Tabela 5. Kredyty udzielone przez oddział banku X według branż
Kredyty udzielone przedsiębiorstwom należącym do branży handlowej
Kredyty udzielone przedsiębiorstwom należącym do branży górniczo-hutniczej
Kredyty udzielone przedsiębiorstwom należącym do pozostałych branż
W mln zł
Struktura
Dynamika
W mln zł
Struktura
Dynamika
W mln zł
Struktura
Dynamika
2000
52 256,5
22%
100%
112 187,3
45%
100%
81 819,7
33%
100%
2001
51 382,7
19%
98%
92 516,7
32%
82,5%
139 462,7
49%
170,5%
2002
96 453,1
32%
184%
150 041,3
50%
133,7%
55 621,4
18%
67,9%
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych badanego oddziału banku X
Kredyty udzielone przez oddział banku X podmiotom gospodarczym należącym do branży handlowej w 2002 r. wzrosły aż o 84%. Natomiast kredyty udzielone przedsiębiorstwom należącym do branży górniczo-hutniczej w 2001 r. zmalały o 17,5%, a w 2002 r. wzrosły o 33,7%. Banki bronią się przed „złymi kredytami”, w tym przypadku są to kredyty udzielane branży górniczo-hutniczej, udzielając ich mniej.
Banki udzielając dużo kredytów przedsiębiorstwom należącym do branży górniczo-hutniczej są narażone na duże ryzyko kredytowe w związku z tym, iż podmioty te są nierentowne i coraz mniej wypłacalne. Oddział banku X udziela takich kredytów stosunkowo dużo, dlatego występuje duże ryzyko kredytowe.
Tabela 6. Kredyty udzielone przedsiębiorstwom należącym do branży handlowej
przez oddział banku X w latach 2000 – 2002 według klas ryzyka
Kredyty normalne
Kredyty poniżej standardu
Kredyty wątpliwe
Kredyty stracone
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
2000
32 853,2
62,9%
10 134,8
19,4%
5 342,2
10,2%
3 944,3
7,5%
2001
29 958,4
58,2%
11 847,3
23,1%
4 963,1
9,7%
4 613,9
9,0%
2002
53 821,7
55,8%
32 581,3
33,8%
8 032,7
8,3%
2 017,4
2,1%
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych badanego oddziału banku X
Tabela 7. Kredyty udzielone przedsiębiorstwom należącym do branży górniczo-hutniczej
przez oddział banku X w latach 2000 – 2002 według klas ryzyka
Kredyty normalne
Kredyty poniżej standardu
Kredyty wątpliwe
Kredyty stracone
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
2000
73 862,4
65,9%
15 634,2
13,9%
12 158,1
10,8%
10 532,6
9,4%
2001
68 924,9
74,4%
10 528,3
11,4%
9 683,4
10,5%
3 380,1
3,7%
2002
92 653,1
61,8%
32 721,4
21,8%
12 476,2
8,3%
12 190,6
8,1%
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych badanego oddziału banku X
Kredyty udzielone przedsiębiorstwom należącym do branży nierozwojowej, w tym przypadku jest to branża górniczo-hutnicza, obarczone są większym ryzykiem kredytowym, niż kredyty udzielone przedsiębiorstwom o charakterze handlowym, które mają duże możliwości rozkwitu. Ryzyko kredytowe dla przedsiębiorstw branży górniczo-hutniczej wynika z niskiej rentowności tych podmiotów oraz braku wypłacalności. Przejawia się to w stosunkowo dużym udziale kredytów straconych, wątpliwych i poniżej standardu
w łącznym wolumenie udzielonych kredytów dla podmiotów tej branży.
Tabela 8. Kredyty udzielone przez oddział banku X według okresu kredytowania
w latach 2000 – 2002
Kredyty krótkoterminowe
Kredyty długoterminowe
Kredyty średnioterminowe
W mln zł
Struktura
Dynamika
W mln zł
Struktura
Dynamika
W mln zł
Struktura
Dynamika
2000
158 344,5
28,7%
100%
213 185,8
38,6%
100%
180 640,1
32,7%
100%
2001
200 115,3
35,2%
126,4%
298 547,3
52,6%
140%
69 266,3
12,2%
38,3%
2002
254 676,2
38,3%
160,8%
334 252,1
50,3%
156,8%
75 733,8
11,4%
41,9%
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych badanego oddziału banku X
Dużą rolę w całej akcji kredytowej odgrywają kredyty długoterminowe, które stanowią około 50% udzielonych kredytów w roku. W związku z tym oddział banku X narażony jest na duże ryzyko kredytowe. Duży udział w łącznym wolumenie kredytów stanowią także kredyty krótkoterminowe, które są obarczone mniejszym ryzykiem kredytowym ze względu na krótszy okres kredytowania oraz mniejsze kwoty pojedynczych kredytów.
Tabela 9. Kredyty krótkoterminowe udzielone przez oddział banku X
w latach 2000 – 2002 z podziałem na klasy ryzyka
Kredyty normalne
Kredyty poniżej standardu
Kredyty wątpliwe
Kredyty stracone
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
2000
123 185,8
77,8%
28 147,3
17,8%
4 266,3
2,7%
2 745,1
1,7%
2001
148 547,3
74,2%
39 733,8
19,9%
7 252,1
3,6%
4 582,1
2,3%
2002
194 676,2
76,4%
48 115,4
18,9%
9 182,6
3,6%
2 702,0
1,1%
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych badanego oddziału banku X
Tabela 10. Kredyty długoterminowe udzielone przez oddział banku X
w latach 2000 – 2002 z podziałem na klasy ryzyka
Kredyty normalne
Kredyty poniżej standardu
Kredyty wątpliwe
Kredyty stracone
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
W mln zł
Struktura
2000
154 344,5
72,3%
29 112,7
13,7%
19 542,6
9,2%
10 186,0
4,8%
2001
217 254,2
72,8%
46 423,1
15,5%
22 582,3
7,6%
12 287,7
4,1%
2002
257 638,3
77,0%
32 733,8
9,8%
21 266,4
6,4%
22 613,8
6,8%
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych badanego oddziału banku X
Rysunek 31. Struktura kredytów długoterminowych udzielonych w 2002 r.
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych badanego oddziału banku X
Stosunek społeczeństwa do usług bankowości elektronicznej
Wiedza społeczeństwa o usługach bankowości elektronicznej z pewnością na dzień dzisiejszy nie jest wystarczająca. Wiele grup społecznych nie ma pojęcia na czym one polegają. Nastawienie społeczne do usług e-banking też nie jest najlepsze. Ludzie boją się wyłudzeń internetowych, że ich pieniądze nagle znikną, że ktoś przejmie kontrolę nad ich kontem. Powszechnie uważa się, że zabezpieczenia stosowane w bankowości elektronicznej nie są wystarczające. Może to jednak wynikać z nieznajomości większości mechanizmów zabezpieczających. Dlatego jest społecznie pożądane, aby banki elektroniczne na zabezpieczenia transakcji przeznaczały stosunkowo większe kwoty, niż ich tradycyjne odpowiedniki.
Jednak większość klientów banków elektronicznych jest zadowolona z oferowanych usług. Uważają je za lepsze od usług tradycyjnych. Doceniają ich rosnącą jakość i profesjonalizm, mimo że ich oczekiwania ciągle rosną. Duże zainteresowanie usługami bankowości elektronicznej można zaobserwować wśród ludzi młodych, wykształconych lub studiujących oraz ludzi biznesu. Jest im o wiele łatwiej zaufać nowoczesnym, dopiero rozwijającym się, technologiom. Zaufanie klientów banków elektronicznych do oferowanych przez nie usług (w tym poczucie bezpieczeństwa), jak na razie, poza trzema, wymienionymi powyżej, przenikającymi się grupami społecznymi, jest stosunkowo niskie. Klienci nie są do końca przekonani o trafności wyboru, codziennie sprawdzają swoje konto, oprócz wirtualnych kont często dalej korzystają z tradycyjnych. Jednak zainteresowanie tymi usługami gwałtownie rośnie. Banki zdały sobie sprawę z faktu, że ich klienci stawiają duże wymagania, że relacja bank – klient w znacznym stopniu musi opierać się na zaufaniu. Dlatego starają się je zdobyć, m. in. poprzez uświadamianie społeczeństwa o stosowanych mechanizmach zabezpieczających i ich niezawodności.
[2], [5]
Potrzeby klientów, a oferta banków
Obecnie coraz częściej niż odsetki, liczy się profesjonalna obsługa, czyli taka, która zapewnia sprawną realizację wszystkich zleceń przekazywanych przez klienta, ale także wygodę i komfort w rozporządzaniu własnymi środkami umieszczonymi na koncie. Każdy klient pragnie indywidualnego, wyjątkowego traktowania. Potrzebuje wysokiej klasy usług, w każdym miejscu, o każdym czasie, załatwianych “od ręki”, natychmiast, bez kolejek, tak jakby dany użytkownik systemu był najważniejszym klientem banku. W interesie banku jest zatem szanowanie indywidualności każdego z nich. Oferta usług i możliwość korzystania z nich powinna być tak skonstruowana, aby po zrozumieniu potrzeb klienta oferować mu specjalny, przygotowany tylko dla niego zestaw usług. Klient oczekuje, iż tak rozumiana usługa będzie świadczona w sposób profesjonalny, po korzystnej dla niego cenie oraz przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii.
[2], [5]
5.3 Podsumowanie
W najbliższym czasie będziemy obserwować wzrost zainteresowania usługami bankowości elektronicznej. Wraz z postępującą informatyzacją ludzkości, będzie po nie sięgać coraz więcej grup społecznych. Usługi te będą obdarzone znacznie większym zaufaniem. Oferta banków będzie coraz bardziej różnorodna, zindywidualizowana, skierowana jednocześnie do każdego użytkownika z osobna.
Bankowość elektroniczna, jako kluczowy element współczesnej gospodarki, nie jest jedynie technologicznym udogodnieniem, ale zjawiskiem o głębokim znaczeniu socjologicznym. W dobie cyfryzacji i globalizacji, bankowość elektroniczna staje się coraz bardziej powszechna, co z kolei wywołuje istotne zmiany w społeczeństwie. Te zmiany obejmują różne aspekty życia społecznego, takie jak zaufanie społeczne, struktura społeczna, różnice pokoleniowe oraz dostępność usług finansowych.
Zaufanie społeczne odgrywa kluczową rolę w akceptacji i rozwoju bankowości elektronicznej. Tradycyjnie, banki były postrzegane jako instytucje o wysokim poziomie zaufania, co wynikało z osobistych kontaktów klientów z pracownikami banku, fizycznej obecności oddziałów oraz regulacji prawnych. Wprowadzenie bankowości elektronicznej, która eliminuje potrzebę fizycznego kontaktu z instytucją finansową, wymusiło na społeczeństwie przeformułowanie pojęcia zaufania. Zaufanie to musi być teraz oparte na zabezpieczeniach technologicznych, wiarygodności systemów informatycznych oraz reputacji banków w cyberprzestrzeni. Nie bez znaczenia pozostają także kwestie związane z ochroną danych osobowych oraz prywatności, które stanowią fundament nowoczesnego zaufania w bankowości elektronicznej.
W kontekście struktury społecznej, bankowość elektroniczna przyczynia się do zmian w sposobie, w jaki różne grupy społeczne korzystają z usług finansowych. Coraz częściej bankowość elektroniczna staje się domeną nie tylko młodych, dobrze wykształconych i zamożnych jednostek, ale również osób starszych oraz tych o niższym statusie społecznym, co jest efektem szerokiej dostępności technologii mobilnych oraz inicjatyw edukacyjnych promujących cyfrowe umiejętności finansowe. Niemniej jednak, istnieje ryzyko pogłębiania się wykluczenia cyfrowego, szczególnie wśród osób starszych, mniej wykształconych czy mieszkańców obszarów wiejskich, którzy mogą mieć trudności w adaptacji do nowych technologii lub brak dostępu do odpowiednich narzędzi.
Bankowość elektroniczna wpływa także na relacje międzypokoleniowe. Dla młodszych pokoleń, wychowanych w świecie technologii cyfrowych, korzystanie z bankowości elektronicznej jest naturalnym elementem codziennego życia. Dla starszych osób, które dorastały w czasach, gdy usługi finansowe opierały się na tradycyjnych metodach, przejście na bankowość elektroniczną może być wyzwaniem. Może to prowadzić do zjawiska, w którym starsze pokolenia stają się zależne od młodszych członków rodziny w zakresie obsługi kont bankowych i realizacji transakcji elektronicznych, co zmienia dynamikę relacji rodzinnych.
Dostępność usług finansowych za pośrednictwem bankowości elektronicznej jest kolejnym istotnym aspektem socjologicznym. Bankowość elektroniczna, dzięki swojej elastyczności i dostępności 24/7, pozwala na korzystanie z usług finansowych w sposób, który wcześniej nie był możliwy. Dla wielu osób, zwłaszcza tych mieszkających w odległych regionach lub mających nieregularne godziny pracy, bankowość elektroniczna jest jedyną realną opcją korzystania z usług bankowych. Ponadto, globalny zasięg bankowości elektronicznej umożliwia łatwe dokonywanie transakcji międzynarodowych, co z kolei wspiera integrację gospodarki światowej.
Jednakże, mimo licznych zalet, bankowość elektroniczna niesie ze sobą także pewne zagrożenia społeczne. Wzrastająca zależność od technologii finansowych może prowadzić do zwiększonej izolacji społecznej, gdyż tradycyjne kontakty międzyludzkie są zastępowane przez interakcje cyfrowe. W kontekście psychologicznym, brak bezpośredniego kontaktu z bankiem może prowadzić do poczucia alienacji lub dezorientacji, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych, takich jak utrata środków finansowych czy problemy techniczne. Dodatkowo, bankowość elektroniczna może przyczyniać się do rozwoju nieuczciwych praktyk, takich jak phishing czy cyberprzestępczość, co w efekcie może podważyć zaufanie do całego systemu finansowego.
Ewolucja bankowości elektronicznej ma również wpływ na zmianę roli instytucji finansowych w społeczeństwie. Tradycyjnie, banki pełniły rolę pośrednika między klientem a rynkiem finansowym, jednak wraz z rozwojem technologii cyfrowych, ich rola ulega przekształceniu. Coraz więcej transakcji jest realizowanych automatycznie, bez udziału pracowników banku, co może prowadzić do zmniejszenia liczby miejsc pracy w sektorze finansowym. Z drugiej strony, rozwój fintechów i innowacyjnych usług finansowych stwarza nowe możliwości zatrudnienia, szczególnie w obszarze analizy danych, cyberbezpieczeństwa oraz rozwoju oprogramowania.
Socjologiczny aspekt bankowości elektronicznej to również kwestia regulacji i nadzoru. Wraz z rozwojem bankowości cyfrowej, rośnie potrzeba opracowania i wdrażania odpowiednich ram prawnych, które zapewnią bezpieczeństwo finansowe obywateli oraz stabilność systemu finansowego. W wielu krajach władze regulacyjne podejmują działania mające na celu ochronę konsumentów przed ryzykami związanymi z bankowością elektroniczną, jednak szybkość rozwoju technologii często przewyższa tempo zmian legislacyjnych. Stąd też pojawia się wyzwanie dla polityków i regulatorów, aby nadążyć za innowacjami technologicznymi, jednocześnie nie hamując rozwoju sektora finansowego.
Bankowość elektroniczna to nie tylko kwestia technologii, ale również zjawisko o głębokim wpływie na społeczeństwo. Zmienia ona sposób, w jaki ludzie zarządzają swoimi finansami, wpływa na relacje międzypokoleniowe, przekształca strukturę społeczną oraz stawia nowe wyzwania przed systemami regulacyjnymi. Zrozumienie socjologicznych aspektów bankowości elektronicznej jest kluczowe dla kształtowania polityk publicznych oraz strategii biznesowych, które pozwolą na pełne wykorzystanie potencjału tej technologii przy jednoczesnym minimalizowaniu związanych z nią ryzyk.
PBK S.A. w Warszawie wyodrębniony w 1989 r. ze struktur NBP, należy do najsilniejszych instytucji finansowych w kraju. Jest jednym z najszybciej rozwijających się polskich banków komercyjnych. PBK S.A. dzięki standardowi oferowanych usług zyskał sobie opinię banku wszechstronnego, rzetelnego, bezpiecznego i godnego zaufania, szeroka oferta usług wzmacnia pozycję PBK S.A. jako banku uniwersalnego, współpracującego zarówno z firmami, jak i osobami fizycznymi z kraju i zagranicy.
Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie podmiotom gospodarczym oferuje:
otwieranie i prowadzenie złotowych rachunków bieżących, pomocniczych, rachunków lokat terminowych,
otwieranie i prowadzenie rachunków walutowych dla krajowych podmiotów gospodarczych,
przeprowadzanie krajowych rozliczeń pieniężnych,
otwieranie i prowadzenie rachunków walutowych zastrzeżonych dla krajowych podmiotów gospodarczych,
dokonywanie zleceń za pośrednictwem systemu elektronicznego homebanking,
lokowanie wolnych środków na międzybankowym rynku pieniężnym,
automatyczne inwestowanie salda rachunku,
pośrednictwo w zakupie i sprzedaży bonów skarbowych na rynku pierwotnym oraz wtórnym,
transakcje kupna/sprzedaży walut obcych po kursach preferencyjnych,
terminowe transakcje kupna/sprzedaży walut,
preferencyjne stawki na lokaty walutowe lokowane w PBK SA,
pełen zakres operacji dewizowych (m.in. dokonywanie szybkich płatności rozliczeń w obrocie zagranicznym, sprzedaż i skup czeków bankierskich i podróżniczych, rozliczanie w ramach inkasa dokumentowego i akredytywy),
wykonywanie operacji czekowych,
kartę płatniczą obciążeniową MasterCard BusinessCardT ,,PBK Silver” akceptowaną na terenie kraju i poza granicami Polski,
udzielanie gwarancji złotowych i dewizowych,
kredyty złotowe i dewizowe na działalność gospodarczą – inwestycyjne i obrotowe,
kredyty na zakup sprzętu medycznego i rehabilitacyjnego,
kredyty lombardowe,
kredyty na należności eksportowe,
kredyty budowlane i hipoteczne,
kredyty preferencyjne dla sektora rolno-przetwórczego,
kredyty na zakup pojazdów i wyposażenia,
wykup wierzytelności,
faktoring,
świadczenie usług z zakresu bankowości inwestycyjnej,
świadczenie usług maklerskich,
kredyty na zakup papierów wartościowych,
obrót Powszechnymi Świadectwami Udziałowymi Programu NFI w formie materialnej,
szeroki wachlarz usług leasingowych i ubezpieczeniowych świadczonych przez spółki wchodzące w skład Grupy PBK.
Dodatkową usługą dla podmiotów gospodarczych posiadających rachunek w PBK S.A., komputer z zainstalowanym systemem Windows oraz modem, jest możliwość skorzystania z systemu HOMEBANKING.
Pozwala on w ciągu kilku sekund przekazać dyspozycję z siedziby firmy do banku.
DEPOZYTY
Rachunki bankowe w walucie polskiej
Oddziały PBK SA prowadzą rachunki złotowe dla podmiotów gospodarczych w postaci:
rachunków bieżących i pomocniczych podmiotów gospodarczych,
rachunków lokat terminowych.
Kapitalizacja odsetek na rachunkach bieżących i pomocniczych podmiotów gospodarczych następuje co miesiąc. Warunki, na jakich PBK S.A. prowadzi rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe, zaliczane są do najkorzystniejszych w kraju. Posiadacz ROR może realizować stałe opłaty o charakterze powszechnym, zaciągać w PBK S.A. dogodny kredyt, ma też możliwość zawarcia umowy debetowej, może korzystać także z kart bankowych. Wypłata wynagrodzeń pracowników przedsiębiorstwa poprzez rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe wiąże się z rozlicznymi korzyściami, m.in. odciążeniami dla pionu finansowego firmy, zwiększeniem bezpieczeństwa obrotu, zachowaniem w tajemnicy zarobków poszczególnych pracowników.
PBK oferuje następujące rodzaje rachunków oszczędnościowych w złotych: á vista 1-tygodniowy, 2-tygodniowy 1-miesięczny, 3-miesięczny, 6-miesięczny, 12-miesięczny, 24-miesięczny, 36-miesięczny.
Termin przechowywania wkładów w walutach wymienialnych (z wyjątkiem wkładów 1- i 2-tygodniowych oraz 24-miesięcznych) oraz zasady naliczania odsetek są identyczne jak dla wkładów terminowych w złotych.
Rachunki bankowe w walutach wymienialnych
Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie otwiera i prowadzi również rachunki bankowe w walutach wymienialnych dla krajowych podmiotów gospodarczych.
Wykaz walut, w których mogą być prowadzone rachunki walutowe, minimalne kwoty wkładów na rachunkach a vista i lokat terminowych, okresy przechowywania wkładów na rachunkach – określa zarządzenie Prezesa Zarządu Banku w sprawie oprocentowania kredytów i środków na rachunkach bankowych.
Rachunki te służą do gromadzenia środków oraz przeprowadzania rozliczeń krajowych i zagranicznych przy zachowaniu wymogów prawa dewizowego.
Rachunki walutowe dla krajowych podmiotów gospodarczych oraz rachunki zastrzeżone mogą być prowadzone jako:
rachunki płatne na każde żądanie – z minimalnym wkładem wynoszącym USD 1.000,- lub stanowiącym równowartość tej kwoty w innej walucie wymienialnej,
rachunki lokat terminowych, z minimalnym wkładem wynoszącym USD 100.000,- lub stanowiącym równowartość tej kwoty w innej walucie wymienialnej.
Rachunki zastrzeżone służą m.in. do przeprowadzania rozliczeń krajowych i zagranicznych. Na rachunki te przyjmowane są wpłaty od osób zagranicznych (osób zastrzegających), pochodzące z tytułów upoważniających do transferu walut obcych za granicę, z zastrzeżeniem, że posiadacz rachunku nabywa prawo dysponowania tymi walutami na swój rachunek po spełnieniu warunków określonych przez osobę zastrzegającą, a do momentu nabycia tego prawa może dysponować tymi walutami w imieniu i na rachunek osoby zastrzegającej na podstawie upoważnienia.
KREDYTY
PBK S.A. w Warszawie oferuje podmiotom gospodarczym następujące rodzaje kredytów:
kredyty na finansowanie działalności gospodarczej
Eksploatacyjnej
kredyt obrotowy
kredyt płatniczy
kredyt w rachunku bieżącym
kredyt w linii kredytowej odnawialnej
Inwestycyjnej
kredyt inwestycyjny
kredyt konsorcjalny
kredyty lombardowe
kredyty na zakup sprzętu medycznego i rehabilitacyjnego
kredyty na należności eksportowe
kredyty budowlane i hipoteczne
kredyty preferencyjne dla sektora rolno-przetwórczego
kredyty na zakup pojazdów i wyposażenia
faktoring
wykup wierzytelności.
Warunki uzyskania kredytu
O kredyt w Powszechnym Banku Kredytowym S.A. w Warszawie mogą się ubiegać wiarygodne firmy posiadające zdolność do spłaty kredytu wraz z odsetkami. Kredytobiorca występuje o kredyt z wnioskiem podpisanym przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych.
Do wniosku kredytowego należy dołączyć:
dokumenty uprawniające do prowadzenia działalności gospodarczej oraz określające status prawny,
plan przedsięwzięcia (bussiness plan),
sprawozdawczość finansową według wymogów GUS,
część opisową zawierającą omówienie kredytowanego przedsięwzięcia i jego efektywności, informacje o aktualnej i przewidywanej sytuacji ekonomiczno-finansowej firmy (z uwzględnieniem źródeł finansowania), informacje o posiadanych rachunkach, udzielonych przez firmy gwarancjach i poręczeniach oraz otrzymanych kredytach i pożyczkach,
dokumenty dotyczące propozycji prawnego zabezpieczenia kredytu wraz z odsetkami
Udział własny kredytobiorcy w finansowaniu przedsięwzięcia powinien wynosić co najmniej 30%.
Przyznanie kredytu, jego wysokość, oprocentowanie i okres kredytowania uzależnione są od efektywności przedsięwzięcia, przewidywanej opłacalności kredytu oraz stopnia ryzyka. Wysokość oprocentowania może być negocjowana.
W zależności od rodzaju podmiotu gospodarczego występującego z wnioskiem o kredyt, rodzaju przedsięwzięcia, wysokości kredytu i okresu na jaki ma być udzielony, oddział banku określa dodatkowe dokumenty i informacje, jakie powinny być dołączone do wniosku.
Formy zabezpieczenia kredytu
Przyznanie kredytu wymaga prawnego zabezpieczenia jego spłaty wraz z odsetkami. Powszechny Bank Kredytowy stosuje najczęściej następujące formy zabezpieczenia:
gwarancje innych banków,
hipotekę,
zastaw, bankowy zastaw rejestrowy, przewłaszczenie na zabezpieczenie
Udzielany jest na finansowanie bieżących potrzeb związanych z zaopatrzeniem, produkcją i sprzedażą towarów lub świadczeniem usług oraz procesem rozliczeń pieniężnych. Kredyty obrotowe udzielane są jako kredyty krótkoterminowe (okres spłaty do 1 roku) i średnioterminowe (okres spłaty od 1 do 3 lat). Kredyty obrotowe z wyjątkiem kredytu płatniczego mogą mieć charakter kredytów odnawialnych.
Kredyt płatniczy
Udzielany jest kredytobiorcom, posiadającym rachunek bieżący w Banku, w razie przejściowego braku środków na pokrycie wymaganych zobowiązań jeśli wysokość wpływów na rachunek zapewnia spłatę kredytu. Kredyt płatniczy może być udzielony na okres 30 dni. Warunkiem udzielenia kredytu płatniczego jest spłata istniejącego zadłużenia z tego rodzaju kredytu. Kredyt jest udzielany w złotych.
Kredyt w rachunku bieżącym
Udzielany jest kredytobiorcom, posiadającym rachunek bieżący w Banku, na pokrycie wymaganych zobowiązań z różnych tytułów, jeśli wysokość wpływów zapewnia spłatę kredytu. Kredyt w rachunku bieżącym może być udzielony na okres do 12 miesięcy, do wysokości 10-krotnych średnich dziennych wpływów środków na rachunek bieżący kredytobiorcy.
Kredyt w linii kredytowej odnawialnej
Może być udzielony na okres nie dłuższy niż 1 rok jako kredyt odnawialny każda spłata całości lub części kredytu powoduje, iż kredyt odnawia się i może być wykorzystywany wielokrotnie w ramach limitu przyznanego umową kredytową, aż do daty ustalonej w umowie.
Kredyt inwestycyjny
Przeznaczony jest na przedsięwzięcia zmierzające do odtworzenia, modernizacji i zwiększenia majątku trwałego. Kwota kredytu zależna jest od zdolności kredytobiorcy do spłaty oraz uzasadnionych potrzeb inwestycyjnych. Udział własny kredytobiorcy w finansowaniu przedsięwzięcia inwestycyjnego powinien wynosić co najmniej 30%.
Kredyty na finansowanie gospodarczej działalności eksploatacyjnej (kredyty obrotowe) i inwestycyjnej (kredyty inwestycyjne) są udzielane w złotych i walutach wymienialnych. Kredyt w walutach wymienialnych może być przeznaczony na realizację zakupów importowanych surowców, materiałów i części zamiennych niezbędnych do bieżącej produkcji i usług oraz na zakup importowanych dóbr, robót i usług. Może być także przeznaczony na inwestycje proeksportowe oraz przedsięwzięcia rozwojowe, umożliwiające zwiększenie wpływów kredytobiorcy w walutach wymienialnych. Przedmiotem kredytu w walucie wymienialnej nie mogą być płatności realizowane w kraju.
Koszt kredytu
Kredyt może być udzielany w walucie krajowej i walucie wymienialnej. Kredyt udzielony w walucie krajowej może być oprocentowany według stałej lub zmiennej stopy procentowej. Zmienne stopy procentowe mogą być odnoszone do: stopy kredytu lombardowego ustalanej przez Narodowy Bank Polski oraz stopy WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate), będącej stopą procentową, po jakiej banki są skłonne udzielić pożyczki innym bankom.
Kredyt udzielony w walucie wymienialnej może być oprocentowany według stałej lub zmiennej stopy procentowej. Wysokość stopy procentowej oraz jej zmiany ustalone są na podstawie stopy LIBOR lub innej stopy rynku międzybankowego, właściwego dla waluty, w jakiej został udzielony kredyt.
Bank nalicza i pobiera prowizje od kwoty przyznanego kredytu. Wysokość prowizji i opłat bankowych określa ,,Taryfa prowizji i opłat bankowych”.
Kredyt konsorcjalny
PBK SA podejmie się organizacji kompleksowego finansowania przedsięwzięcia inwestycyjnego lub weźmie udział w konsorcjum organizowanym przez inne banki.
PBK SA zorganizował dotychczas finansowanie projektów inwestycyjnych w formie konsorcjów bankowych dla m. in. Stoczni Szczecińskiej SA, Zakładów Płyt Wiórowych SA w Grajewie, Telekomunikacji Polskiej SA. Gdyby koncepcja organizowania konsorcjum nie została zaakceptowana – PBK SA podejmie się finansowania jednego lub kilku wydzielonych zadań w ramach programu inwestycyjnego.
Kredyt może być udzielony w walucie polskiej lub zagranicznej. Waluta kredytu dostosowana jest do specyfiki projektu. Ostateczna struktura walutowa kredytu jest przedmiotem szczegółowych negocjacji. Okres kredytowania wynika z uzasadnionych potrzeb inwestycyjnych, z możliwością pobierania kredytu w transzach. Harmonogram spłat rat kapitałowych dostosowany jest do ekonomicznie uzasadnionego okresu zwrotu kredytu z uwzględnieniem realnych możliwości finansowych Firmy.
Oprocentowanie kredytu jest zmienne, uzależnione w przypadku kredytu złotowego od stawki WIBOR dla 3-miesięcznych depozytów powiększonej o marżę Banku do wysokości od 2% do 5% p.a. Oprocentowanie kredytu dewizowego kształtowane jest według stawki LIBOR lub FIBOR dla 3-miesięcznych depozytów powiększonej o marżę Banku w wysokości od 2% do 5% p.a. Wysokość marży naliczanej w stosunku do WIBOR-u lub LIBOR-u może ulec obniżeniu lub podwyższeniu w zależności od stopnia ryzyka projektu.
Zastosowanie wobec Firmy warunków preferencyjnych może być również przedmiotem dwustronnych negocjacji. Warunki preferencyjne dotyczą zarówno oprocentowania, jak i karencji w spłacie kapitału. Są one zawsze dostosowywane do specyfiki projektu.
W przypadku zorganizowania przez PBK SA finansowania w formie konsorcjum wynagrodzenie Banku wynosi od 0,3% do 1,0% sumy kredytu konsorcjalnego płatne jednorazowo lub w ratach. Prowizja od uczestnictwa wynosi 0,5% kwoty kredytu. Dodatkowo Bank pobiera prowizje, od zaangażowania, naliczaną od nie wykorzystanych kwot transz kredytu od dnia postawienia kredytu do dyspozycji do dnia ostatecznego wykorzystania (0,1-0,2% p.a.). Prowizja za przedterminową spłatę, w przypadku nie uzgodnionej wcześniej spłaty części bądź całości kredytu, wynosi 2,0% od kwoty przedterminowej spłaty.
PBK SA deklaruje zachowanie elastycznego stanowiska w zakresie ustalania rodzaju, wysokości wszystkich w/w prowizji i sposobu ich naliczania.
Przy ustalaniu wysokości oprocentowania i prowizji bankowych Bank bierze pod uwagę długookresowe korzyści, wynikające z konkretnej oferty finansowania i współpracy z konkretnym Klientem.
Zabezpieczenie kredytu:
PBK S.A. dopuszcza możliwość łączenia różnych form zabezpieczeń. Formy przyjętego zabezpieczenia będą miały wpływ na ocenę stopnia ryzyka kredytowego i cenę kredytu. PBK S.A. deklaruje zachowanie elastycznego stanowiska w kwestii zabezpieczeń prawnych.
Inne warunki kredytowania:
bieżące regulowanie odsetek z możliwością kapitalizacji lub kumulacji w okresie realizacji inwestycji,
udział środków własnych min. 30% wartości przedsięwzięcia,
polskie prawo i jurysdykcja. Wszelkie spory wynikające z umów, jeśli zachodzi taka konieczność, są rozstrzygane przez właściwy sąd polubowny przy Związku Banków Polskich.
Kredyty lombardowe
Kredyt może być udzielony pod zastaw walut wymienialnych, kosztowności (wyrobów z platyny, złota, srebra lub kamieni szlachetnych) bądź innych przedmiotów wartościowych.
Zabezpieczenie może stanowić blokada środków pieniężnych na rachunkach bankowych w złotych bądź walutach wymienialnych.
Kredyt jest udzielany na okres od 7 do 3 miesięcy. Od kwoty przyznanego kredytu pobiera się prowizję w wysokości 0,5%.
Spłata kredytu następuje jednorazowo, łącznie z odsetkami. Kwota kredytu wraz z odsetkami nie może przekroczyć:
60% wartości kosztowności,
50% wartości innych przedmiotów wartościowych stanowiących przedmiot zastawu.
Przedmiotem kredytu mogą być udokumentowane należności eksportowe z tytułu realizacji umów na dostawę towarów lub świadczenie usług, jeśli zainteresowane podmioty łączy stała współpraca, a dokonywane z nimi wcześniej rozliczenia potwierdzają ich wiarygodność i wypłacalność.
Kredyty te nie mogą być wypłacane na pokrycie pierwszej wierzytelności z tytułu realizacji umowy. Kredyty na należności eksportowe udzielane są tylko pod wierzytelności od podmiotów zagranicznych mających siedzibę w kraju będącym członkiem OECD (Organizacja Współpracy i Rozwoju Gospodarczego).
Minimalna wysokość kredytu stanowi równowartość 30.000 USD.
Maksymalna wysokość kredytu nie może przekroczyć 70% kwoty wierzytelności określonej umową. Okres kredytowania wynosi 6 miesięcy. Kredyt na należności eksportowe może być przyznany w złotych polskich lub walutach wymienialnych.
Do wniosku o udzielenie kredytu kredytobiorca powinien dołączyć następujące dokumenty:
historię współpracy z kontrahentem zagranicznym, udokumentowaną prowadzonymi negocjacjami, podpisanymi umowami i ewentualnie zrealizowanymi kontraktami;
charakterystykę należności eksportowych, o których kredytowanie występuje, wraz z dokumentami potwierdzającymi istnienie i wysokość należności oraz warunki i terminy płatności;
dokumenty potwierdzające uregulowanie opłat celnych przy eksporcie towarów, jeśli wymagają tego odrębne przepisy.
Za czynności związane z przyznaniem kredytu bank pobiera jednorazowo prowizję w wysokości określonej w „Taryfie prowizji i opłat bankowych”.
Oprocentowanie kredytu ustalane jest na podstawie stawki bazowej LIBOR dla 3-miesięcznego depozytu waluty (w dniu zawarcia umowy), powiększonego o marżę banku.
Kredyty budowlane i hipoteczne
Kredyty budowlane krótko- lub średnioterminowe przeznaczone są na:
budowę domu wielorodzinnego lub osiedla mieszkaniowego,
przebudowę obiektu niemieszkalnego na budynek mieszkalny.
Okres kredytowania: do 24 miesięcy. Zabezpieczeniem jest hipoteka na finansowanie nieruchomości, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej.
Pozostałe kredyty budowlane i hipoteczne, będące w ofercie PBK adresowane są do osób fizycznych.
Kredyty na zakup pojazdów i wyposażenia
Kredyt ten przeznaczony jest dla podmiotów gospodarczych na sfinansowanie zakupu środków transportu nowych i używanych, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz wyposażenia przedsiębiorstwa nowego i używanego, służącego do wykonywania działalności.
Maksymalny okres kredytowania dla zakupu pojazdów wynosi 6 lat. Udział środków własnych wynosi 10% jednostkowej ceny zakupu.
Prawne zabezpieczenie spłaty kredytu stanowi w każdym przypadku – bankowy zastaw rejestrowy względnie przewłaszczenie na zabezpieczenie na kredytowanym pojeździe/wyposażeniu wraz z cesją praw z polisy ubezpieczeniowej oraz – w odniesieniu do pojazdów – wpis o zastawie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Tabela 6
Oprocentowanie kredytów udzielanych na działalność gospodarczą (w stosunku rocznym)
Źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów udostępnionych przez bank
ŚWIADCZENIE USŁUG Z ZAKRESU BANKOWOŚCI SKARBOWEJ
Lokowanie wolnych środków na międzybankowym rynku pieniężnym.
Operacja ta umożliwia swobodny wybór długości trwania lokat w PBK S.A. w Warszawie oraz uzyskanie bardzo korzystnego oprocentowania, porównywalnego do tego, które oferowane jest pomiędzy bankami. Po podpisaniu umowy dotyczącej powyższego produktu, tj. ,,W sprawie przeprowadzenia złotowych operacji depozytowych”, warunki pojedynczych transakcji można negocjować bezpośrednio z zespołem Dealing-Room w Departamencie Skarbowym PBK S.A. w Warszawie.
Automatyczne inwestowanie salda rachunku.
W razie otwarcia rachunku w oddziale PBK S.A. w Warszawie Klient uzyskuje możliwość udzielenia pełnomocnictwa oddziałowi do lokowania wolnych środków pozostawianych na noc. Zastosowanie takiego rozwiązania gwarantuje uzyskanie dochodu nawet wówczas, gdy nastąpił wpływ środków, który nie był planowany.
Pośrednictwo w zakupie i sprzedaży bonów skarbowych na rynku pierwotnym oraz wtórnym
W ramach tej usługi jest możliwe dokonanie inwestycji w instrumenty dłużne, jakimi są, bony skarbowe o terminach 8, 13, 26, 39, 52 tygodnie w przypadku rynku pierwotnego. Na rynku wtórnym istnieje wybór praktycznie każdego terminu od kilku do 360 dni. Przy składaniu zlecenia to Klient decyduje o rentowności, jaką można uzyskać z tej inwestycji. Inwestując w bony skarbowe nie ponosi żadnego ryzyka kredytowego, gdyż emitentem bonów skarbowych jest Skarb Państwa. Nie ponoszą Państwo również ryzyka płynności, gdyż w razie konieczności wcześniejszego uzyskania środków, można wydać Bankowi zlecenie sprzedaży bonu przed terminem jego zapadalności. Jeśli bon skarbowy trzymany jest do terminu zapadalności, Klient ma zagwarantowaną stałą stopę procentową (rentowność), czyli nie występuje ryzyko spadku stóp procentowych.
W ramach obsługi zleceń założone zostanie indywidualne konto depozytowe, na którym będą trzymane papiery wartościowe.
Aby dodatkowo uatrakcyjnić ten produkt finansowy w początkowym okresie współpracy Bank nie pobiera żadnej prowizji.
Transakcje kupna/sprzedaży walut obcych po kursach preferencyjnych.
Przy kwotach transakcji powyżej 10.000,00 USD lub ich równowartości w innych walutach wymienialnych Klient może ustalić kurs transakcji bezpośrednio z zespołem Dealing-Room w Departamencie Skarbowym. Uzyskuje tym samym możliwość negocjowania kursu kupna/sprzedaży i zminimalizowania dzięki temu kosztów transakcji.
Terminowe transakcje kupna/sprzedaży walut.
PBK S.A. oferuje przeprowadzanie transakcji terminowych kupna/sprzedaży walut, tj. ustalanie kursu danej transakcji dziś z jej realizacją w określonym dniu w przyszłości. Usługa ta umożliwia zabezpieczenie się przed wzrostem kursu w przyszłości (w razie kupna na termin) bądź przed spadkiem kursu w przyszłości (w razie sprzedaży na termin). Dzięki takiej transakcji można zaplanować własną działalność gospodarczą (ustalenie odpowiednich marż) na podstawie przyszłych parametrów tj. kursu terminowego danej transakcji.
Preferencyjne stawki na lokaty walutowe lokowane w PBK SA
Posiadając rachunek walutowy Klient może skorzystać z lokowania wolnych środków w lokatach w PBK S.A. w Warszawie na warunkach preferencyjnych. Korzystając z tej usługi, podobnie jak w przypadku lokat złotowych, może wybrać dowolny termin inwestycji. Oferowane przez Bank stawki są bezpośrednio skorelowane z poziomem stóp procentowych na walutowym rynku pieniężnym. Wszystkie instrumenty finansowe przedstawione powyżej dostępne są po podpisaniu właściwych umów (umowa ramowa oraz umowy szczegółowe) z Centralą PBK SA w Warszawie.
ŚWIADCZENIE USŁUG Z ZAKRESU BANKOWOŚCI INWESTYCYJNEJ
Bank proponuje skorzystanie z nowoczesnych form finansowania i pozyskiwania kapitału dla istniejących oraz tworzących się firm. Usługi te są nowoczesną, szybko rozwijającą się oraz tanią forma pozyskiwania kapitału. PBK oferuje szereg usług, które przedstawiono poniżej.
W zakresie emisji i gwarancji
Gwarantowanie zamknięcia emisji papierów wartościowych – polega na przyjęciu przez Bank bezwarunkowego zobowiązania do zakupu papierów wartościowych, jeśli nie zostały one zakupione przez innych inwestorów.
Gwarantowanie wykupu dłużnych papierów wartościowych – polega na przyjęciu przez Bank bezwarunkowego zobowiązania do wykupu papierów wartościowych, jeśli emitent nie wykupi papierów wartościowych w określonym terminie.
Leasing finansowy
świadczenie, na zlecenie innych podmiotów, usług doradczych w zakresie emisji przez te podmioty papierów wartościowych, w tym w szczególności akcji, obligacji, krótkoterminowych papierów dłużnych.
Usługi doradcze w zakresie emisji papierów wartościowych obejmują między innymi:
opracowanie studium wykonalności emisji
opracowanie konstrukcji papieru wartościowego jako instrumentu finansowego
opracowanie zasad lokowania emitowanych papierów wartościowych na rynku oraz rekomendacja dla nich rynku wtórnego,
przygotowywanie i negocjowanie projektów umów związanych z emisją
lokowanie emisji na rynku poprzez składanie na zlecenie emitenta ofert sprzedaży papierów wartościowych.
Świadczenie finansowych i gospodarczych usług doradczych w zakresie:
wykonywania analiz techniczno-ekonomicznych oraz audytu finansowego, organizacyjnego i prawnego podmiotu; opracowywanie planów strategicznych, finansowych i operacyjnych;
doradztwa w procesie projektowania i przeprowadzania prywatyzacji przedsiębiorstwa;
doradztwa dotyczącego przeprowadzenia kompleksowych zmian w strukturze finansowej i organizacyjnej przedsiębiorstwa;
doradztwa finansowego dla gmin, w tym:
analizy finansowe pod kątem możliwości finansowania działalności,
doradztwo w zakresie lokowania nadwyżek finansowych,
doradztwa przy opracowywaniu koncepcji realizacji projektu inwestycyjnego oraz doradztwa w trakcie wdrażania projektu,
doradztwa w zakresie przygotowywania i realizacji transakcji fuzji i przejęć,
doradztwa i świadczenia usług w zakresie wprowadzania akcji spółek do publicznego obrotu.
W zakresie inwestycji kapitałowych
przygotowywanie na zlecenie Klientów PBK S.A. całości prac związanych z transakcjami fuzji lub przejęć, dokonywanymi przez lub wobec Klientów PBK SA,
finansowanie przedsięwzięć inwestycyjnych poprzez inwestycje własne Banku lub inwestycje w ramach Grupy PBK.
Prace związane z transakcjami fuzji i przejęć obejmują:
doradztwo dotyczące wyboru odpowiedniej strategii w zakresie przejmowania i fuzji z innymi podmiotami,
pomoc w wyszukaniu odpowiednich podmiotów do fuzji lub przejęcia,
wykonywanie wstępnych studiów wykonalności, mających na celu zawężenie kręgu potencjalnych podmiotów do fuzji lub przejęcia,
wykonywanie analiz techniczno-ekonomicznych oraz audytu finansowego, organizacyjnego i prawnego podmiotów zaakceptowanych wstępnie do fuzji lub przejęcia,
opracowywanie koncepcji fuzji lub przejęcia oraz odpowiednich planów finansowych i operacyjnych, jak również opłacalności zaakceptowanych wstępnie projektów.
W zakresie restrukturyzacji i prywatyzacji
tworzenie funduszy inwestycyjnych nakierowanych na restrukturyzację i prywatyzację podmiotów gospodarczych,
świadczenie usług w zakresie kompleksowej restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstw, współpraca z krajowymi i zagranicznymi inwestorami oraz instytucjami finansowymi w zakresie podejmowania działań restrukturyzacyjnych i prywatyzacyjnych,
świadczenie usług w zakresie powierniczego zarządzania akcjami lub udziałami w spółkach.
WYKUP WIERZYTELNOŚCI
Zawarcie z Bankiem umowy o wykupie wierzytelności umożliwia Zbywcy sprzedaż Bankowi określonej wierzytelności przysługującej od Dłużnika, przy czym wierzytelność ta nie musi pochodzić z dokonanych przez Zbywcę obrotów gospodarczych w ramach umów sprzedaży, dostawy, świadczenia usług. W odróżnieniu od faktoringu Bank, na podstawie umowy zawartej ze Zbywcą, może nabyć wierzytelność o dłuższym terminie płatności, tj. do trzech lat. Ryzyko wypłacalności Dłużnika pozostaje po stronie Zbywcy. Od nabytej wierzytelności Bank pobiera odsetki dyskontowe, naliczane według stopy odnoszonej do stopy WIBOR, powiększonej o marżę Banku, a także prowizję. Minimalna wysokość prowizji wynosi 1% od wartości nabytej wierzytelności. Wysokość marży, prowizji i inne warunki umowy o wykupie wierzytelności mogą być przedmiotem dwustronnych negocjacji.
GWARANCJE
PBK S.A. w Warszawie udziela gwarancji warunkowych i bezwarunkowych osobom krajowym i zagranicznym, na zlecenie krajowych podmiotów gospodarczych. Gwarancje służą zabezpieczeniu zobowiązań wynikających z prowadzonej przez te podmioty działalności gospodarczej.
Warunkiem uzyskania gwarancji jest posiadanie przez Zleceniodawcę zdolności do spłaty zobowiązania objętego gwarancją wraz z odsetkami i innymi kosztami w okresie jej obowiązywania, a także posiadanie rachunku bieżącego w PBK S.A. przez co najmniej 6 miesięcy.
Uzyskanie gwarancji jest również uwarunkowane przedstawieniem przez Zleceniodawcę odpowiedniego prawnego zabezpieczenia.
Podmiot gospodarczy ubiegający się o gwarancję (złotową lub dewizową) składa w Banku zlecenie, które powinno zawierać:
pełną nazwę (nazwisko) Zleceniodawcy, jego siedzibę (adres) oraz numer statystyczny REGON,
pełną nazwę (nazwisko) beneficjenta oraz jego siedzibę (adres),
określenie wierzytelności, która ma być zabezpieczona gwarancją:
numer kontraktu i datę jego zawarcia,
przedmiot kontraktu w języku polskim i języku kontraktu,
warunki i termin wykonania kontraktu,
warunki i terminy płatności,
kwotę gwarancji,
termin ważności gwarancji,
propozycje prawnego zabezpieczenia gwarancji,
wielkość obciążających Zleceniodawcę zobowiązań wobec banków z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz uzyskanych gwarancji, poręczeń i akredytyw,
numer rachunku bieżącego i pomocniczego Zleceniodawcy, prowadzonego przez oddział przyjmujący zlecenie,
numery rachunków bieżących i pomocniczych w innych oddziałach Banku i innych bankach,
zlecenie udzielenia gwarancji na zabezpieczenie transakcji importowej lub eksportowej powinno zawierać numer i datę odpowiedniego pozwolenia przywozu lub wywozu towaru lub usługi, ewentualnie indywidualnego zezwolenia dewizowego.
Do zlecenia o udzieleniu gwarancji należy dołączyć ponadto:
dokumenty uprawniające do prowadzenia działalności gospodarczej oraz określające status prawny,
plan przedsięwzięcia (business plan),
sprawozdawczość finansową wg wymogów GUS,
dokumenty dotyczące propozycji prawnego zabezpieczenia kredytu wraz a odsetkami.
Od udzielonych gwarancji pobierana jest prowizja i opłata zgodnie z „Taryfą prowizji i opłat bankowych PBK S.A.”
Gwarancje dewizowe
importowe
zabezpieczające odroczoną płatność za dostarczony towar lub wykonaną usługę,
zabezpieczające terminową spłatę rat kredytowych
zabezpieczających terminową spłatę rat leasingowych,
zabezpieczające terminowe otwarcie akredytywy lub wykupienie dokumentów inkasowych,
zabezpieczające zapłatę za sprzedaż towarów ze składu konsygnacyjnego,
celne;
eksportowe
zabezpieczające dobre wykonanie kontraktu,
zabezpieczające zwrot kaucji gwarancyjnej,
przetargowe,
zabezpieczające zwrot zaliczki,
celne;
kontrgwarancje, tj. gwarancje udzielane przez banki zagraniczne na nasze zlecenie;
gwarancje własne na zlecenie banków zagranicznych (potwierdzania gwarancji obcych);
obsługa gwarancji obcych (gwarancji wystawianych przez banki zagraniczne).
Warunkiem wystawienia gwarancji jest posiadanie przez Klienta zdolności kredytowej i przedstawienie odpowiedniego zabezpieczenia, jak np.:
blokada środków na rachunku,
hipoteka,
poręczenie wg prawa cywilnego.
OPERACJE ZAGRANICZNE
Bank wykorzystuje skomputeryzowaną sieć przesyłową SWIFT, która gwarantuje szybkie i w pełni bezpieczne przekazywanie instrukcji płatniczych Klientów. Kod SWIFTowy, identyfikujący Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie w sieci SWIFT jest następujący: PANKPLPW. Bank posiada ponad 1100 banków – korespondentów na całym świecie, a 40 z nich prowadzi dla PBK S.A. rachunki Nostro.
Dla transakcji powyżej 10.000 USD (lub równowartości w innej walucie) stosowane są indywidualne kursy dla skupu i sprzedaży dewiz.
Oferta PBK S.A. w zakresie operacji zagranicznych obejmuje:
realizowanie poleceń wypłaty za granicę i z zagranicy,
otwieranie i prowadzenie rachunków walutowych,
skup i sprzedaż walut wymienialnych,
skup i sprzedaż czeków zagranicznych,
rozliczanie płatności w formie akredytywy oraz inkasa dokumentowego,
udzielanie kredytów i gwarancji dewizowych oraz awali na wekslach handlowych,
współpracę w zakresie operacji dewizowych z innymi bankami krajowymi i zagranicznymi.
Polecenia wypłaty w obrocie zagranicznym
Polecenia wypłaty za granicę
Zlecenie polecenia wypłaty za granicę powinno zawierać elementy niezbędne do prawidłowego wykonania płatności, a w szczególności:
dokładną nazwę oraz adres beneficjenta (otrzymującego przekaz)
nazwę i adres banku oraz numer konta beneficjenta.
Oprócz dyspozycji realizacji polecenia wypłaty w Oddziale/Filii PBK S.A. należy przedstawić dokument potwierdzający istnienie wymaganego zobowiązania Klienta Banku wobec kontrahenta zagranicznego.
Zlecenia polecenia wypłaty za granicę, złożone do realizacji w Oddziale/Filii Banku do godz. 12.00, rozliczane są kursem z dnia przyjęcia dyspozycji i wykonywane z datą realizacji dla banku beneficjenta plus dwa dni robocze (SPOT).
Natomiast zlecenia polecenia wypłaty złożone po godz. 12.00 Bank rozlicza po kursie obowiązującym w następnym dniu roboczym i wykonywane z datą realizacji dla banku beneficjenta plus trzy dni robocze (SPOT + 1).
Polecenia wypłaty z zagranicy
W celu sprawnego transferowania środków na rzecz Klientów, PBK S.A. podaje poniżej najistotniejsze informacje, które kontrahenci Klientów PBK S.A. winni podawać w instrukcjach dla zlecającego banku zagranicznego:
Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie ul. Świętokrzyska 18, 00-950 Warszawa – kod SWIFT-owy: PANKPLPW,
pełne dane dotyczące Klienta PBK S.A. , tj. nazwę, adres oraz numer konta w oddziale PBK S.A. lub innym banku polskim.
Płatności z zagranicy powyżej 5000 USD (lub równowartość w innej walucie), które wpłyną do PBK S.A. o godz. 9.00 w dacie waluty lub przed tą datą, są rozliczne w tej dacie i przekazywane do dyspozycji Klientów.
Natomiast płatności z zagranicy poniżej kwoty 5000 USD (lub równowartości w innej walucie), które wpłyną po godz. 9.00 w dacie waluty, są rozliczane i przekazywane na rzecz Klientów najpóźniej w dniu następnym.
Rozliczenia czekowe
Oddziały i filie banku zapewniają kompleksową obsługę w zakresie obrotu czekowego z zagranicą. W dyspozycji PBK S.A. znajdują się blankiety czekowe znanych i respektowanych na całym świecie banków, tj.:
Deutsche Bank AG DEM
Standard Chartered N.Y. USD
Barclays Bank PLC GBP
Banque Nationale de Paris FRF
W pozostałych nie wymienionych wyżej walutach realizowane są płatności za pośrednictwem sieci zagranicznych korespondentów. Oprócz operacji sprzedaży czeków zagranicznych Bank prowadzi w szerokim zakresie skup i inkaso czeków zagranicznych, dotrzymując konkurencyjnych terminów realizacji.
Klientom udającym się za granicę w celach turystycznych oddziały banku oferują pełną gamę czeków podróżnych (American Express LTD, Thomas Cook MasterCard, CITICORP Citibank NA), które są walutą międzynarodową, bezpieczną i honorowaną na całym świecie.
Akredytywa dokumentowa
W przypadku, gdy Klient wystąpi w roli eksportera, PBK S.A. w Warszawie po otrzymaniu dokumentów stwierdzających otwarcie akredytywy w banku importera przekaże Klientowi jej treść w celu sprawdzenia zgodności warunków akredytywy z umową. W porozumieniu z zagranicznym kontrahentem Klienta istnieje możliwość zmiany warunków akredytywy. Zmianę tę może jednak wprowadzić tylko zagraniczny kontrahent poprzez swój bank. Po zaakceptowaniu zmiany przez wszystkie strony dokumenty wymagane przez akredytywę przedstawia się w oddziale Banku, a rachunek Klienta będzie kredytowany zgodnie z warunkami akredytywy.
W sytuacji, gdy Klient PBK S.A. będzie importerem towarów, a w umowie z zagranicznym partnerem zostanie ustalone rozliczenie w formie akredytywy dokumentowej, Bank sugeruje zlecenie mu otwarcia akredytywy na rzecz kontrahenta (eksportera), tj. dostarczenie oddziałowi PBK S.A. wypełnionego i podpisanego przez osoby upoważnione formularza zlecenia otwarcia akredytywy. Dane zamieszczone w zleceniu powinny być precyzyjne i zgodne z postanowieniami umowy zawartej z kontrahentem. PBK S.A. podejmie decyzję o wypłacie należności z tytułu akredytywy na podstawie dokumentów wymaganych przez akredytywę, które muszą być zawsze z nią zgodne. PBK S.A. jako bank wystawiający akredytywę na zlecenie swojego Klienta wymaga jej zabezpieczenia, np. w formie blokady środków na rachunku.
PBK S.A. oferuje fachowe doradztwo dotyczące ustalania korzystnych warunków akredytywy, doboru właściwych dokumentów, wyboru banków – mające niezwykle istotne znaczenie dla minimalizacji ryzyka handlowego, zmniejszenia kosztów tych operacji oraz sprawnego przebiegu płatności.
Zlecenia otwarcia akredytywy są wykonywane w dniu otrzymania dokumentacji, jeśli spełnia ona wszystkie niezbędne warunki oraz wpłynie do Departamentu Operacji Zagranicznych PBK S.A. do godz. 12.00
Inkaso dokumentowe
Zlecenia inkasowe otrzymane przez PBK S.A. z banku zagranicznego do godziny 15,00 realizowane są tego samego dnia, a dzięki sieci SWIFT cała korespondencja z bankami zagranicznymi przebiega bardzo szybko i sprawnie.
PBK S.A. w Warszawie udziela informacji i porad w zakresie prawa wekslowego, szczególnie przy rozliczeniach transakcji z odroczonym terminem płatności przy zastosowaniu trat terminowych.
KARTY BANKOWE
MasterCard BussinessCardTM „PBK Silver”
Jest to międzynarodowa karta płatnicza wydawana na wniosek podmiotu gospodarczego. Nie jest wymagane posiadanie rachunku bieżącego w PBK S.A. W przypadku wydania karty podmiotowi nie posiadającemu rachunku w Banku, w celu prowadzenia rozliczeń otwierany jest specjalny rachunek kartowy. Jest to karta obciążeniowa; raz w miesiącu, po ukończeniu okresu rozliczeniowego, PBK S.A. obciąża właściwy rachunek kwotą równą sumie zaewidencjonowanych w ciągu danego okresu transakcji, powiększoną o należne prowizje lub opłaty. Dla każdej kart określony jest dozwolony w danym okresie rozliczeniowym limit transakcji. Karty te umożliwiają dokonywanie transakcji w punktach handlowo-usługowych w kraju i poza granicami Polski, oznaczonych znakiem Eurocard i/lub MasterCard. Ponadto można za ich pomocą dokonywać wypłaty gotówki w bankomatach i oddziałach banków, akceptujących karty ze znakiem Eurocard i/lub MasterCard.
Każdy użytkownik karty objęty jest ubezpieczeniem TUiR „Warta” S.A. (m.in. następstwa nieszczęśliwych wypadków, koszty leczenia za granicą) i może korzystać w czasie podróży zagranicznej z pakietu usług assistance (w zakresie pomocy prawnej, medycznej itp.)
„PBK Start”
To karta, za pomocą której można wypłacać gotówkę z bankomatów opatrzonych nalepką PBK STYL.
Wydawana jest posiadaczom rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych w PBK S.A. oraz wskazanym przez nich osobom.
„PBK Hermes”
Służy do bezgotówkowego regulowania płatności w tysiącach placówek handlowo-usługowych na terenie całego kraju opatrzonych nalepką PBK STYL. Karta wydawana jest na wniosek posiadacza rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego prowadzonego w PBK S.A. Do jednego rachunku mogą być wydane dwie karty.
EuroCard/MasterCard „PBK Univers”
To karta uprawniająca jej użytkownika do dokonywania płatności bezgotówkowych za nabywane towary i usługi w milionach punktów handlowo-usługowych w kraju i poza jego granicami, opatrzonych nalepką Eurocard/MasterCard, umożliwiająca ponadto pobieranie gotówki w oddziałach banków i setkach tysięcy bankomatów akceptujących karty ze znakiem Eurocard/MasterCard. Karta wydawana jest na wniosek posiadacza rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego prowadzonego w PBK S.A. Do jednego rachunku mogą być wydane dwie karty.
Usługi finansujące Klienta banku mogą być podzielone na trzy grupy:
operacje udzielania kredytu, polegające na czasowym przekazaniu środków płatniczych przez bank kredytobiorcy, który zobowiązuje się zwrócić daną kwotę w określonym terminie wraz z ustalonymi odsetkami,
operacje przyrzeczenia udzielenia kredytu polegają na tym, że bank nie przekazuje odpowiedniej kwoty kredytobiorcy, a jedynie zobowiązuje się do udzielenia kredytu, gdy kredytobiorca nie może się wywiązywać z zobowiązania wobec osoby trzeciej. Za gotowość banku do pokrycia zobowiązań Klienta bank pobiera określoną opłatę prowizję,
operacje związane z emisją papierów wartościowych, polegające na obsłudze przez bank emisji papierów wartościowych dokonanej przez Klienta, która może się wiązać z zakupem części tych papierów przez bank. W zasadzie operacje te polegają na pośrednictwie banku między emitentem a nabywcą papierów wartościowych.
Elementy usług finansujących mają charakter zarówno jakościowy (kredytobiorca, kredytodawca, przedmiot kredytu, jego zabezpieczenie i waluta), jak i ilościowy (wielkość i cena kredytu, kredytowania, termin i sposób spłaty).
Kredytodawcą z zasady powinien być jeden bank. Jednak w wielu przypadkach, choćby ze względu na przepisy nadzoru bankowego, bank nie może sam udzielić kredytu. Wówczas następuje porozumienie między bankami w celu udzielenia kredytu konsorcjalnego. Banki mogą przewidzieć w umowie, że ryzyko od określonych kredytów udzielonych przez jeden z nich obarcza także pozostałe banki.
Kredytobiorcami mogą być gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, gospodarka komunalna, a także inne banki. W wielu krajach istnieją przepisy zaostrzające warunki udzielania kredytów dla członków władz danego banku i ich rodzin.
Przedmiot kredytu określony jest przez dwa zasadnicze cele kredytowania, którymi są konsumpcja i inwestycje. Trzecim celem jest finansowanie przejściowych potrzeb, wynikających z braku synchronizacji między dochodami i wydatkami podmiotów gospodarczych.
Kredyt może być nie zabezpieczony bądź też zabezpieczony za pomocą poręczenia, hipoteki, zastawu, a także cesji należności lub ubezpieczenia.
Kredyt jest udzielany w walucie krajowej lub obcej (kredyt dewizowy). Spłaty tego kredytu oraz odsetek i prowizji od niego mogą być dokonywane, w zależności od umowy, w walucie krajowej lub obcej.
Usługa finansująca składa się z następujących elementów:
wielkość kredytu (mały, średni, wielki). W niektórych krajach przy udzielaniu kredytu od określonej wysokości bank jest zobowiązany powiadomić o tym nadzór bankowy,
cena kredytu, na którą składają się: procent (stały lub zmienny), prowizje i opłaty,
czas, na jaki udziela się kredytu stanowi istotne kryterium podziału kredytów na krótko-terminowe (do 1 roku), średnioterminowe (do 4 lat) i długoterminowe(powyżej 4 lat). W Polsce na ogół przyjmuje się okres 3 lat;
termin i sposób zwrotu kredytu określony jest w umowie, która ustala na określoną datę termin zwrotu w całości bądź ratami, w okresie korzystania z kredytu. W wielu przypadkach kredyt jest odnawiany automatycznie.
OPERACJE UDZIELANIA KREDYTU KREDYTOWANIE DZIAŁALNOŚCI JEDNOSTEK GOSPODARCZYCH
Do podstawowych rodzajów kredytu należy zaliczyć:
kredyt w rachunku bieżącym, czyli otwartym (kontokorent),
kredyt dyskontowy,
kredyt lombardowy,
kredyt inwestycyjny,
faktoring,
leasing.
Kredyt w rachunku bieżącym.
Kredyty w rachunku bieżącym mogą mieć charakter: kredytu płatniczego lub otwartego. Podstawowym warunkiem ich uzyskania jest posiadanie przez kredytobiorcę rachunku bieżącego w kredytującym go banku.
Kredyt płatniczy , zwany również kredytem kasowym lub przejściowym, jest udziela-ny w związku z przejściowym brakiem na rachunku środków dla pokrycia bieżących płatności. W umowie o ten kredyt, zawieranej na czas nieokreślony, bank ustala górny pułap zadłużenia, a w wielu pzypadkach także maksymalny okres ciągłego występowania zadłużenia powstałego w takiej formie.
Kredyt otwarty (kontokorent), jest przyznawany przez bank do określonej wysokości. Kredytobiorca może wykorzystać ten kredyt w zmiennej wielkości i czasie dla siebie ko-niecznym. Wpływy na rachunek bieżący zmniejszają zadłużenie kredytobiorcy. Kredytu otwarty wykorzystywany jest do finansowania działalności eksploatacyjnej przedsiębiorstw. Formalnie ma on charakter krótkoterminowy, faktycznie jest to często kredyt długoterminowy, dzięki możliwości zmiany wielkości limitu zadłużenia na rachunku bieżącym. Zabezpieczeniem tego kredytu jest często tylko tzw. deklaracja negatywna, że kredytobiorca nie będzie korzystał z kredytów w innych bankach. W zależności od prowadzonej polityki cenowej, bank często określa odrębne dla każdego Klienta warunki korzystania z kredytu w kontokorecie.
Kredyt dyskontowy
Dyskonto weksli było przed pierwszą wojną światową jedną z najpopularniejszych form kredytowania. W krajach europejskich odgrywa ono nadal ważną rolę tak w operacjach krajo-wych, jak i zagranicznych. W Polsce banki powróciły do dyskontowania weksli, a udział kredytu dyskontowego systematycznie wzrasta. Jest to możliwe dzięki funkcjom pełnionym przez weksel.
Weksel jest dokumentem zobowiązującym wystawcę lub wskazaną przez niego osobę do bezwarunkowego zapłacenia określonej kwoty pieniężnej w oznaczonym terminie.
Kredyt dyskontowy jest to zakup weksli przed upływem ich płatności z potrąceniem procentu (dyskonta) przez bank. Sprzedawcą weksla i kredytobiorcą jest przeważnie dostawca, który prolonguje zapłatę odbiorcy towaru czy usługi, ale swą należność każe sobie potwierdzić za pomocą weksla. Sprzedaż weksla bankowi oznacza zaliczkowanie jeszcze nie wymagalnych należności i otrzymanie przez dostawcę środków pieniężnych.
Warunki, którym powinien odpowiadać dyskontowany weksel są pośrednio określane przez bank centralny, który ustala regulamin redyskonta weksli. Z zasady bowiem każdy bank dąży do dyskontowania tylko takich weksli, które potem będą mogły być redyskontowane w banku centralnym. Do podstawowych warunków redyskonta należy zaliczyć:
termin płatności do 3 miesięcy,
podstawę wystawienia weksla umowę handlową,
dwa tzw. dobre podpisy, tzn. podpisy wystawcy i akceptanta mających zdolność kredytową.
Bank ustala dla kredytobiorcy linię dyskontową (limit kredytu dyskontowego), do której wysokości zakupuje weksle od danego Klienta. Limit wyznacza się zazwyczaj na 1 rok, ale często jest on prolongowany. Koszt kredytu dyskontowego dla kredytobiorcy stanowi ustalona przez bank stopa dyskontowa od czasu liczonego od zakupu weksla do terminu jego płatności i ewentualnej prowizji. Wysokość stopy dyskontowej zależy od wysokości stopy redyskontowej banku centralnego, od tego czy weksel odpowiada warunkom redyskonta, a także od zdolności kredytowej wystawcy i akceptanta.
Kredyt lombardowy
Jest to kredyt o charakterze płatniczym. Udzielany jest pod zastaw ruchomości lub praw znajdujących łatwy zbyt na rynku. Ma charakter krótkoterminowy. Udzielany jest do niepełnej wysokości zastawionych przedmiotów (np. ze względu na ryzyko kursowe przy zastawie papierów wartościowych). W zależności od przedmiotu zastawu można rozróżnić następujące rodzaje kredytu lombardowego:
pod zastaw papierów wartościowych, są to przede wszystkim obligacje o stałym oprocen-towaniu (do 90% ich wartości) oraz akcje notowane na giełdzie (do 70 % ich wartości),
pod zastaw towarów (do 60% ich wartości), na podstawie odpowiednich dokumentów składowych czy transportowych (konosamentów),
pod zastaw weksli,
pod zastaw należności, np. z tytułu ubezpieczeń.
Kredyt inwestycyjny
Kredyt inwestycyjny jest przeznaczony na finansowanie tworzenia lub powiększania istniejących zdolności wytwórczych lub usługowych. Kredyty te mogą być udzielane na każdy dozwolony prawem cel działalności gospodarczej.
Ze względu na okres kredytowania, kredyty inwestycyjne mogą być:
krótkoterminowe – udzielane na okres do 3 miesięcy,
średnioterminowe – udzielane na okres od 3 do 12 miesięcy,
długoterminowe – udzielane na okres powyżej 12 miesięcy.
Czas kredytowania zależy od realizowanego projektu.
Kredyt inwestycyjny występuje m. in. w następujących formach:
kredyt hipoteczny, udzielany głównie przy kredytowaniu budownictwa mieszkaniowego,
kredyt komunalny, udzielany bezpośrednio organom publicznoprawnym lub innym pod-miotom gospodarczym pod gwarancję tych organów,
kredyty inwestycyjne gwarantowane przez państwo lub udzielane z wydzielonych funduszy celowych administrowanych przez banki,
kredyty inwestycyjne dla wielkich przedsiębiorstw, formalnie udzielane przez bank, a następnie przekazywane do organizacji pośredniczących i gromadzących pożyczki inwestycyjne (m. in. do organizacji ubezpieczeniowych). Organizacje te przejmują owe pożyczki na cały okres lub też na czas określony, a następnie często następuje ich prolongacja. Bank jest tu pośrednikiem, jego też obciąża ryzyko.
Faktoring
Faktoring to zakup przez bank (czyli faktora) należności, które powstały z tytułu dostaw i usług. W zależności od treści umowy, bank może spełniać trzy funkcje: finansowania, przejęcia ryzyka oraz usługową.
Funkcja finansowania polega na tym, że bank zaliczkuje posiadaną należność, płaci cenę kupna, pomniejszoną o procent i prowizję. Część ceny kupna (20% 30%) bank zatrzymuje na odpowiednim koncie na pokrycie dodatkowych kosztów do czasu wykupienia należności przez wierzyciela.
Funkcja przejęcia ryzyka polega na tym, że bank (faktor) przejmuje na siebie pełne ryzyko związane z ewentualną niewypłacalnością wierzyciela. Klient nie odpowiada za wypłacal-ność wierzyciela, ale jedynie za wiarygodność należności. Dlatego też bank przed zakupem należności sprawdza zdolność kredytową płatnika. Bank może również zachować prawo ob-ciążenia zwrotnego w przypadku niezapłacenia należności przez płatnika w określonym terminie. W tej sytuacji bank nie przejmuje na siebie ryzyka. W dalszym ciągu obciąża ono Klienta.
Funkcja usługowa polega na przejęciu przez bank funkcji technicznych (wystawienie rachunku, upomnienia, inkaso itp.).
W praktyce są stosowane dwie formy faktoringu:
faktoring jawny – dłużnik zostaje powiadomiony o przejęciu przez faktora należności,
faktoring cichy – dłużnik nie zostaje powiadomiony o tej transakcji.
Przedmiotem umowy faktoringu mogą być wierzytelności:
istniejące i wymagalne,
istniejące z odroczonym terminem płatności od 14 do 90 dni,
przyszłe
pod warunkiem, że:
są niesporne, a ich zbywcy i dłużnicy nie są zagrożeni postępowaniem likwidacyjnym lub upadłościowym oraz nie znajdują się stadium przekształceń lub podziału,
powstały lub mają powstać zgodnie z przedstawionym przez faktoranta harmonogramem dostaw i ustalonymi cenami towarów lub usług,
nie podlegają potrąceniu z tytułu wierzytelności odbiorców względem faktoranta, istniejących lub mogących powstać w czasie obowiązywania umowy.
Realizacja umowy o wykup wierzytelności poprzez faktoring następuje na podstawie przedstawionych każdorazowo faktur.
Bank wypłaca faktorantowi kwotę równą sumie wierzytelności określonej w przedstawionej fakturze, pomniejszoną o odsetki i prowizję.
Prowizja zależy od terminów płatności wykupywanych wierzytelności oraz oceny ryzyka. Odsetki ustalane są na podstawie codziennych notowań stawki WIBOR na rynku międzybankowym – obowiązuje stawka WIBOR z dnia poprzedzającego dzień przedstawienia faktury do wykupu.
Leasing
Leasing oznacza krótko- lub długoterminowe wypożyczenie albo wydzierżawienie przez leasingodawcę dóbr materialnych w celu ich użytkowania bez prawa własności przez leasingobiorcę. W ten sposób odbiorca leasingu może używać dóbr materialnych bez konieczności dokonania zakupu inwestycyjnego. Istnieje także możliwość sprzedaży danego dobra przez przyszłego leasingobiorcę przyszłemu leasingodawcy.
Przedmiotem umowy leasingowej mogą być wszystkie dobra materialne, tak nieruchomości (hale produkcyjne, magazyny, biurowce), jak i ruchomości (technika elektroniczna, maszyny biurowe, auta).
PRZYRZECZENIE UDZIELENIA KREDYTU
Przyrzeczenie udzielenia kredytu może mieć formę:
kredytu akceptacyjnego (akceptu),
awalu,
gwarancji.
Kredyt akceptacyjny
Kredyt akceptacyjny ma formę akceptu przez bank wystawionego przez Klienta weksla, który jest ciągniony na bank. Klient zobowiązuje się do wpłacenia równowartości weksla przed terminem jego płatności. Bank staje się płatnikiem, ale tylko warunkowo, jeżeli Klient nie wywiąże się z długu w terminie. Dlatego kredyt ten jest udzielany tylko w pełni wiarygodnym Klientom. Udzielenie kredytu akceptacyjnego następuje w momencie wykupienia przez bank weksla nie opłaconego przez płatnika.
Kredyt akceptacyjny jest kredytem krótkoterminowym, najdłuższy okres kredytowania to 6-miesięcy, który służy do finansowania obrotu towarowego. Za udzielenie akceptu bank pobiera prowizję.
Akceptowane weksle Klient może zdyskontować w banku lub wykorzystać dla zapłaty zobowiązania wobec dostawcy.
W operacjach handlu zagranicznego kredyt akceptacyjny określany jest też jako kredyt rembursowy. Bank akceptuje weksel na siebie ciągniony, który następnie przekazuje eksporterowi po otrzymaniu odpowiednich dokumentów transportowych. Następuje przejęcie przez bank weksla eksportera wystawionego na importera, jako zapłaty za towar znajdujący się w drodze. Warunkiem jest jednak złożenie dokumentów spedycyjnych.
Awalizowanie weksla
W przypadku zastosowania awalu bank daje poręczenie wykonania zobowiązania kre-dytobiorcy w stosunku do osoby trzeciej, w terminie płatności.
Operacja awalizowania weksli przez banki polega na przejęciu zapłaty przez bank. Awal udzielany jest na zlecenie przedsiębiorstwa. Zlecenie to powinno zawierać dyspozycję zapłaty za weksel w terminie płatności. Równocześnie kredytobiorca wydaje upoważnienie dla banku do obciążenia rachunku zleceniodawcy.
Awal może być stosowany jako poręczenie np. w przypadku płatności dla sektora publicznego, a także jako gwarancja w przypadku nie wywiązywania się przez płatnika ze swego zobowiązania.
Gwarancje bankowe
Jedną z najlepszych a zarazem najtańszych form zabezpieczenia płatności oraz interesów zarówno eksporterów, jak i importerów, są gwarancje bankowe.
Gwarancje bankowe są szczególnym rodzajem operacji, nie będących formą kredytowania, ale zapewniających zapłatę lub wywiązanie się z zobowiązań. Znajdują one zastosowanie zarówno w obrotach krajowych, jak i zagranicznych. Do gwarancji bankowych stosuje się odpowiednie przepisy kodeksu cywilnego, a zobowiązanie banku ma zawsze charakter pieniężny. Udzielanie gwarancji bankowej ma z reguły formę pisemną.
Gwarancja bankowa jest samodzielnym zobowiązaniem banku, podejmowanym na zlecenie Klienta. Bank oświadcza, że zgodnie z jej treścią zaspokoi przyjmującego gwarancję beneficjenta, jeżeli zleceniodawca nie wywiąże się wobec niego ze zobowiązań wynikających z umowy. Jeśli umowa nie zostanie wykonana, to bank wypłaca beneficjentom określoną kwotę pieniędzy. Gwarancja jest niezależnym zobowiązaniem banku i nie może być odwołana, chyba że przewidziano to w jej treści.
Stronami w gwarancji bankowej są:
zleceniodawca, na którego polecenie bank gwarantujący wystawia gwarancję,
beneficjent gwarancji, na którego rzecz wystawiana jest gwarancja,
bank udzielający gwarancji.
OPERACJE PAPIERAMI WARTOŚCIOWYMI
Operacje papierami wartościowymi dokonywane przez banki mają istotne znaczenie dla zaopatrzenia gospodarki w kapitał. Za operacje papierami wartościowymi należy uznać te wszystkie operacje bankowe, które polegają na emisji, zakupie i sprzedaży, a także na przechowywaniu papierów wartościowych i administrowaniu nimi. W związku z tym podział owych operacji jest następujący:
operacje emisyjne,
handel papierami wartościowymi,
operacje „depot” (przechowywanie i administrowanie).
Operacje związane z emisją papierów wartościowych
Operacje emisyjne mają charakter usługi świadczonej przez banki dla podmiotów gospodarczych, które dokonują emisji papierów wartościowych. Usługa ta polega na organizacji ich zbytu.
Wprawdzie emisja papierów wartościowych może być przeprowadzona przez emitenta samodzielnie, ale praktycznie jest to prawie niemożliwe (konieczność rozbudowy sieci sprzedaży, dobry kontakt z giełdą itp.). Dlatego też na ogół emisja dokonywana przez instytucje nie będące bankami jest obsługiwana przez banki, które mają wymienione wyżej możliwości.
Banki świadczą w tej dziedzinie różnego rodzaju usługi. Najbardziej typowym rozwiązaniem jest powstanie odpowiedniego konsorcjum bankowego, które przejmuje daną emisję akcji w zasadzie w formie komisowej i następnie umieszcza ją na rynku bądź w swoim imieniu, bądź też na rachunek emitentów.
Sterowanie ryzykiem pojedynczego kredytu ma na celu minimalizację tego ryzyka u jego źródeł. Decydujące jednak znaczenie z punktu widzenia działalności banku ma minimalizacja ryzyka łącznego związanego z całą działalnością kredytową banku. Sterowanie tym drugim rodzajem ryzyka zmierza do zmniejszenia zagrożenia niespłacenia zaciągniętych kredytów przez większą liczbę kredytobiorców. Duże znaczenie w tym zakresie ma dywersyfikacja, czyli rozproszenie ryzyka. Wynika to stąd, iż im poszczególne kredyty są mniej ze sobą skorelowane, tym (przy pozostałych czynnikach nie zmienionych) mniejsze będzie również łączne ryzyko. Wyjątkiem od tej zasady może być radykalne pogorszenie się warunków gospodarowania, które spowoduje utratę możliwości spłaty kredytów przez większość kredytobiorców. Generalnie jednak odpowiednie rozproszenie ryzyka (kredytów) jest metodą zabezpieczenia się przed sytuacją, w której wielu dłużników nie będzie w stanie dotrzymać terminów spłaty kredytu[1].
Do sterowania łącznym ryzykiem kredytowym służą odpowiednie regulacje bankowe, np. maksymalna wielkość kredytu udzielanego jednemu kredytobiorcy, udział kredytów dużych w łącznym zaangażowaniu środków. Poza tym analiza tego rodzaju ryzyka kredytowego musi być dokonywana jeszcze w innych przekrojach, a przede wszystkim poprzez badanie wskaźników struktury odpowiednio pogrupowanych kredytów w ich łącznym wolumenie[2].
Przy minimalizacji łącznego ryzyka kredytowego może mieć także znaczenie jego transfer na inne instytucje, tzn. takie, które mogłyby dać gwarancję spłaty kredytu w razie niemożności spłaty przez kredytobiorcę. Aktywnymi metodami eliminacji zagrożeń portfela kredytowego są:
limitowanie ryzyka;
rozproszenie (dywersyfikacja) ryzyka;
sekularyzacja, czyli przeniesienie ryzyka na rynki kapitałowe.
Limitowanie obejmuje:
ogólny poziom akceptowanego przez bank ryzyka. Jest on zdeterminowany wielkością funduszów własnych banku i jakością posiadanego portfela i związanego z nim ryzyka jest współczynnik wypłacalności ustalony przez organy nadzoru. Banki mogą we właściwym zakresie podnieść poziom pożądanego wskaźnika wypłacalności;
strukturę portfela według:
– klas ryzyka,
– klas wielkości,
– wielkości zaangażowania w finansowanie poszczególnych branż.
Rozproszenie (dywersyfikacja) ryzyka polega na ukształtowaniu odpowiedniej struktury portfela pozwalającej na minimalizację skutków ryzyka. W tym wypadku zastosowanie mają ograniczenia zaangażowania w wyodrębnionych przez bank klasach kredytu. Segmentacji portfela dokonuje się z zastosowaniem różnych kryteriów, np.:
podmiotowego;
branżowego;
geograficznego.
Sekularyzacja jest obecnie coraz bardziej popularnym narzędziem zarządzania ryzykiem kredytowym w krajach zachodnich. Polega na sprzedaży części należności kredytowych. Ta forma redukcji ryzyka jest na ogół mało skuteczna, gdyż najbardziej obciążone ryzykiem kredyty są trudne do sprzedania. Analogicznym do sekularyzacji sposobem uwolnienia się banku od ryzyka jest sprzedaż prawa własności do kredytu na wtórnym rynku kredytowym[3].
O powodzeniu działań banku w zakresie zabezpieczenia przed łącznym ryzykiem kredytowym decyduje permanentne doskonalenie instrumentów redukcji ryzyka:
metod badania wiarygodności kredytowej;
metod wczesnego wykrywania wzrostu ryzyka;
organizacji pionów kredytowych;
organizacji i zasad działania komórek pomocniczych (ewidencji, informatyki, analiz branżowych, kontroli wewnętrznej);
zasad współdziałania między tymi komórkami;
kwalifikacji zawodowych i moralnych personelu;
sprawności organizacji pracy banku;
adekwatności procedur przygotowania i podejmowania decyzji kredytowych;
sprawności kontroli wewnętrznej banku.
Tylko permanentne doskonalenie tych czynników może zapewnić bankowi utrzymanie na nie zmienionym poziomie lub zmniejszenie się strat wynikających ze struktury ryzyka kredytowego[4]. Innym sposobem ograniczenia tego rodzaju ryzyka jest dobra organizacja pracy departamentu kredytowego, departamentu kontroli wewnętrznej i wprowadzenie zasady podpisywania decyzji kredytowych przez przynajmniej dwóch członków zarządu banku. Znaczenie ma również odpowiedni dobór personelu departamentu i jego ustawiczne szkolenie[5].
Istnieje współzależność między ryzykiem łącznym, a ryzykiem pojedynczego kredytu (ryzyko łączne można traktować jako sumę iloczynów pojedynczych zagrożeń
i prawdopodobieństwa ich wystąpienia). W celu minimalizacji ryzyka łącznego, które ma większe znaczenie dla bankowej działalności kredytowej (może oznaczać utratę płynności), należy zatem przede wszystkim zacząć od minimalizacji ryzyka pojedynczego kredytu. Ryzyko pojedynczego kredytu można ograniczyć poprzez:
badanie zdolności kredytowej kredytobiorcy przed udzieleniem kredytu;
ograniczenie wysokości kredytu (albo dostosowanie jego wysokości do zdolności kredytowej kredytobiorcy);
zabezpieczenie formalno-prawne kredytu;
sprawdzenie wiarygodności kredytobiorcy po udzieleniu kredytu.
Spośród wyżej wymienionych możliwości ograniczenia ryzyka pojedynczego kredytu najważniejsze znaczenie dla banku ma badanie zdolności kredytowej oraz ustalenie rodzaju zabezpieczenia.
