Archiwa Pisanie prac - Strona 5 z 12 - Prace dyplomowe z bankowości, prace dyplomowe

Bankowość elektroniczna

Oceń tę pracę

Podsumowanie pracy magisterskiej

W początkowych rozważaniach nad tematem wyodrębnione zostały cztery sfery e-bankingu (we wstępie oraz rozdziale 1 – wprowadzającym), które następnie szeroko scharakteryzowano (każdą z osobna) w następnych rozdziałach. Poniżej zamieszczone są podsumowania tych rozdziałów (i wypływające z nich wnioski), będące zwięzłą odpowiedzią na pytanie: jaki jest obecny stan bankowości elektronicznej i jak będzie się ona rozwijała w przyszłości.

U technologicznych podstaw e-bankingu stoi Elektroniczna wymiana danych EDI, która jest procesem polegającym na przesyłaniu komunikatów w formie elektronicznej za pomocą teletransmisji. Najważniejszą kwestią do rozwiązania w systemach bankowości elektronicznej jest zapewnienie wystarczającego poziomu bezpieczeństwa. Dlatego banki elektroniczne bardzo dużą rolę przykładają do zabezpieczeń swoich systemów. Najczęściej stosowanymi rozwiązaniami są uwierzytelnianie użytkownika i szyfrowana transmisja danych. Wyróżniamy uwierzytelnianie proste (nazwa użytkownika i hasło) oraz silne (tokeny). Pierwsze rozwiązanie uważa się obecnie za niewystarczające dlatego coraz częściej mamy do czynienia z różnymi urządzeniami szyfrującymi. Transmisja danych na drodze bank klient dość często odbywa się z wykorzystaniem protokołu SSL.

W najbliższym czasie prawdopodobnie wzrośnie znaczenie podpisu elektronicznego. Coraz więcej osób będzie się nim posługiwać. Do użytku codziennego wejdzie także wykorzystywanie protokołów typu SET. Transakcje internetowe będą coraz bardziej bezpieczne. Coraz częściej będziemy wykorzystywać telefonię komórkową. Dzięki temu operacje finansowe będziemy mogli przeprowadzać nie tylko w domu czy w bankomacie, a praktycznie w każdym miejscu na Ziemi (np. w trakcie podróży w samolocie czy w pociągu). Do użytku codziennego wejdzie e-cash, dzięki czemu transakcji będziemy mogli dokonywać przy pomocy pieniądza elektronicznego.

Obecnie istnieje wiele sposobów komunikacji klienta z bankiem drogą elektroniczną. Najczęściej stosowanymi i zapewniającymi dostęp do najszerszego wachlarza usług są Internet Banking (dostęp do konta z wyszukiwarki WWW), Home Banking (dostęp przy wykorzystaniu specjalnego oprogramowania) oraz Phone Banking (dostęp przy wykorzystaniu telefonu z wybieraniem tonowym).

W najbliższych latach prawdopodobnie pojawią się jeszcze nowe kanały komunikacji z bankiem, np. zarządzanie rachunkiem przy wykorzystaniu UMTS – telefonii komórkowej trzeciej generacji. Jednak przede wszystkim będziemy obserwować transformacje obecnych sposobów komunikacji tj. ich przystosowania do nowych, przyszłościowych usług. Na przykład bankomaty będą obsługiwać o wiele więcej funkcji niż obecnie – przelewy, zasilanie innych kart, przekształcą się w kioski multimedialne.

Liczba użytkowników kanałów internetowych, będzie rosła wraz z postępującą informatyzacją społeczeństwa. Wraz ze wzrostem dostępności usług internetowych i obniżaniem kosztów korzystania z nich będzie dodatkowo wzrastało zainteresowanie internetowymi kanałami dostępu do rachunku bankowego. Prawdopodobnie wzrośnie znaczenie SMS Banking oraz Email Banking, obecnie prawie w ogóle nie wykorzystywanych. Natomiast zdecydowanie największy wzrost obserwować będzie się w telefonii komórkowej, jednak z czasem telefonię GSM będzie wypierać telefonia komórkowa trzeciej generacji (UMTS), co może powstrzymać rozwój WAP Bankingu (stopniowo wypierany będzie przez bardziej zaawansowane technologicznie kanały UMTS).

Oferta Polskich banków różni się. Żaden z banków nie oferuje nam dostępu do rachunku wszystkimi możliwymi drogami. Ponadto tym samym kanałem w różnych bankach możemy wykonywać różne operacje. Do tej pory na polskim rynku pojawiły się tylko dwa w pełni wirtualne banki, które jak na razie nie stanowią większego zagrożenia dla banków tradycyjnych.

Z czasem banki elektroniczne będą nam oferować co raz to nowsze, innowacyjne “produkty”. Należeć do nich będą między innymi doradztwo on-line i pieniądz elektroniczny (e-cash). Rozwiną się także transakcje internetowe z wykorzystaniem protokołu SET.

Obecnie, korzystając z udogodnień systemów e-banking możemy przede wszystkim dysponować swoim rachunkiem rozliczeniowym oraz zakładać i likwidować lokaty. Niedługo wzrośnie udział ofert kredytowych, obecnie rzadko spotykanych. Oferta banków będzie się poszerzała, a usługi będą coraz bardziej zindywidualizowane.

W niedługim okresie czasu każdy bank będzie oferował usługi bankowości elektronicznej. Jednak nie wszystkie banki w najbliższym czasie staną się w pełni wirtualne (być może nigdy do tego nie dojdzie). Społeczeństwo musi się wcześniej w pełni zinformatyzować, rozwinąć się musi m. in. doradztwo on-line. Z konta prawdopodobnie będzie można korzystać każdą możliwą drogą. Każdym kanałem będzie można zrealizować wszystkie możliwe operacje.

Wiedza społeczeństwa o usługach bankowości nie jest wystarczająca. Wiele grup społecznych nie ma pojęcia na czym one polegają. Zaufanie do usług bankowości elektronicznej jak na razie jest stosunkowo niskie. Duże zainteresowanie usługami bankowości elektronicznej można zaobserwować wśród ludzi młodych, wykształconych lub studiujących oraz ludzi biznesu. Jednak większość aktualnych klientów banków elektronicznych jest zadowolona z oferowanych usług. Uważają je za lepsze od usług tradycyjnych.

W najbliższym czasie będziemy obserwować wzrost zainteresowania usługami bankowości elektronicznej. Wraz z postępującą informatyzacją ludzkości, będzie po nie sięgać coraz więcej grup społecznych. Usługi te będą obdarzone znacznie większym zaufaniem. Oferta banków będzie coraz bardziej różnorodna, zindywidualizowana, skierowana jednocześnie do każdego użytkownika z osobna.

I w ten oto sposób zakończona została analiza stanu obecnego bankowości elektronicznej oraz perspektyw jej rozwoju. Temat został zrealizowany w całości. Cele postawione na początku pracy także zostały osiągnięte, choć w rzeczywistości przekonać się o tym będzie można dopiero w najbliższym czasie. Dlatego praca ta zostanie opublikowana w Internecie (www.e-banking.silesianet.pl). Jeżeli sięgnie po nią i praktycznie z niej skorzysta co najmniej kilka osób to z pewnością będzie można przyjąć realizację celów praktycznych. Z postawionych tez tylko ta ostatnia została uznana za nierealną (za kilka lat wszystkie banki będą w pełni wirtualne). Pozostałe z pewnością są prawdziwe.

Założenie konta w banku wirtualny jest obecnie najlepszą alternatywą, czego dowodzi niniejsza praca. Dlatego autor tego opracowania nie zastanawia się już nad dokonaniem wyboru. Od kilku miesięcy korzysta z usług bankowości internetowej.

E-portfel

5/5 - (1 vote)

Wszelkie systemy płatności oparte na kartach kredytowych sprawdzają się dobrze w przypadku sprzedaży dóbr materialnych, gorzej natomiast jest z wykorzystaniem ich do płacenia za udostępnianą w Internecie informacje. Najbardziej odpowiedniej dla takich celów metody mikropłatności nie da się zrealizować przy użyciu kart kredytowych – koszty przetwarzania transakcji byłyby większe od ceny samej pobranej informacji, a zapłacenie byłoby bardziej skomplikowane i trwałoby dłużej niż sama czynność jej „ściągnięcia”.

Ecash (e-portfel) – elektroniczna gotówka

E-cash, czyli elektroniczna gotówka, to forma pieniędzy, która jest przechowywana i przesyłana w postaci cyfrowej. W przeciwieństwie do tradycyjnych pieniędzy w formie gotówki, e-cash istnieje w formie danych elektronicznych i jest używana do realizowania transakcji w Internecie lub za pomocą elektronicznych urządzeń płatniczych.

Oto kilka kluczowych cech e-cash:

Bezgotówkowość: E-cash eliminuje potrzebę używania fizycznych banknotów i monet. Wszystkie transakcje odbywają się w formie elektronicznej.
Bezpieczeństwo: Transakcje e-cash mogą być zabezpieczone za pomocą zaawansowanych technologii szyfrowania, co ma na celu ochronę przed oszustwami i kradzieżami.
Anonimowość: W zależności od implementacji, e-cash może oferować różne poziomy anonimowości. Niektóre systemy e-cash pozwalają na anonimowe transakcje, podczas gdy inne mogą wymagać identyfikacji użytkownika.
Szybkość i wygoda: Transakcje e-cash są zazwyczaj szybsze i bardziej wygodne niż tradycyjne metody płatności, ponieważ eliminują konieczność fizycznego przekazywania pieniędzy i obsługi gotówki.
Technologia: E-cash może być przechowywana na różnych nośnikach, takich jak karty płatnicze, portfele elektroniczne na telefonach komórkowych lub w formie wirtualnych portfeli na komputerach.

Dla takich właśnie zastosowań (choć nie tylko) holenderska firma DigiCash opracowała w 1994 r. system „elektronicznej gotówki” o nazwie ecash. Ten bardzo interesujący system jest całkowicie odmienny od rozwiązań stosujących karty kredytowe i odwzorowuje sposób zapłaty realna gotówka w świecie fizycznym. Środkiem płatniczym są tu „cyfrowe banknoty”, które podobnie jak prawdziwe posiadają określony nominał, niepowtarzalny numer seryjny oraz zabezpieczenie przed sfałszowaniem w postaci podpisu cyfrowego emitującego je banku (jak zwykle, także i tu stosowany jest „nieśmiertelny” algorytm RSA). Jednak w przeciwieństwie do papierowych banknotów, elektroniczne są „jednorazowego użytku” – banknot o danym numerze seryjnym może być użyty tylko raz, po czym zostaje unieważniony przez bank. Podyktowane jest to faktem, iż cyfrowe banknoty, przechowywane na dysku komputera użytkownika, można byłoby przecież łatwo skopiować i tym samym kilkakrotnie płacić tymi samymi pieniędzmi.

Centralnym punktem całego systemu ecash jest bank emitujący elektroniczna walutę, w którym każdy użytkownik musi posiadać konto. Pierwszym zatem krokiem niezbędnym do tego, aby moc korzystać z elektronicznej gotówki, jest założenie sobie konta w takim banku i wpłacenie nań jakiejś sumy pieniędzy – wszystko to, niestety, w jak najbardziej „tradycyjny” sposób. Następnie możemy „ściągnąć” z serwera firmy DigiCash odpowiednie oprogramowanie obsługujące system i przystąpić do pierwszego połączenia z bankiem. Podczas tego połączenia program, po zapytaniu nas o nasz numer konta oraz zabezpieczające go hasło, generuje najpierw nasza indywidualna, unikalna parę kluczy – prywatny, który będzie służył do podpisywania wszelkich komunikatów kierowanych przez nasz program do banku, oraz publiczny, który służy do weryfikacji tego podpisu. Ten ostatni zostaje przekazany bankowi, bank zaś ze swej strony przekazuje naszemu programowi swoje klucze publiczne, służące do potwierdzenia autentyczności komunikatów przesyłanych przez bank oraz samych elektronicznych pieniędzy (kluczy tych jest kilka, każdy stosowany do innego celu). Dopiero po dokonaniu tej wymiany kluczy (autorzy oprogramowania ostrzegają, ze na wolnych komputerach może to trwać nawet do 10 minut) program zaproponuje użytkownikowi podjecie pieniędzy z konta.

Ecash jest elektronicznym odpowiednikiem gotówki. Nie da się wiec płacić pieniędzmi znajdującymi się na koncie: trzeba wcześniej wypłacić pewna ich ilość i umieścić je w „elektronicznym portfelu” na naszym własnym twardym dysku. Dopiero stąd możliwa jest realizacja płatności. W tym celu program ecash powinien cały czas pracować „w tle” na naszym komputerze: „zaczepia” się on na porcie TCP o numerze 5654 i oczekuje na przychodzące z sieci zadania wypłaty lub wpłaty. Ma to miejsce najczęściej wówczas, gdy na jakiejś stronie WWW klikniemy na odnośnik do informacji, która jest odpłatna: wówczas serwer WWW uruchamia swój własny program ecash, który łączy się z naszym i przesyła doń zadanie zapłaty. Na ekranie pojawia się okienko z informacja o szczegółach transakcji (wysokość zadanej sumy oraz komu i za co płacimy) i prośba o zgodę na dokonanie płatności.

Zaakceptowanie transakcji (możliwe jest skonfigurowanie programu tak, aby bez przeszkadzania użytkownikowi automatycznie akceptował płatności na kwoty niższe od zadanej granicy) powoduje pobranie odpowiedniej ilości cyfrowych pieniędzy z naszego dysku i przekazanie ich do komputera sprzedawcy. Stamtąd wędrują one natychmiast do serwera banku, który sprawdza, czy banknot o takim numerze seryjnym nie był już użyty, po czym wpłaconą kwota zostaje dopisana do konta sprzedawcy, zaś jego serwer WWW przesyła nam zakupiony przez nas dokument.

Wielka zaleta systemu ecash jest to, ze jest on całkowicie symetryczny: umożliwia przekazywanie pieniędzy nie tylko od klienta do sklepu jako zapłaty za kupiony towar (choć to jest jego najczęstszym zastosowaniem), ale także miedzy dowolnymi dwoma użytkownikami systemu, w dowolnej chwili i z dowolnego powodu: można po prostu przesłać komuś swoje pieniądze, podobnie jak można to zrobić z prawdziwa gotówka. Każdy użytkownik systemu ecash może również, jeżeli zechce, bez dodatkowych kosztów otworzyć swój własny sieciowy sklep – służące do tego celu oprogramowanie jest dostępne za darmo dla każdego posiadacza konta na równi z wersja „kliencka” (w istocie jest to to samo oprogramowanie, tylko „obudowane” kilkoma dodatkowymi skryptami CGI). Autorzy systemu podkreślają także aspekt ochrony prywatności użytkownika: w przeciwieństwie do wszelkich płatności kartami kredytowymi, przy których z natury rzeczy dane o każdej transakcji musza być rejestrowane w dokumentach banku, ecash jest systemem całkowicie anonimowym, podobnie jak płacenie gotówka w sklepie. Zauważmy, ze elektroniczny pieniądz podpisany jest tylko przez bank; nie zawiera żadnej informacji o użytkowniku, który nim płaci. Dzięki zastosowaniu specjalnej techniki kryptograficznej – tzw. ślepego podpisu – nawet bank podpisujący poszczególne banknoty nie „wie”, co podpisuje, a wiec nie może ustalić, w posiadaniu którego z użytkowników znajdują się banknoty o jakich numerach. W istocie, jednym z priorytetowych założeń przyjętych przy projektowaniu systemu było uniemożliwienie identyfikacji osoby płacącej elektroniczna gotówka (chyba, ze ona sama się przedstawi).

Niestety, ecash ma również i wady. Bodaj najpoważniejsza z nich jest fakt, ze podobnie jak w prawdziwej gotowce, także i w tej elektronicznej występują rożne waluty. Mark Twain emituje ecash o nominałach wyrażonych w dolarach amerykańskich; Merita – w markach fińskich; planowany ecash Deutsche Bank będzie elektronicznym odpowiednikiem marki niemieckiej – i tak dalej. Te rożne waluty są jak dotąd całkowicie miedzy sobą niewymienialne; użytkownik ecash posiadający konto w Mark Twain nie ma żadnego sposobu na zapłacenie w sieciowym sklepie przyjmującym jedynie marki fińskie – chyba ze założy sobie także konto w fińskim banku, i zainstaluje do jego obsługi drugi program, bo nawet oprogramowanie obsługujące poszczególne waluty ecash nie jest ze sobą kompatybilne! [1]

Pomimo wyjścia systemu e-cash z fazy eksperymentu, jego wady i małe zainteresowanie ze strony sprzedawców doprowadziły do jego upadku i system ten przestał istnieć…

Jednak pomysł ten dopracowały i wykorzystały inne przedsiębiorstwa.

Przykłady systemów e-cash obejmują różne formy cyfrowych walut i platform płatniczych, takie jak Bitcoin, PayPal czy Apple Pay. Każdy z tych systemów oferuje różne funkcjonalności i poziomy integracji z tradycyjnymi systemami finansowymi.

[1] Internet: Jaroslaw Rafa Internet i pieniadze – tekst ukazal sie w numerze 12/97 „Internetu”

Karty pre-paid

5/5 - (1 vote)

Karty pre-paid, znane również jako karty przedpłacone, to rodzaj kart płatniczych, które są doładowywane określoną kwotą środków przed ich użyciem. Są one alternatywą dla tradycyjnych kart debetowych i kredytowych, pozwalając użytkownikom na dokonywanie transakcji bezgotówkowych i online, a także na wypłaty z bankomatów, bez konieczności posiadania powiązanego konta bankowego.

Główną cechą kart pre-paid jest to, że mogą być używane tylko do wydawania środków, które zostały na nie wcześniej załadowane. To oznacza, że użytkownik ma pełną kontrolę nad wydatkami i nie może wydać więcej niż kwota załadowana na kartę, co jest pomocne w zarządzaniu budżetem i unikaniu długów.

Karty pre-paid są popularne w różnych sytuacjach, na przykład jako narzędzie do zarządzania pieniędzmi dla młodszych użytkowników, którzy mogą nie kwalifikować się do posiadania standardowej karty debetowej lub kredytowej, jako środek płatniczy dla osób podróżujących, lub jako prezent. Są one również używane przez firmy do zarządzania wydatkami służbowymi.

Proces uzyskania i doładowania karty pre-paid jest zwykle prosty. Karty można nabyć w punktach sprzedaży detalicznej, przez Internet lub w niektórych bankach. Doładowanie karty może następować za pośrednictwem przelewu bankowego, gotówką w punktach doładowań, a czasem nawet za pomocą innych kart kredytowych czy debetowych.

Jednakże karty pre-paid mogą wiązać się z pewnymi opłatami, takimi jak opłaty za aktywację, doładowanie czy wypłaty z bankomatów, co jest ważne do rozważenia przed ich nabyciem i używaniem. Pomimo tych opłat, karty pre-paid oferują elastyczność i są wygodnym rozwiązaniem dla wielu osób, które szukają alternatywy dla tradycyjnych kart bankowych lub potrzebują prostego i bezpiecznego sposobu na dokonywanie płatności.

Karty prepaid to karty przedpłatowe. Podobnie jak karty prepaid operatorów GSM zazwyczaj są to karty typu „zdrapka”, zawierające unikalny numer.

AT&T PrePaid Web Cents

Przykładem płatności kartą pre-paid jest usługa udostępniona przez firme AT&T – AT&T PrePaid Web Cents. Umożliwia ona wykupienie karty o określonym nominale, którą można płacić za dostęp do płatnej zawartości serwisów WWW.

Usługa skierowana jest przede wszystkim dla młodszych internatów oraz osób podróżujących. Każda karta posiada określoną wartość, oraz ma unikalny numer seryjny i PIN który wprowadzany jest na stronie sprzedającego usługę. Karta taka umożliwia w sposób wygodny, łatwy i bezpieczny dokonywać drobnych płatności w serwisach oferujących gry online, dzwonki do telefonów komórkowych, płatne artykuły czy informacje i inne usługi wymagające niewielkich opłat. Wartość środków pozostałych „na karcie” można w każdej chwili sprawdzić na stronie wystawcy tychże kart.

Inne operacje bankowe

5/5 - (1 vote)

OPERACJE POŚREDNICZĄCE (USŁUGOWE)

RACHUNKI BANKOWE

W umowie rachunku bankowego bank zobowiązuje się do przechowywania środków pieniężnych posiadacza rachunku oraz do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych. Jednostki gospodarcze dokonują za pośrednictwem banków rozmaitych operacji rozliczeniowych, korzystają z kredytów, deponują lokaty terminowe, gromadzą fundusze o różnym przeznaczeniu i w związku z tym mają z reguły więcej niż jeden rachunek bankowy. Rachunki bankowe mają różny charakter ze względu na ich przeznaczenie i treść ekonomiczną ewidencjonowanych na nich operacji.

Zgodnie z polskim prawem bankowym, w celu przechowywania środków pieniężnych i przeprowadzania rozliczeń związanych z działalnością gospodarczą banki prowadzą rachunki bieżące, pomocnicze i lokat terminowych. Ponadto Klient może mieć wydzielone rachunki (np. dla rozliczeń zagranicznych, rachunki kredytów). Zawierając umowę oddział banku może zastrzec obowiązek zawiadamiania go o otwarciu przez Klienta rachunku pomocniczego lub rachunku dla rozliczeń zagranicznych w innym banku.

Rachunki bieżące mają podstawowe znaczenie dla jednostek gospodarczych. Wpływają na nie należności od odbiorców za sprzedawane towary i świadczone usługi, podejmowane są z nich środki na wypłatę wynagrodzeń, pokrywane zobowiązania wobec dostawców, podatki, opłaty itp. Umowa rachunku bankowego może przewidywać wyodrębnienie na rachunku bieżącym środków pieniężnych przeznaczonych na określone cele, a także przeprowadzanie rozliczeń w tym zakresie.

Rachunek pomocniczy służy do przeprowadzania przez jego posiadacza rozliczeń w innych bankach. Operacje dokonywane za pośrednictwem tego rachunku zazwyczaj ograniczają się do ściśle określonych celów, co jednak nie jest regułą. Otwarcie rachunku pomocniczego nie wymaga zgody banku prowadzącego rachunek bieżący jednostki gospodarczej.

Rachunki lokat terminowych służą do przechowywania wolnych środków pieniężnych przez okres wynikający z umowy zawartej z bankiem. Korzystają z nich zazwyczaj przedsiębiorstwa obywające się bez pomocy kredytowej, lokując na nich wolne środki pieniężne. Zachęca je do tego wyższe oprocentowanie tych rachunków niż rachunków bieżących.

Na rachunkach dla rozliczeń zagranicznych ewidencjonuje się rozliczenia związane z działalnością gospodarczą lub statutową prowadzoną przez daną jednostkę, stosując aktualnie obowiązujące przepisy w obrocie dewizowym. Obowiązuje przy tym ogólna zasada, że wpływy walutowe na ten rachunek związane z działalnością gospodarczą podlegają odsprzedaży na złote.

OPERACJE ZLECONE

OBRÓT PŁATNICZY

Środki płatnicze stanowią pieniądz gotówkowy oraz pieniądz bankowy, tak na rachunkach banku centralnego (pieniądz żyrowy), jak i na rachunkach innych banków. Pieniądz bankowy jest uznawany za element zasobów pieniężnych (prawo do należności).

Pieniądz gotówkowy występuje w formie bilonu i banknotów. Bilon może być emitowany bądź przez bank centralny, bądź przez organy rządowe. W niektórych krajach obowiązek przyjmowania bilonu przy transakcjach jest ograniczony do określonej sumy.

Przy obrotach gotówkowych następuje jednoczesne rozliczenie towaru (usługi) i pieniądza. Natomiast przy obrocie bezgotówkowym, polegającym na ruchu pieniądza między rachunkami, zapłata następuje bądź po otrzymaniu towaru, bądź też otrzymanie towaru wyprzedza zapłatę.

INSTRUMENTY OBROTU BEZGOTÓWKOWEGO

W celu dokonania płatności przedsiębiorstwa wykorzystują wiele form rozliczeń. Wśród podstawowych form rozliczeń wyróżnia się:

akredytywę,
polecenie przelewu,
polecenie pobrania,
rozliczenia za pomocą czeków,
rozliczenia kompensacyjne.

Akredytywa dokumentowa

Akredytywa polega na zarezerwowaniu przez bank określonej kwoty środków dłużnika (odbiorcy) na rzecz dostawcy. Bank odbiorcy przekazuje polecenie, na mocy którego bank dostawcy powinien opłacić towary wysłane przez dostawcę. Zatem przy akredytywie płatność następuje nie w siedzibie banku płatnika, lecz w siedzibie banku dostawcy.

Polecenie przelewu

Polecenie przelewu polega na złożeniu przez odbiorcę w jego banku polecenia przekazania określonej sumy pieniężnej na rachunek dostawcy.

Ta forma rozliczeń jest bardzo wygodna dla banku ze względu na jej prostotę i małą pracochłonność. Ponadto umożliwia ona przyspieszenie przebiegu rozliczeń, gdyż płatności przechodzą tylko przez trzy ogniwa (bank odbiorcy bank dostawcy – dostawca). Z drugiej jednak strony, możliwość oddziaływania dostawcy na odbiorcę w wypadku nieterminowego regulowania płatności jest tu bardzo ograniczona.

Polecenie pobrania

Polecenie pobrania polega na uznaniu rachunku dostawcy na sumę faktury złożonej do inkasa, a następnie na obciążeniu rachunku odbiorcy w momencie, gdy bank odbiorcy otrzyma fakturę z banku dostawcy.

Polecenie pobrania jest bardzo wygodną formą rozliczeń dla dostawcy (szybkie otrzymanie zapłaty), ale równocześnie pozbawia odbiorcę prawa kontroli dostawy przed dokonaniem zapłaty. Dlatego stosuje się je w wypadku, gdy taka kontrola nie jest niezbędna (np. przy opłacie za gaz, energię elektryczną). Ponadto może ono być wykorzystywane przez odbiorcę jako sposób wyjątkowego uprzywilejowania dostawcy doskonale wywiązującego się ze swoich obowiązków.

Czeki

Czek jest pisemnym poleceniem jego wystawcy, skierowanym do banku, aby wypłacił posiadaczowi czeku odpowiednią sumę pieniędzy.

Rozliczenia za pomocą czeków (rysunek nr 3) następują w formie wręczenia czeku wierzycielowi przez dłużnika. Czeki mogą być gotówkowe, tj. upoważniające do podjęcia określonej sumy gotówki, albo rozrachunkowe, przeznaczone do realizacji w formie bezgotówkowej. Przedsiębiorstwo wystawiające czeki musi mieć zarezerwowane odpowiednie środki na rachunku bankowym lub zagwarantowany przez bank kredyt na wykupienie czeku. Rozliczenia za pomocą czeków dają zatem dostawcy pewność terminowej zapłaty.

Rozliczenia za pomocą czeków są stosowane zwłaszcza przy płatnościach z tytułu usług transportowych, pocztowych itd., czyli wszędzie tam, gdzie powiązania mają charakter stały, a ewidencjonowanie każdej dostawy lub usługi przez dostawcę wywoływałoby poważne trudności.

Rozliczenia kompensacyjne

Rozliczenia kompensacyjne polegają na tym, że znaczna część zobowiązań między przedsiębiorstwami wyrównuje się wzajemnie w określonym czasie i nie obciąża to ich rachunków rozliczeniowych.

ROZLICZENIA MIĘDZYBANKOWE

Rozliczenia bezgotówkowe odbywają się nie tylko w ramach jednego banku, ale także między Klientami, którzy mają rachunki w różnych bankach. W związku z tym istnieje konieczność dokonywania rozliczeń międzybankowych.

Istnieją różne systemy rozliczeń międzybankowych:

tworzone są systemy żyrowe w ramach określonych grup instytucji kredytowych, jak np. kasy oszczędnościowe, banki spółdzielcze, poczta czy wielkie banki, które rozliczają się poprzez swoje instytucje centralne;
Jednym z istotnych zadań banku centralnego jest przeprowadzenie rozliczeń międzybankowych. Na rachunkach tego banku następuje codziennie clearing należności i zobowiązań bankowych, który obejmuje zarówno rozliczenia między poszczególnymi systemami żyrowymi, jak i między poszczególnymi bankami;
Rozliczeniami międzybankowymi mogą się też zajmować specjalne izby rozrachunkowe, które dokonują clearingu wzajemnych należności i zobowiązań między bankami

HANDEL DEWIZAMI

Przy rozliczeniach międzynarodowych Klient zwraca się do banku, aby zakupie określoną sumę obcej waluty w gotówce lub w dewizach (na rachunku bankowym). W trakcie operacji dewizami może powstać ryzyko dewizowe wynikające z możliwości zmiany kursu walutowego. Zachodzi ono wówczas, gdy wypłata dewiz następuje w terminie późniejszym niż został dokonany ich zakup. Ponosi je zarówno bank, jak i Klient banku. W celu uniknięcia tego ryzyka Klient może zawrzeć umowę terminową, w której sprzedaż lub kupno dewiz są ustalone pod względem terminu i kursu walutowego.

Czeki w obrocie zagranicznym

5/5 - (1 vote)

Czeki w obrocie zagranicznym są jednym z tradycyjnych instrumentów płatniczych stosowanych w międzynarodowych transakcjach handlowych. Chociaż ich popularność zmniejszyła się na rzecz nowoczesnych metod płatności, takich jak przelewy elektroniczne czy karty płatnicze, wciąż znajdują one zastosowanie w niektórych regionach i określonych sytuacjach handlowych.

Czeki międzynarodowe to dokumenty wydane przez bank, które upoważniają wskazaną osobę lub firmę do pobrania określonej kwoty pieniędzy z konta wystawcy czeku. Są one używane do przekazywania środków między podmiotami z różnych krajów i oferują alternatywę dla innych metod płatności międzynarodowych.

Proces wykorzystania czeków w obrocie zagranicznym rozpoczyna się, gdy wystawca czeku, będący klientem banku, wypełnia czek, podając kwotę do zapłaty, datę oraz odbiorcę środków, a następnie podpisuje go. Następnie czek jest przesyłany do odbiorcy, który może znajdować się w innym kraju. Proces ten może wiązać się z pewnym ryzykiem, na przykład kradzieży czy zgubienia czeku.

Po otrzymaniu czeku, odbiorca przedstawia go w swoim banku w celu zrealizowania. Bank odbiorcy weryfikuje autentyczność czeku i inicjuje procedurę pobrania środków z banku wystawcy. Następuje proces rozliczeniowy, w ramach którego środki są transferowane z konta wystawcy na konto odbiorcy.

Używanie czeków w transakcjach międzynarodowych wiąże się z pewnymi wyzwaniami, w tym z ryzykiem związanym z przewożeniem papierowego dokumentu, możliwością opóźnień w związku z potrzebą fizycznego przekazania czeku oraz ryzykiem odmowy zapłaty przez bank wystawcy z różnych powodów. Pomimo tych ograniczeń, czeki nadal są używane w niektórych sytuacjach handlowych, szczególnie tam, gdzie inne metody płatności są mniej dostępne lub mniej praktyczne.

Czeki są najbardziej tradycyjną formą rozliczeń, stosowaną od dłuższego czasu w obrotach zagranicznych. Ostatnio jednak straciły na popularności, ze względu na rozpowszechnienie innych form rozliczeń, jednak mimo to są nadal używane. Zasady posługiwania się tym rodzajem rozliczeń są przedstawione w postaci międzynarodowej konwencji podpisanej w Genewie w 1931 roku. Konwencja określa skutki prawne dla rozliczeń za pomocą czeku oraz formy w jakich będzie przedstawiony dokument rozliczeniowy.

Zastosowanie czeków w operacjach zagranicznych sprowadza się do regulowania drobnych płatności handlowych i obsługi ruchu turystycznego.

„Czek w obrotach zagranicznych jest zleceniem udzielonym zagranicznemu bankowi przez bank krajowy wypłacenia określonej kwoty pieniężnej okazicielowi czeku lub oznaczonej na nim osobie. Jest to tzw. czek bankierski.”[1] Kupowany jest przez klientów w banku będącym trasatem. . Stanowi on pewny i wygodny środek płatniczy za granicą, ze względu na łatwość przewozu i zabezpieczenie przed kradzieżą. Należy również podkreślić, że ten rodzaj czeków jest najchętniej skupowany przez banki jako dewiza, ponieważ zarówno trasant, jak i trasat dają pewność ich realizacji.

Oprócz czeków bankierskich w rozliczeniach z zagranicą występują także czeki innych wystawców , np. przedsiębiorstw, osób fizycznych. Wystawiony czek powinien posiadać pokrycie w środkach na rachunku bankowym trasata. „ Czek zagraniczny płatny w Polsce powinien być przedstawiony do wykupienia w ciągu 20 dni, jeśli wystawiono go w kraju europejskim lub w kraju położonym nad Morzem Śródziemnym, a w okresie 70 dni , gdy wystawiono go w innym pozaeuropejskim kraju”[2]. Wystawienie czeku bez pokrycia wiąże się z karną i cywilną odpowiedzialnością trasata za brak pokrycia.

Kolejnymi rodzajami czeków pojawiających się w rozliczeniach zagranicznych są : czeki kasowe ( gotówkowe) , które upoważniają do podjęcia gotówki z banku , czeki rozrachunkowe – umożliwiające bezgotówkowy przelew należności wynikającej z czeku oraz szczególny rodzaj czeku tzw. czek zakreślony , którego realizacji może dokonać jedynie określony remitent. Rozróżniamy również czeki podróżnicze, stosowane w podróżach zagranicznych. Czeki tego rodzaju są wystawiane przez banki , instytucje finansowe jak również biura obsługujące turystykę. Mają one inną formę niż zwykłe czeki, ponieważ w niektórych z nich trasatem jest wystawca a w innych do zapłaty zobowiązana jest instytucja emitująca. Czeki podróżnicze emitowane są na okrągłe kwoty o różnym nominale, które są na nich wydrukowane. Stanowią one wygodny środek płatniczy szeroko stosowany przez turystów.

Szczególną odmianą czeków są tzw. euroczeki. Banki współpracujące z organizacją Eurocheque International zaopatrują swoich klientów w karty gwarancyjne ( identyfikacyjne) oraz blankiety czeków, którymi mogą oni płacić w walucie kraju pobytu. Euroczek umożliwia pobieranie gotówki w bankach 40 krajów oraz dokonywanie opłat za towary i usługi. Może być również wydawany do EUROKONTA – otwieranego przez banki w celu przeprowadzania rozliczeń krajowych i zagranicznych .

Rozliczenia zagraniczne za pomocą czeków wiążą się z następującymi operacjami bankowymi:

realizowanie czeków,
skup czeków,
przyjmowanie czeków do inkasa.

Realizowanie czeków przez banki związane jest z umową zawartą przez bank i trasanta. Bank może opłacić czek będąc jego trasatem – w tym momencie czek kończy swój obieg oraz może opłacić czek , którego trasatem jest inny bank krajowy lub zagraniczny – wtedy bank pełni rolę indosatariusza. Aby otrzymać zapłatę za taki czek, musi przedstawić go trasatowi do realizacji.

Operacja skupu czeku związana jest z postawieniem do dyspozycji klienta odpowiedniej kwoty pieniędzy w zamian za przelanie przez niego na drodze indosu praw do danego czeku. Najczęściej skupowane są czeki bankierskie, podróżnicze a także skarbowe. W skupowanych czekach należy bardzo dokładnie przeprowadzać kontrolę odnośnie ich autentyczności . Należy w tym celu sprawdzić podpisy umieszczone na czeku jak również porównać czeki z odpowiednimi wzorami ( dotyczy to zwłaszcza czeku podróżniczego). Bardzo ważne jest także sprawdzenie czy czek nie jest fałszywy oraz czy osoba przedstawiająca go do skupu jest jego prawnym posiadaczem. W operacjach skupu czeków występuje ryzyko poniesienia straty , dlatego też czasami jest lepiej zrezygnować ze skupu i przyjąć czek do inkasa.

Przyjmowanie czeków do inkasa polega na przesłaniu ich przez bank do trasata. To wszystko odbywa się najczęściej za pośrednictwem banku korespondenta, znajdującego się w tym samym kraju co trasat. Po zainkasowaniu należności bank stawia środki płatnicze do dyspozycji klienta.

[1] Zbigniew Krzyżkiewicz Operacje bankowe ,Wyd. Poltext Warszawa 1998 r. , str.170

[2] Zbigniew Krzyżkiewicz Podręcznik do nauki bankowości , Wyd. Biblioteka Menadżera i Bankowca Warszawa 1997 r. , str. 309