmy za ten weksel kupić towar lub zaciągnąć kredyt. To nie weksel stwarza ryzyko, lecz to, komu sprzedajemy towar. Jeśli klient jest niewiarygodny to nie należy mu sprzedawać towaru ani na przelew ani za weksel.”

Użycie weksla pozwala również na swoiste rozliczenia kompensacyjne, tzw. clearing (czyt.: kliring) pomiędzy dwoma przedsiębiorstwami, przy jednoczesnym wykorzystaniu środków pieniężnych na inne cele. Zamiast zapłaty w gotówce następuje przekazanie papieru wartościowego (jakim jest weksel) oraz zobowiązanie się emitenta do jego wykupu (poprzez złożenie podpisu na wekslu). Przy kolejnej transakcji weksel wystawia strona przeciwna, w kwocie równej różnicy pomiędzy sumą wymienioną na otrzymanym wcześniej wekslu, a własnym zobowiązaniem, jednocześnie wydając weksel wcześniej otrzymany. Ponieważ pozwala to na zwolnienie części środków pieniężnych, może być uważane za formę finansowania działalności.

Ta forma rozliczeń wydaje się mieć zastosowanie przede wszystkim między przedsiębiorstwami, które cyklicznie ze sobą współpracują dokonuj ąc szeregu wzajemnych transakcji zakupu i sprzedaży. Nawet, jeżeli oba przedsiębiorstwa posiadają wystarczające limity kredytów obrotowych w rachunkach bieżących w bankach, to przejście na rozliczanie się za pomocą weksli powinno spowodować zmniejszenie się kosztów związanych z obsługą tych kredytów. W skali roku mogą to być znaczące sumy. Szacując potencjalne korzyści, należy oczywiście pamiętać o aspekcie, na który zwraca uwagę Jan Bednarczyk w swoim serwisie:

„Dla poprawy gospodarki finansowej przedsiębiorstwa przeważnie wystarczy obrót wekslowy z jednym lub kilkoma partnerami. Przyjmowanie zapłaty wekslami od przypadkowych kontrahentów jest nieporozumieniem. Trzeba stosować zasadę ograniczonego zaufania. To, że dziś jest dobrze, nie znaczy, że tak będzie zawsze. Sytuacja finansowa przedsiębiorstw zmienia się jak w kalejdoskopie i trzeba brać to pod uwagę. Nikomu nie przyjdzie na myśl, aby bez określonych i zweryfikowanych umiejętności wyjechać samochodem do miasta, a w wypadku weksli jest to nagminne.”[16]

Odmianą kredytu dyskontowego jest kredyt akceptacyjny. Występuje on w postaci umowy, w której bank zobowiązuje się do akceptowania do kwoty kredytu ciągnionych na niego weksli przez kredytobiorcę (weksle trasowane)[17]. Charakterystyczne dla tej formy kredytowania jest to, że bank nie stawia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, a jedynie użycza samego podpisu, stając się głównym dłużnikiem wekslowym, zobowiązanym do wykupu weksla. W terminie płatności weksla, wystawca powinien dostarczyć bankowi akceptującemu środki na wykup weksla wraz z odsetkami.

W przeciwnym razie bank wykupuje weksel z własnych środków, jednocześnie udzielając kredytu wystawcy weksla[18].

Należy zaznaczyć, że weksel podpisany przez bank staje się surogatem pieniądza, który może być wprowadzony w obieg – podobnie jak weksel podpisany przez przedsiębiorcę z sektora MŚP (z tą jednak różnicą, że jest bardziej wiarygodny i chętniej akceptowany przez kontrahentów). Zazwyczaj akceptowane są weksle złożone przez wystawców będących stałymi klientami danego banku, pochodzące z transakcji gospodarczych, o terminie płatności nie dłuższym niż 6 miesięcy.[19] Ponadto weksel powinien odpowiadać warunkom wymaganym od weksli dyskontowanych[20].

Kredyt akceptacyjny może występować w doraźnych transakcjach oraz w postaci linii kredytu akceptacyjnego, będącego limitem kredytowym przyznanym kredytobiorcy. Może on być udzielony jako kredyt odnawialny, gdy po każdym wykupieniu przez kredytobiorcę weksla kredyt odnawia się do pierwotnej wysokości oraz jako kredyt nieodnawialny, gdy każdy weksel zaakceptowany przez bank zmniejsza wysokość przyznanego limitu .

Odrębną czynnością jest awalizowanie weksli. Wg prawa wekslowego, pod pojęciem awalu rozumiane jest poręczenie za zobowiązanie wekslowe. Awalizowanie weksla przez bank oznacza po prostu poręczenie banku za wykupienie weksla w terminie. W praktyce różni się od akceptu przede wszystkim tym, że wierzyciel dochodzi roszczenia najpierw od dłużnika wskazanego na wekslu, a dopiero w przypadku niespełnienia świadczenia występuje on o zapłatę sumy wekslowej do podmiotu, który weksel poręczył. W przypadku nie wykupienia weksla przez kredytobiorcę bank wykupuje weksle udzielając kredytobiorcy kredytu – na podstawie umowy, nazywanej czasami kredytem awalowym[21]. Za akceptowanie weksli i udzielanie awali banki pobierają prowizję, jednak jest ona nieznaczna w porównaniu np. z prowizją od udzielenia kredytu w rachunku bieżącym[22].

Niestety, kredyt akceptacyjny oferują tylko nieliczne banki, a jeśli już, to jest on wymieniany jako jedna z usług świadczonych na rzecz korporacji. Warto jest jednak znać możliwości, jakie daje zastosowanie weksla w obrocie gospodarczym. Nie można przecież wykluczyć, że usługi oferowane obecnie korporacjom, staną się w przyszłości dostępne również dla małych i średnich przedsiębiorstw. Jest to szczególnie prawdopodobne w sytuacji wzrostu stopnia wykorzystania weksla w rozliczeniach między przedsiębiorstwami – obecny brak dostępu do kredytów wekslowych wydaje się być bowiem powodowany przede wszystkim przez fakt nieużywania weksli przez przedsiębiorstwa, czyli brak wystarczającego popytu na takie usługi. Wobec zatorów płatniczych, które narosły w polskiej gospodarce, śladowy obrót wekslami wydaje się wynikać przede wszystkim z nikłej wiedzy przedsiębiorców na ten temat i związanych z tym nieporozumień[23].

[1] Informacje z serwisu internetowego „E-finanse…”, op. cit.

[2] Ibidem.

[3] Informacje z serwisu internetowego Banku BPH

[4] Informacje z serwisu internetowego „E-finanse…”, op. cit.

[5] Bankowość…, op. cit. s. 280.

[7] Podmiot dokonujący cesji praw z weksla na rzecz innego podmiotu (indosatariusza). W danym przykładzie indosantem jest przedsiębiorstwo cedujące należność wekslową na bank, który jest indosatariuszem.

[8] Bankowość…, op. cit., s. 280.

[9] Przeniesieniu praw płynących z weksla na inny podmiot (Bankowość…, op. cit., s. 279).

[10] Bankowość…, op. cit., s. 280.

[11] Informacje z serwisu internetowego „Podatkowa Strefa Informacji” prowadzonego przez Grupę Doradztwa Strategicznego Consiglio

[13] W dniu 19 listopada 2004 r. autor pracy zapoznał się z ofertą niektórych banków, prezentowaną na ich stronach internetowych, a następnie zatelefonował do dwóch z nich – Kredyt Banku oraz Banku BPH. W obu przypadkach wybrany został numer infolinii banku, podany na stronie internetowej. W pierwszym przypadku (Kredyt Bank) konsultant stwierdził, że bank nie posiada takiego produktu jak kredyt dyskontowy, a po wskazaniu, że jest on opisywany na oficjalnej stronie internetowej banku, przekazał numer do oddziału banku. W drugim przypadku (Bank BPH), konsultant posiadał tylko bardzo ogólne informacje i również przekazał numer do oddziału banku. W obu bankach, po wykonaniu telefonu do oddziału, rozmowa przełączana była do 2 – 3 kolejnych osób, gdyż nikt nie potrafił udzielić autorowi konkretnej informacji dotyczącej wspomnianego kredytu. Ostatecznie, w obu bankach, uzyskano połączenie z doradcą klienta, który poprosił o czas na sprawdzenie szczegółów związanych z tym kredytem i telefon w późniejszym terminie. Kolejne telefony pozwoliły na uzyskanie informacji, które są opisane w podstawowym tekście pracy.

[14] Prowizja od rozpatrzenia – 0,1 % kwoty dyskontowanych weksli, nie mniej niż 100 zł, prowizja od udzielenia – 0,5 %, prowizja za administrowanie kredytem – za każde 3 miesiące 0,5 %, prowizja od niewykorzystanej sumy limitu kredytu wekslowego – 0,5 %, prowizja od zmiany warunków umowy – min. 200 zł, wg informacji przekazanych przez pracownika banku w rozmowie telefonicznej w dniu 19.11.2004 r.

[16] Sposoby rozliczeń wekslowych oraz związane z tym korzyści i zagrożenia zostały szczegółowo opisane w książce Jana Bednarczyka: „Weksel w przystępny sposób”, możliwej do zamówienia poprzez wspomniany serwis internetowy

[17] Informacje z serwisu internetowego „E-finanse…”, op. cit.

[18] Ibidem.

[19] Bankowość…, op. cit., s. 282.

[20] Ibidem.

[21] Ibidem.

[22] Zgodnie z Tabelą opłat i prowizji ING Banku Śląskiego aktualną na dzień 20.11.2004 r.  wynosi ona 60 euro jednorazowo oraz 0,2 % sumy wekslowej miesięcznie, nie mniej 67 zł dla gwarancji powyżej 3 lat oraz 0,03 % sumy wekslowej, nie mniej niż 37 zł dla gwarancji przetargowych.

Kredyt obrotowy w rachunku bieżącym

5/5 - (2 votes)

praca napisana w studium podyplomowym

Jest to jeden z najbardziej popularnych kredytów. Czasami występuje pod angielską nazwą overdraft (czyt.: ołwerdraft), czyli dosłownie „przekraczanie konta bankowego”[1]. Opis działania tego kredytu (odnawialny, w rachunku bieżącym) przestawiony został w punkcie poprzednim. W procesie oceny wniosków o przyznanie tego rodzaju kredytu, banki stosują jedną z dwóch podstawowych metod analizy:

  1. pełną analizę ekonomiczno – finansową przedsiębiorstwa (podejście standardowe, oparte przede wszystkim na analizie sprawozdań finansowych),
  2. uproszczoną analizę kredytową, opierającą się na średniej wielkości wpływów na rachunek bieżący firmy z ostatnich 3 lub 6 miesięcy.

W pierwszym przypadku niezbędne jest dostarczenie bankowi szeregu dokumentów niezbędnych do dokonania analizy. Kserokopie dokumentów powinny zostać dostarczone wraz z oryginałami do wglądu. Będą to m.in.:

  • dokumenty założycielskie firmy: REGON, NIP, aktualne zaświadczenie o wpisie do ewidencji gospodarczej, umowa spółki w przypadku spółek osobowych oraz statut spółki w przypadku spółek z o.o.,
  • bilans i rachunek zysków i strat za ostatnie dwa lata obrachunkowe (w tym za ostatni miesiąc obrachunkowy bieżącego roku),
  • deklaracje podatkowe firmy za analogiczne okresy, a w przypadku działalności gospodarczej osoby fizycznej lub spółek osobowych – deklaracje podatkowe właściciela (wspólników),
  • wniosek kredytowy (formularz bankowy),
  • jeżeli występuj ą – kopie zawartych umów leasingowych,
  • aktualne[3] zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o niezaleganiu z podatkami,
  • aktualne zaświadczenie o niezaleganiu ze składkami na ZUS,
  • aktualna opinia bankowa uwzględniająca jakość obsługi kredytów – w przypadku posiadania rachunku bieżącego w innym banku,
  • struktura należności i zobowiązań na dzień zamykający ostatni okres obrachunkowy bieżącego roku,
  • dodatkowe dokumenty na żądanie pracownika banku – aktualne odpisy z ksiąg wieczystych posiadanych nieruchomości, zestawienie środków trwałych firmy wraz z posiadanymi polisami ubezpieczeniowymi, atesty i licencje niezbędne do prowadzenia określonej działalności gospodarczej i inne.

Jak widać lista ta jest długa, a zebranie wszystkich wymaganych dokumentów wiąże się z określonym nakładem pracy ze strony potencjalnego kredytobiorcy. Czasami niezbędne jest także poniesienie pewnych kosztów, np. związanych z wyceną nieruchomości przez rzeczoznawcę. Rodzi to uzasadnione pytanie o sens ponoszenia tych nakładów, wobec braku pewności pozytywnego rozpatrzenia wniosku kredytowego. Istnieją jednak sposoby, aby zabezpieczyć się przed nieuzasadnionymi wydatkami.

Przede wszystkim należy dokładnie zapoznać się z polityką banku w zakresie prowizji i opłat pobieranych od klientów. Istnieją banki, w których za rozpatrzenie wniosku kredytowego pobierana jest opłata z góry, niezależnie od wyniku postępowania. Jest to w pewien sposób uzasadnione – pracownicy banku zmuszeni są przecież do wykonania określonej pracy. Dodatkowo, w przypadku przyznania kredytu, prowizja od rozpatrzenia wniosku zaliczana jest najczęściej w poczet prowizji od udzielenia kredytu, nie generując w ten sposób dodatkowych kosztów.

Niestety, wewnątrz tej grupy banków możemy wyróżnić takie, które pobierają wspomnianą prowizję w szczególności wtedy, gdy istnieje niewielkie prawdopodobieństwo przyznania kredytu (oczywiście nie informując o tym kredytobiorcy) oraz takie, które dokonują wstępnej, pobieżnej analizy sytuacji kredytobiorcy celem zweryfikowania tzw. kryteriów negatywnych, które istotnie zmniejszają szansę na przyznanie kredytu. W pierwszym przypadku, w osobistej ocenie autora tej pracy, klient w pewnym sensie zostaje oszukany (pracownicy kredytowi banków mają obowiązek znać politykę banku w tym zakresie, potrafią więc zauważyć przypadki firm, które jednoznacznie nie kwalifikują się do kredytowania – np. firmy z wieloletnią, pogłębiającą się stratą itp.). W drugim przypadku bank traci co prawda określoną kwotę prowizji, zyskuje jednak – w opinii autora tej pracy – dużo więcej, niż w przypadku kosztownych kampanii marketingowych[4].

Rozsądnym wydaje się w tej sytuacji pytanie skierowane przez starającego się o kredyt do pracownika banku, jaka firma na pewno kredytu nie uzyska, a następnie krytyczne porównanie tego z prezentowanym wynikami. Należy przy tym pamiętać, że jednym z elementów polityki banku może być także zakaz informowania potencjalnych kredytobiorców o takich kryteriach. O to również warto jest zapytać – i uważnie analizować słowa pracownika.

Drugą grupę stanowią banki, które nie pobierają prowizji od rozpatrzenia wniosku. Z reguły wiąże się to jednak z wyższą kwotą minimalnego kredytu, jaki bank jest skłonny udzielić przedsiębiorcy (oczywiście pod warunkiem spełnienia określonych wymogów). Interesującym przykładem wydaje się tu być Fortis Bank Polska S.A., w którym prowizje i opłaty pobierane są dopiero w momencie udzielenia kredytu, ale minimalna kwota kredytu wynosi 200 000 zł[5].

Należy zaznaczyć, że bank ten stwarza możliwość zapisania w umowie kredytowej, że zabezpieczenia związane z kredytem zostaną ustanowione przez kredytobiorcę po podpisaniu umowy kredytowej, a przed uruchomieniem kredytu. Pozwala to przedsiębiorcom uniknąć zbędnych kosztów w przypadku, gdyby kredyt nie został przyznany[6]. Wydaje się to wiązać z powszechnie obserwowaną prawidłowością, że wraz ze wzrostem wielkości firmy oraz wnioskowanej kwoty kredytu, rośnie elastyczność banków w zakresie konstrukcji umowy kredytowej, a także późniejszej obsługi kredytu[7].

Interesującym aspektem oferty Fortis Banku jest jednak relatywnie niski pułap rocznych obrotów firmy, od którego może ona korzystać z usług osobistego doradcy klienta, czyli pracownika banku oddelegowanego do indywidualnej obsługi klientów. W porównaniu do standardowych wizyt w oddziale banku, pozwala to na szybsze i bardziej efektywne załatwianie spraw, np. w drodze kontaktów telefonicznych lub indywidualnych spotkań. W opisywanym banku, doradcy klienta przypisani są do firm, które za ostatni rok obrachunkowy uzyskały obrót w wysokości minimum 2 mln zł i posiadają w nim finansowanie dłużne.

W przypadku kredytu w rachunku bieżącym, zamiast analizy zdolności kredytowej opartej na dokumentach finansowych, banki stosują często uproszczoną procedurę podejmowania decyzji, opierającą się na analizie wpływów na rachunek firmy w ciągu ostatnich 3 lub 6 miesięcy. Obserwowaną regułą jest jednak dużo niższa, maksymalna kwota kredytu, którą można uzyskać w przypadku oceny wniosków tą metodą. Najczęściej wynosi ona nie więcej niż 100 % miesięcznych wpływów na rachunek, a dodatkowo ograniczona jest do określonej kwoty – w zależności od banku, od ok. 20 000 zł do ok. 50 000 zł. Kredyt udzielany przy zastosowaniu uproszczonej analizy kredytowej najczęściej jest również droższy od kredytu udzielonego w tradycyjny sposób, ponieważ bank dolicza dodatkową marżę za wyższe ryzyko kredytowe[9].

Z drugiej strony, jeżeli potencjalny kredytobiorca spełnia wymogi, pozwala to na dużo szybsze uzyskanie środków – procedura oceny zdolności kredytowej odbywa się w sposób zautomatyzowany, więc termin rozpatrywania wniosków nie powinien przekraczać kilku dni.

Fakt, że ocena odbywa się automatycznie, powoduje jednak pewne zagrożenia – w sytuacji spadku obrotów firmy skutkuje to obniżką dostępnego salda kredytu, czyli odcięciem finansowania. Jest to bardzo niebezpieczne, gdyż – jak już wcześniej wspomniano – większość małych i średnich firm bankrutuje nie z powodu spadku rentowności, ale właśnie z powodu braku płynności. W przypadku jednoczesnego oferowania przez bank dwóch produktów: zautomatyzowanego procesu comiesięcznego obliczania salda dostępnego kredytu w rachunku bieżącym oraz standardowej, podpisanej na 12 miesięcy umowy o kredyt w rachunku bieżącym, ta druga opcja wydaje się być korzystniejsza. Oczywiście zależy to jednak od konkretnego przedsiębiorstwa oraz oferty danego banku.

[1]  Oxford Wordpower, pod red. J. Phillips, Oxford University Press 1997, s. 540.

[3]  Nie starsze niż 1 miesiąc.

[4] Przykładem takiego banku wydaje się być PKO Bank Polski S.A. – w rozmowie autora pracy z pracownikiem Centrali PKO BP w Warszawie w dniu 14 lipca 2004 r., reprezentant banku przekazał informację o wstępnej selekcji potencjalnych kredytobiorców przed przyjęciem wniosku kredytowego (oraz związanej z tym opłaty). Nie jest to co prawda stwierdzenie wiążące, ze względu na brak badań zakresie praktycznej realizacji czynności bankowych przez pracowników PKO BP, wydaje się jednak wskazywać na to, że w polityce kredytowej banku nie istnieją zapisy skłaniające pracowników do celowego nieinformowania klientów o braku perspektyw na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Ponieważ jednak bank nie udostępnił wewnętrznych instrukcji kredytowych, nie można także z całą pewnością stwierdzić, że wstępna selekcja kredytobiorców przed pobraniem opłaty jest działaniem oficjalnie zalecanym.

[5] Informacje wewnętrzne Fortis Bank Polska S.A.

[6] Ibidem.

[7] Widoczne jest to chociażby w wewnętrznym podziale jednostek organizacyjnych banków – na obsługujące małe i średnie firmy oraz dedykowane obsłudze korporacji.

[9] Informacje wewnętrzne Fortis Bank Polska S.A.

Charakter prawny kredytów i pożyczek

5/5 - (3 votes)

praca podyplomowa

Kredyty są najczęściej wykorzystywanym przez MŚP źródłem finansowania[1]. Kredyt może być udzielony tylko przez bank[2], jednak zwyczajowo przyjęte jest również określanie mianem kredytu np. odroczenia zobowiązań handlowych (kredyt kupiecki), czy też płatności ratalnych (w supermarketach). Te ostatnie mylone są najczęściej z kredytami ratalnymi, które są udzielane przez bank. Odrębnym pojęciem jest także kredyt konsumencki, który – w myśl ustawy o kredycie konsumenckim – może przybierać formę[3]:

  • umowy pożyczki,
  • umowy kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego,
  • umowy odroczenia konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego.

Przepisy ustawy o kredycie konsumenckim stosowane są w przypadku, w którym jednocześnie spełnione są następujące warunki[4]:

  • umowa dotyczy kwoty zawierającej się w przedziale 500 – 80 000 zł (lub jej równowartości w walutach obcych),
  • konsumentem jest osoba fizyczna, która zawiera umowę z przedsiębiorcą w celu bezpośrednio nie związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą,
  • termin spłaty zobowiązania jest dłuższy niż 3 miesiące.

Szczegółowe warunki zawarte są w ustawie, należy jednak pamiętać, że w przypadku kredytu konsumenckiego występuje szczególna ochrona prawna konsumenta. M.in. może on spłacić kredyt przed terminem bez ponoszenia dodatkowych opłat, a także odstąpić od umowy w terminie 10 dni od jej podpisania bez podania przyczyny. Kredytodawca obowiązany jest w takim przypadku niezwłocznie zwrócić kredytobiorcy poniesione przez niego koszty udzielanego kredytu, z wyjątkiem opłaty przygotowawczej oraz pobranych przez kredytodawcę opłat związanych z ustanowieniem zabezpieczenia[5]. Jednocześnie  kredytodawca ma obowiązek poinformować kredytobiorcę o całkowitym koszcie kredytu, w postaci przedstawienia mu rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania kredytu, obliczonej zgodnie z podanym w ustawie wzorem.

Jako synonimy często traktowane są także pojęcia kredytu i pożyczki, chociaż w kategoriach prawno – ekonomicznych znacznie się od siebie różnią:

  • „Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.”[6]
  • „Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.”[7]

Innymi słowami bank, nie przekazując środków na własność, a oddając je do dyspozycji, może zażądać ich zwrotu jeśli uzna, że kredytobiorca utracił zdolność kredytową. Skutkuje to koniecznością zwrotu środków w terminie 30 dni od daty wypowiedzenia umowy kredytowej[8], a w sytuacji zagrożenia upadłością kredytobiorcy – w terminie 7 dni. Poza tym kredyt zawsze przeznaczony jest na określony cel, ustalony jest termin jego spłaty, a jego przedmiotem mogą być wyłącznie środki pieniężne.

Pożyczka z kolei może być bezterminowa, a jej cel nie musi zostać sprecyzowany. Obejmuje ona przekazanie na własność rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, więc mogą to być zarówno środki pieniężne, jak i inne dobra. Jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę[9]. W przypadku określenia w umowie terminu zwrotu przedmiotu pożyczki, umowa powinna precyzować również okres ewentualnego wypowiedzenia. W sytuacji braku określenia okresu wypowiedzenia, terminem zwrotu przedmiotu pożyczki jest termin zapisany w umowie pożyczki, bez możliwości prawnie skutecznego żądania wcześniejszego wydania przedmiotu pożyczki[10].

Wymienione różnice metodologiczne nabierają istotnego znaczenia w sytuacji, gdy część działalności gospodarczej finansowana jest za pomocą dopłat i aportów wnoszonych przez właścicieli. Taka sytuacja występuje np. w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Ma to zastosowanie w przypadku zdecydowanej większości przedsiębiorstw mikro, które stanowią ok. 97,5 % ogółu aktywnych przedsiębiorstw w Polsce (odciążenie osoby właściciela pozwala na przeznaczenie większej ilości środków prywatnych na działalność gospodarczą).

[1]  M. Molo, M. Bielówka, Przegląd…, op. cit., s. 39.

[2]  Art. 5 ustawy Prawo bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 140).

[3]  Art. 2 ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 20 lipca 2001 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 1081).

[4]  Art. 2 oraz art. 3 ustawy o kredycie konsumenckim, op. cit..

[5]  Art. 11 ustawy o kredycie konsumenckim, op. cit..

[6]  Art. 69 ustawy Prawo bankowe, op. cit..

[7]  Art. 720 ustawy Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r., (Dz. U. nr 16, poz. 93).

[8]  Art. 75 ustawy Prawo bankowe, op. cit.

[9]  Art. 723 Kodeksu cywilnego, op. cit.

[10] Zgodnie z przepisami Księgi Trzeciej Kodeksu cywilnego.

Zarządzanie i wiarygodność kredytobiorcy

5/5 - (3 votes)

praca podyplomowa

Kryterium Ocena w punktach
Wysoka Dobra Słaba Zła
1. Styl zarządzania i kwalifikacje kierownictwa 3 2 1 0
2. Sytuacja rodzinno-majątkowa przedsiębiorcy (wspólników) 3 2 1 0
3. Historia funkcjonowania przedsiębiorcy 3 2 1 0
4. Stosunki z bankami 3 2 1 0

Przy ocenie powyższych kryteriów należy wziąć pod uwagę następujące czynniki:

  1. Styl zarządzania i kwalifikacje kierownictwa. Wysoko punktowane powinny być przedsiębiorstwa zarządzane przez osoby dynamiczne, otwarte na innowacje, posiadające określoną strategię rozwoju firmy oraz wykształcenie i doświadczenie zawodowe zgodne z prowadzoną działalnością. Wysoko oceniane mogą być również: dobra organizacja pracy, sprawny system marketingu, wykwalifikowany personel itd.
  2. Sytuacja rodzinno-majątkowa przedsiębiorcy (wspólników). Wysoko oceniany powinien być przedsiębiorca (wspólnicy) o ustabilizowanej, jasnej sytuacji rodzinnej, posiadający nieobciążony własny majątek rzeczowy i finansowy o znacznej wartości rynkowej. Wskazane jest, aby miesięczne dochody z posiadanego majątku oraz dodatkowych źródeł przewyższały miesięczne wydatki gospodarstwa domowego przedsiębiorcy (wspólników).
  3. Historia działania przedsiębiorcy. Wysoko oceniany powinien być przedsiębiorca, który: prowadzi działalność na rynku co najmniej 3 lata, nie był oskarżany o nieuczciwe prowadzenie interesów (oszustwa podatkowe, procesy z odbiorcami odnośnie jakości produktu itd.), ma dobrą opinię lokalnej społeczności oraz organizacji branżowych. Wskazane jest, aby przedsiębiorca posiadał znaczny kapitał własny zaangażowany w działalność gospodarczą.
  4. Stosunki z bankami. Wysoką ocenę punktową powinien otrzymać przedsiębiorca, który ma pozytywne opinie banków, z którymi współpracuje. Przedsiębiorca ma rachunek podstawowy w Banku X oraz korzysta z innych usług bankowych w naszym banku. Terminowość realizacji zobowiązań wobec banków jest bez zarzutu. Przedsiębiorca bez opóźnień dostarcza dokumenty i informacje wymagane przez banki.
  5. POZYCJA PRZEDSIĘBIORCY NA RYNKU
Kryterium Ocena w punktach
Wysoka Dobra Słaba Zła
1. Możliwości zbytu 3 2 1 0
2. Produkt (usługa) / konkurencja 3 2 1 0
3. Uzależnienie od dostawców / odbiorców oraz powiązania kapitałowe i organizacyjne 3 2 1 0
4. Charakter branży 3 2 1 0

Przy ocenie powyższych kryteriów należy wziąć pod uwagę następujące czynniki:

  1. Możliwości zbytu. Wysoko oceniane powinny być następujące sytuacje: rynek na dany produkt (usługę) jest nie nasycony, rozwija się dynamicznie, jest duży potencjalny popyt (lokalny, krajowy, zagraniczny) na dany wyrób, producent ma podpisane kontrakty (porozumienia handlowe lub kooperacyjne) ze stałymi odbiorcami, ma dobrze zorganizowaną sieć dystrybucji (własną lub pośredników).
  2. Produkt (usługa) / konkurencja. Wysoka ocena punktowa jest nadawana, gdy: produkt (podstawowa grupa asortymentowa) jest nowoczesny, ma odpowiednie parametry jakościowe i niski wskaźnik zwrotów (reklamacji) oraz konkurencyjną cenę; przedsiębiorca dysponuje szerokim asortymentem produktów (usług) i ma duży udział w rynku lokalnym (ewentualnie krajowym), a ponadto nie występują zagrożenia ze strony innych przedsiębiorców prowadzących podobną działalność.
  3. Uzależnienie od dostawców/odbiorców oraz powiązania kapitałowe i organizacyjne. Wyższą ocenę powinien uzyskać przedsiębiorca, który ma kilku stałych dostawców w odniesieniu do każdego z podstawowych materiałów i surowców (większe bezpieczeństwo zaopatrzenia materiałowego, możliwość negocjowania cen). Po stronie sprzedaży preferencje w ocenie otrzymują zróżnicowane kierunki sprzedaży (rynek lokalny, krajowy, eksport) oraz posiadanie wielu odbiorców (w takich warunkach wzrasta stopień bezpieczeństwa zbytu). Wyższą punktację uzyskuje przedsiębiorca, którego powiązania kapitałowe i organizacyjne nie są skomplikowane oraz nie wskazują na znaczny stopień uzależnienia od innych podmiotów.
  4. Charakter branży. Wysoką ocenę powinien otrzymywać przedsiębiorca funkcjonujący w branży rozwojowej (tempo wzrostu przewyższające stopę inflacji, wysoki poziom rentowności). Niżej powinien być oceniony przedsiębiorca działający w branży stagnacyjnej (tempo rozwoju oscylujące wokół stopy inflacji, poziom rentowności zbliżony do przeciętnego) lub schyłkowej (spadkowa tendencja sprzedaży oraz poziom rentowności).

Uwaga: w przypadku, gdy branża, w której działa przedsiębiorca, zostanie zaliczona przez Bank X do grupy branż wysokiego ryzyka, za kryterium „charakter branży” należy przyznać 0 punktów.

OCENA CZYNNIKÓW OBIEKTYWNYCH

Wyszczególnienie Wartość

wskaźnika

 Przedział

punktowy

 Ilość

przyznanych

 Waga Wyniki oceny (4×5) Uzasadnienie ocen
1 2 3 4 5 6 7
I. Rentowność i płynność (1+2) 1,0
1. Rentowność brutto sprzedaży (ROS) % 0-3 0,6
2. Płynność bieżąca (CR) 0-3 0,4
II. Zadłużenie (1+2) 1,0
1. Wskaźnik zadłużenia (WZ) 0-3 0,6
2. Wskaźnik pokrycia odsetek (WPO) 0-3 0,4
III. Suma punktów za czynniki obiektywne (I+II)

OCENA CZYNNIKÓW SUBIEKTYWNYCH

Wyszczególnienie Przedział

punktowy

 Ilość

przyznanych

 Waga Wyniki oceny (3×4) Uzasadnienie ocen
1 2 3 4 5 6
I. Zarządzanie i wiarygodność właściciela (1+2+3+4) 1,0
1. Styl zarządzania i kwalifikacje kierownictwa 0-3 0,3
2. Sytuacja rodzinno-majątkowa przedsiębiorcy (wspólników) 0-3 0,2
3. Historia funkcjonowania przedsiębiorcy 0,2
4. Stosunki z bankiem 0-3 0,3
II. Pozycja przedsiębiorcy na rynku (1+2+3+4) 0-3 1,0
1. Możliwości zbytu 0-3 0,3
2. Produkt (usługa) / konkurencja 0-3 0,4
3. Uzależnienie od dostawców / odbiorców 0-3 0,1
4. Charakter branży 0-3 0,2
III. Suma punktów za czynniki subiektywne (I+II)

ŁĄCZNA OCENA CZYNNIKÓW SUBIEKTYWNYCH I OBIEKTYWNYCH

Wyszczególnienie Wyniki

oceny*

 Mnożnik Ocena punktowa (2×3)
1 2 3 4
I. Grupy wskaźników (1+2) 5,0
1. Rentowność i płynność 2,0 2,5 5,0
2. Zadłużenie 1,8 2,5 4,5
II. Grupy kryteriów (1+2) 5,0
1. Zarządzanie i wiarygodność właściciela 2,3 3,0 6,9
2. Pozycja przedsiębiorcy na rynku 1,2 2,0 2,4
III. Razem (I+II) 10,0 18,8
* – w kolumnie drugiej umieszczane są sumy wskaźników oceny z tablic A i B (kolumna 5 – czynniki subiektywne, kolumna 6 – czynniki obiektywne)

W zależności od ilości uzyskanych punktów, przedsiębiorstwo jest kwalifikowane do jednej z klas ryzyka:

KLASY SYTUACJI EKONOMICZNO – FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORCÓW PROWADZĄCYCH UPROSZCZONĄ SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWĄ

Klasy sytuacji ekonomiczno – finansowej Liczba punktów
A – Pierwszorzędna 27,5 – 30,0
B – Bardzo dobra 25,0 – 27,4
C – Dobra 22,5 – 24,9
D – Zadawalająca 20,0 – 22,4
E – Przeciętna 17,5 – 19,9
F – Akceptowalna 15,0 – 17,4
G – Słaba 12,0 – 14,9
H – Zła poniżej 12,0

Określenie klasy sytuacji ekonomiczno – finansowej, w połączeniu z analizą terminowości obsługi zadłużenia, pozwala na zakwalifikowanie przedsiębiorstwa do danej klasy ryzyka kredytowego. W zależności od wyniku tej klasyfikacji, kredyt jest dla przedsiębiorstwa dostępny, dostępny pod warunkiem szczególnego zabezpieczenia spłaty kredytu lub niedostępny. Szczegółowe reguły kwalifikacji do określonych grup ryzyka oraz zasady dostępności kredytu obrazują kolejne tabele.

KLASY RYZYKA KREDYTOWEGO WYZNACZONE WEDŁUG METODY BANKU

Terminowość obsługi zadłużenia / kredytu

Klasa sytuacji ekonomiczno – finansowej przedsiębiorcy Regularna

obsługa

a

 Opóźnienie od 1 m-ca do 3 m-cy

b

 Opóźnienie od 3 m-cy do 6 m-cy

c

 Opóźnienie powyżej 6 m-cy

d
A – Pierwszorzędna Aa Ab Ac Ad
B – Bardzo dobra Ba Bb Bc Bd
C – Dobra Ca Cb Cc Cd
D – Zadawalająca Da Db Dc Dd
E – Przeciętna Ea Eb Ec Ed
F – Akceptowalna Fa Fb Fc Fd
G – Słaba Ga Gb Gc Gd
H – Zła Ha Hb Hc Hd

KATEGORIE RYZYKA KREDYTOWEGO ZGODNIE Z PRZEPISAMI DOTYCZĄCYMI TWORZENIA REZERW CELOWYCH W BANKU X.

Kategorie ryzyka kredytowego Klasy ryzyka kredytowego wg metody banku
I (Normalne) Aa, Ba, Ca, Da, Ea, Fa
II (Pod obserwacją) Należności od przedsiębiorców, dla których klasa ryzyka kredytowego ustalona według metody banku wskazuje na kategorię I, spełniających kryteria kategorii „pod obserwacją”
III (Poniżej standardu) Ga, Ab, Bb, Cb, Db, Eb, Fb
IV (Wątpliwe) Ha, Gb, Ac, Bc, Cc, Dc, Ec, Fc, Gc
V (Stracone) * Hb, Hc, Ad, Bd, Cd, Dd, Ed, Fd, Gd, Hd

WARUNKI KREDYTOWANIA

Kategorie

ryzyka

kredytowego

 Warunki kredytowania
I Kredyt dostępny bez dodatkowych warunków.
II Kredyt dostępny, wzmożona obserwacja kredytobiorcy.
III Kredyt dostępny tylko w wyjątkowych przypadkach, pod warunkiem posiadania przez kredytobiorcę perspektywicznej zdolności kredytowej (dot. merytorycznej oceny wniosku kredytowego). Ustanowienie szczególnego zabezpieczenia spłaty kredytu (zgodnie z odrębnymi przepisami wewnętrznymi, dotyczącymi prawnego zabezpieczenia wierzytelności banku X.), dokładna obserwacja sytuacji kredytobiorcy.
IV Kredyt w zasadzie niedostępny. Udzielenie kredytu możliwe tylko w wyjątkowej sytuacji, pod warunkiem uzyskania szczególnego zabezpieczenia spłaty kredytu udzielonego przez bank centralny lub bank komercyjny o dobrym standingu, Skarb Państwa lub rząd kraju będącego członkiem OECD. Przedsiębiorca musi posiadać zdolność kredytową w okresie kredytowania (dot. merytorycznej oceny wniosku kredytowego). Bardzo dokładna obserwacja sytuacji kredytobiorcy.
V Kredyt niedostępny.

Załącznik 3. Metodyka punktowej oceny zdolności kredytowej osób fizycznych w Banku X Arkusz badania zdolności kredytowej osób fizycznych (metoda credit – scoring)

CZĘŚĆ A: Informacja o kredycie

1. Typ a)  kredyt konsumpcyjny

b)   kredyt w ROR

c)   inny

 Kredyt w ROR
2. Cel kredytu Zakup samochodu
3. Kwota 20 000,- waluta:      PLN
4. Zasady spłaty termin spłaty: 12 miesięcy częstotliwość rat:        —

CZĘŚĆ B: Informacja o kredycie

  1. Imię i nazwisko
  2. Narodowość

B1: Zdolność do spłaty kredytu (maksymalnie 50 punktów)

1. Sytuacja rodzinna
a) stan cywilny kawaler/panna 2 (kolumna na ilość uzyskanych punktów)
żonaty/zamężna 6
Rozwiedziony (-a) 0
owdowiały (-a) 4
b) dzieci na utrzymaniu nie ma 6
jedno/dwoje 3
Trzy i więcej 0
2. Dochód netto rodziny (dochód brutto pomniejszony o składki na ZUS, podatek i inne mies. płatności)
do 2 500 0
2 501 – 3 500 4
3 501 – 5 000 8
5 001 – 7 000 12
powyżej 7 001 16
3. Źródło dochodów
1) zatrudnienie na podstawie umowy o pracę
a) stanowisko urzędnik państwowy 8
specjalista 4
kierownik 8
wolny zawód 4
działalność gospodarcza 4
inne 4
b) okres zatrudnienia (działalności gospodarczej, odnosi się do nieprzerwanej pracy/działalności) 0 – 6 miesięcy 0
7 – 12 miesięcy 2
13 – 24 miesiące 4
powyżej 25 miesięcy 6
c) współkredytobiorca nie ma 0
nie pracuje 4
pracuje 8
2) działalność gospodarcza (dodatkowa procedura badania zdolności kredytowej)
3) wolny zawód (dodatkowa procedura badania zdolności kredytowej)

Łącznie dla części B1:

(wymagane minimum to 18 punktów)

B2: Majątek kredytobiorcy (aktywów finansowanych kredytem, maksymalnie 44 punkty)

1. Majątek (wartość pomniejszona o niespłaconą kwotę kredytu)
1) nieruchomość
a) dom (mieszkanie własnościowe) do 150 000 8 (kolumna na ilość uzyskanych punktów)
powyżej 150 000 16
b) mieszkanie spółdzielcze do 150 000 4
powyżej 150 000 8
c) samochód do 20 000 0
20 001 – 50 000 2
powyżej 50 001 4
2. Udział własny w inwestycji (w %)
1) zatrudnienie na podstawie umowy o pracę
40 – 50 % 4
51 – 60 % 8
powyżej 60 % 12

Łącznie dla części B2:

(wymagane minimum to 4 punkty)

B3: Informacje dodatkowe (maksymalnie 14 punktów)

1. Wiek 18 – 25 0
26 – 35 1
36 – 50 3
51 – 60 2
powyżej 60 0
2. Płeć mężczyzna 0
kobieta 1
3. Kraj stałego pobytu Polska 3
inne 0
4. Okres zamieszkania w obecnym miejscu 0 – 6 miesięcy 0
7 – 24 miesiące 1
25 – 60 miesięcy 2
powyżej 60 miesięcy 3
5. Współpraca z bankiem ROR/* 1
depozyty 1
spłacony kredyt/** 4

Łącznie dla części B2:

(bez wymaganego minimum)

ŁĄCZNA SUMA PUNKTÓW

CZĘŚĆ I: Klasyfikacja przeprowadzona w oparciu o powyższy scoring

I. Klient nieakceptowany poniżej 35 (numer grupy klienta)
II. Klient akceptowany warunkowo 36 – 60
III. Klient akceptowany 61 – 80
IV. Klient preferowany powyżej 80 p.

CZĘŚĆ II: Ocena inspektora kredytowego (możliwość podwyższenia lub obniżenia oceny o jedną grupę).

/* – posiadany co najmniej rok, z systematycznymi wpływami i bez zastrzeżeń do klienta /** – kredyt spłacony bez opóźnień i nie pokryty nowym kredytem

Polityka kredytu refinansowego

5/5 - (4 votes)

Polityka kredytu refinansowego to udzielanie kredytów bankom komercyjnym przez bank centralny. Istnieją dwie podstawowe formy refinansowania: redyskonto weksli oraz kredyt lombardowy.

Redyskonto weksla polega na zakupie przez bank centralny weksli zdyskontowanych przez banki komercyjne po cenie niższej od ich kwoty nominalnej. Kwota ta ustalana jest przez stopę redyskontową. Wielkość stopy redyskontowej jest więc ceną jaką bank komercyjny płaci za otrzymane środki. Podniesienie stopy redyskontowej przez bank centralny powoduje zmniejszenie ilości redyskontowanych weksli, przez co banki komercyjne posiadają mniejsze zasoby na akcję kredytową. Odwrotne zależności pojawiają się w przypadku obniżenia stopy redyskontowej.[1]

Redyskonto weksli jako narzędzie kontroli podaży pieniądza ma ograniczoną skuteczność. Wynika to z kilku przyczyn. Banki są instytucjami w wysokim stopniu niezależnymi finansowo od banku centralnego i nie muszą się wspomagać pieniądzem centralnym. W wypadku redyskonta stroną inicjującą są banki komercyjne, które podejmują decyzje o sprzedaży weksli i to ich potrzeby będą kształtować wielkość podaży pieniądza. W dodatku stopa redyskonta nie może być zmieniana zbyt często, aby nie powodować spadku zaufania do niej na rynku międzybankowym. Działanie stopy redyskontowej osłabiaj ą także międzynarodowe przepływy kapitałów. Stopa redyskontowa wpływa na stopę procentową na rynkach finansowych, co w wypadku podniesienia stopy przyciąga krótkoterminowy kapitał zagraniczny zasilając system bankowy wbrew intencjom banku centralnego. Natomiast jeżeli bank centralny obniży stopę chcąc zwiększyć ilość rezerw na kreację kredytową kapitał zagraniczny ucieka z rynku.[2]

Z tych uwag wynika, że skuteczność stopy redyskontowej zależy od stopnia płynności banków komercyjnych. Zmiany stopy redyskontowej maj ą zatem raczej zadania informacyjne. Pokazuj ą one intencje władz monetarnych, które banki komercyjne mogą brać pod uwagę przy podejmowaniu decyzji.

Narzędziami, które mogą wzmocnić i precyzować działanie redyskonta są kontyngenty redyskonta i wymagania jakościowe dotyczące weksli. Określając kontyngent bank centralny ustala jaką ilość pieniądza przekaże bankom na zasadzie redyskonta. Kontyngenty podlegaj ą także podziałowi na poszczególne banki, dzięki czemu można preferować jedne banki w stosunku do drugich. Jakościowe wymagania co do weksli mogą dotyczyć terminu wykupu, wypłacalności wystawców, charakteru weksla. Można w ten sposób promować banki wspierające priorytetowe przedsięwzięcia z punktu widzenia gospodarki czy te które uwzględniaj ą w swych decyzjach kierunki wskazane przez bank centralny instrumentami perswazji.[3]

Kredyt lombardowy jest natomiast udzielany bankom komercyjnym pod zastaw papierów wartościowych, w celu przezwyciężenia przez banki braku płynności. Dotyczy on bardzo krótkich terminów. Właśnie długość terminów powoduje że mimo wyższej stopy kredytu lombardowego w porównaniu do stopy redyskontowej czy stopy procentowej na rynku jest on bardziej opłacany dla banków. Kredyt lombardowy służy zatem do stabilizacji sytemu pieniężnego.

[1] A. Kaźmierczak, dz. cyt., s. 96-97.

[2] A. Krajewska, R. Milewski, dz. cyt., s. 477.

[3] Z. Fedorowicz, dz. cyt., s. 26.

Exit mobile version