bankowiec, Autor w serwisie Prace dyplomowe z bankowości, prace dyplomowe – licencjackie, magisterskie z bankowości

System oceny zdolności kredytowej w PBK SA w Warszawie

5/5 - (7 votes)

ostatni podrozdział pracy dyplomowej

Przygotowanie decyzji kredytowej w PBK SA w Warszawie następuje na podstawie oceny formalnoprawnej i oceny merytorycznej.

Ocena formalnoprawna

Przedmiotem wstępnej oceny formalnoprawnej są dokumenty i informacje ekonomiczno-finansowe dostarczone przez wnioskodawcę. W celu tym bank gromadzi dokumenty uprawniające do prowadzenia działalności i ustalające status prawny firmy: akt założycielski, odpis z właściwego rejestru sądowego, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.

Kolejny etap tej oceny to zebranie, uporządkowanie i zweryfikowanie materiałów liczbowych i opisowych dostarczonych przez kredytobiorcę:

1) w odniesieniu do podmiotów prowadzących księgi handlowe – sprawozdań GUS: F-01, F-02 w ujęciu rocznym, półrocznym i miesięcznym;

2) elementów biznes planu kredytobiorcy: charakterystyka firmy, opis produktu, charakterystyka procesu produkcyjnego, zarządzanie i personel, analiza finansowa i założenia prognozy finansowej, czynniki ryzyka, harmonogram przedsięwzięcia, załączniki (tabele, zestawienia liczbowe).

Ocena merytoryczna

Ocena merytoryczna procedury przygotowania decyzji kredytowej wymaga dwóch podstawowych kryteriów:

1) ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy,

2) ocena stanu regulowania należności bankowych (terminowość spłaty kapitału i odsetek).

Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy, opiera się na siedmiu punktowo kwalifikowanych kryteriach i obejmuje wszystkich kredytobiorców banku prowadzących księgi handlowe. Pierwsze cztery kryteria maja charakter mierzalny i związane są z analizą wskaźnikową.

Tabela 3

Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy stosowana przez Powszechny Bank Kredytowy SA (część 1)

Lp.	Kryterium oceny	Skala ocen	Ocena
I	Rentowność • Rentowność aktywów i sprzedaży (ROA i ROS) – wysoka – dobra – średnia – niska z tendencja wzrostu – b. niska – zerowa bądź ujemna • Rentowność kapitału (ROE) – wysoka – dobra zapewniająca środki na rozwój – średnia zapewniająca pokrycie niezbędnych potrzeb rozwojowych – niska zapewniająca rozwój w wysokim zakresie – niska nie zapewniająca środków na rozwój – zerowa lub ujemna	10 5 4 3 2 1 0 5 4 3 2 1 0
II	Płynność finansowa – bardzo dobra – dobra z tendencja wzrostu – dobra – zadowalająca – słaba (tendencje poprawy) – słaba (tendencje stagnacyjne) – słaba (tendencje regresowe) – brak płynności	10 8 6 5 4 3 1 0
III	Poziom zadłużenia • wskaźnik pokrycia: WK, WP I⁰ i II⁰, WPMO – wysokie pokrycie majątku trwałego i obrotowego kapitałem własnym, niski poziom zadłużenia aktywów – dobre pokrycie z tendencją wzrostu; niski poziom zadłużenia – średnie pokrycie z tendencją do stabilizacji, średni poziom zadłużenia – niskie pokrycie z tendencją do wzrostu; znaczny poziom zadłużenia – niskie pokrycie z tendencją spadkową; znaczny poziom zadłużenia – bardzo niski poziom pokrycia; b. duże zadłużenie • wskaźnik wiarygodności kredytowej WPOD – wysoki – dobry – średni – zadowalający – minimalny – poniżej minimum	10 5 4 3 2 1 0 5 4 3 2 1 0

Źródło: Praca zbiorowa pod redakcją Władysława L. Jaworskiego, „Współczesny bank”, Poltext, Warszawa 2002 r., s. 388-389.

Do oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy wykorzystuje się następujące wskaźniki:

Wskaźniki rentowności

Wskaźnik rentowności aktywów (Return on Assets – ROA)
Wskaźnik rentowności sprzedaży (Return on Sales – ROS)
Wskaźnik rentowności kapitału (Return on Eqiity – ROE)

Wskaźniki płynności

Wskaźnik płynności bieżącej (Current ratio – CR)
Wskaźnik płynności szybki (Quick ratio – QR)

Wskaźniki sprawności działania

Wskaźnik rotacji należności w dniach (WRNd)
Wskaźnik obrotu zapasami w dniach (WOZd)
Wskaźnik okresu regulacji zobowiązań w dniach (WORZd)

Wskaźniki zadłużenia i stopnia pokrycia

Wskaźnik kapitałowy (WK)
Wskaźnik pokrycia obsługi długu wiarygodności kredytowej – (WPOD)
Wskaźnik pokrycia I⁰ (WP I⁰)
Wskaźnik pokrycia II⁰ (WP II⁰)
Wskaźnik pokrycia majątku obrotowego (WPMO)

Do przeprowadzenia praktycznej analizy wskaźnikowej wykorzystuje się bazę informatyczną banku. Stanowi ona warunek optymalnej alokacji środków kredytowych. Bank dysponuje aktualnymi danymi empirycznymi GUS, pozwalającymi na bieżące porównanie sytuacji ekonomiczno-finansowej w różnych przekrojach.

Druga część oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy dotyczy wykorzystywania trzech kryteriów opisowych (niemierzalnych): firmy, zarządzania firmą i zabezpieczenia kredytu.

W zakresie kryterium oceny firmy uwzględnia się:

– ocenę właścicieli firmy;

– ogólny poziom techniczny firmy;

– perspektywy rozwojowe realność biznes planu, zamierzenia inwestycyjne;

– stopień uzależnienia rynkowego;

– udział w rynku;

– zapewnienie zbytu;

– kanał dystrybucji, sieć handlowa;

– uzależnienie od dostawców;

– stopień zależności od dotacji rządowych, względnie zamówień publicznych;

– jakość produktu/usługi;

– ryzyko specyficzne firmy (np. ekologiczne, techniczne);

Przy ocenie zarządzania firmą analizuje się:

– sprawności funkcjonalne i organizacyjne firmy,

– kwalifikacje zawodowe kadry kierowniczej,

– kwalifikacje menedżerskie kadry kierowniczej,

– doświadczenia kadry kierowniczej,

– fluktuacje w kierownictwie,

– politykę kredytową,

– jakości systemu planistyczno-księgowego oraz kontroli,

– stosunki z bankiem, otwartość, skrytość, wiarygodność i terminowość dostarczanych informacji

Na podstawie trzeciego niemierzalnego kryterium – zabezpieczenia kredytu analizuje i różnicuje się ocenę w zależności od typu kredytobiorcy oraz ryzyka związanego z odzyskiwaniem należności w wyniku egzekucji konkretnego rodzaju zabezpieczenia. Im bardziej płynne i egzekwowane zabezpieczenie, tym wyższa ocenę zabezpieczeń.

Tabela 4

Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy stosowana przez Powszechny Bank Kredytowy SA (część 2)

Lp.	Kryterium oceny	Skala oceny	Ocena
V	Firma – bardzo dobra – dobra – przeciętna – zła	6 4 2 0
VI	Zarządzanie firmą – wysoka sprawność zarządzania, kadra wysoko kwalifikowana, profesjonalizm i wiarygodność udzielanych informacji – ponadprzeciętna sprawność zarządzania, doświadczona kadra o sprawdzonych umiejętnościach menedżerskich – przeciętne – słabe, pasywne	6 4 2 0
VII	Zabezpieczenia kredytu – pełnowartościowe, zróżnicowane i bardzo płynne – pełnowartościowe, zróżnicowane, ale płynne – pełnowartościowe, mało płynne – niepełnowartościowe, trudne do wyegzekwowania – słabe; nierealne odzyskanie należności	8 5 4 2 0

Źródło: Praca zbiorowa pod redakcją Władysława L. Jaworskiego, „Współczesny bank”, Poltext, Warszawa 2002 r., s. 391.

Analizując metodykę oceny zdolności kredytowej PBK SA dominujące znaczenie maja kryteria mierzalne, obejmują łącznie 2/3 możliwych do uzyskania punktów.

Po zastosowaniu kryteriów oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej następuje zaklasyfikowanie kredytobiorcy do odpowiedniej kategorii zdolności kredytowej, obrazuje to poniższa tabela.

Tabela 5

System oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorców stosowana przez Powszechny Bank Kredytowy SA

Opis sytuacji	Kategoria zdolności kredytowej	Oznaczenie cyfrowe	Ocena jednostkowa
Normalna	bardzo dobra (ryzyko niskie) dobra (ryzyko małe) średnia/standardowa (ryzyko średnie)	I II III	58-51 50-41 40-31
Może stanowić zagrożenie terminowej spłaty należności	poniżej standardu (ryzyko podwyższone)	IV	30-21
Ulega znacznemu pogorszeniu, zwłaszcza gdy pogorszone straty naruszają fundusz statutowy, kapitał akcyjny lub zakładowy, fundusz udziałowy	słaba (ryzyko wysokie)	V	20-11
Pogorszyła się w sposób nieodwracalny uniemożliwiający spłacenie długu	zła (strata nieunikniona)	VI	10-0

Źródło: Praca zbiorowa pod redakcja Władysława L. Jaworskiego, „Banki polskie u progu XXI wieku”, Poltext, Warszawa 1999 r.,s. 253.

W kolejnym etapie przygotowania decyzji kredytowej ma miejsce drugie kryterium oceny – stan regulowania należności bankowych. Jest on rozszerzeniem zakresu przeprowadzonej wcześniej analizy sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy, w odniesieniu do kryteriów płynności i zadłużenia. W odniesieniu do nowych klientów bez zadłużenia podstawa oceny jest tylko pierwsze kryterium punktowej oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej. Pozostali kredytobiorcy: (nowi z zadłużeniem w innych bankach, dotychczasowi z zadłużeniem w PBK SA oraz dotychczasowi z zadłużeniem w PBK SA i zaciągający kredyt w innym banku, są dodatkowo oceniani z punktu widzenia terminowości regulowania należności bankowych. Klasyfikacja należności bankowych według tego kryterium jest następująca:

Należności normalne:

– należności, w przypadku których nie pojawiły się żadne poważniejsze nieprawidłowości w spłatach kapitału i odsetek,

– należności posiadające gwarancje bądź poręczenia skarbu państwa lub Narodowego Banku Polskiego do wysokości tych gwarancji bądź poręczeń, bez względu na faktyczną sytuację ekonomiczno-finansową dłużnika.

Należności poniżej standardu:

– należności, w przypadku których opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek wynosi powyżej miesiąca i nie dłużej niż 3 miesiące.

Należności wątpliwe:

– należności, w przypadku których opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek wynosi powyżej 3 miesięcy i nie dłużej niż 6 miesięcy.

Należności stracone:

– należności, w przypadku których opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek wynosi powyżej 6 miesięcy,

– należności od dłużników postawionych w stan likwidacji, z wyjątkiem, gdy następuje ona na podstawie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych lub w stan upadłości,

– należności od dłużników, przeciwko którym bank złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego lub rozpoczął zaspokajania się przedmiotów zabezpieczeń w innym trybie,

– należności kwestionowane przez dłużników na drodze postępowania sądowego,

– należności od dłużników, których miejsce pobytu nie jest znane i których majątek nie został ujawniony.

Końcowy etap przygotowania decyzji polega na zestawieniu wcześniejszych jednostkowych ocen:

– sytuacji ekonomiczno-finansowej, według oznaczeń cyfrowych od I do VI (tabela 4),

– regulowania należności bankowych, według oznaczeń literowych od A do D.

Niezakwalifikowanie kredytobiorców do powyższych grup, w zasadzie przesądza o nieprzyznaniu kredytu. Przepisy Prawa bankowego określają sytuację wyjątkowa, w której bank może udzielić kredytu osobom nie mającym zdolności kredytowej pod warunkiem[1]:

– ustanowienia szczególnego sposobu zabezpieczenia spłaty kredytu,

– przedstawienia niezależnie od zabezpieczeń spłaty kredytu, programu naprawczego gospodarki podmiotu, którego realizacja zapewni – według oceny banku – uzyskanie zdolności kredytowej w określonym czasie.

[1] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Rozdz. 1, art. 70 ust. 3.

Rodzaje operacji kredytowych

5/5 - (8 votes)

rozdział z pracy licencjackiej

Banki komercyjne przeprowadzają różnorodne operacje kredytowe, które są przystosowane do indywidualnych potrzeb klientów, a tryb udzielania, wykorzystania i spłaty kredytów uzależniony jest od rodzaju kredytu.

Podziału kredytów można dokonać przy zastosowaniu różnych kryteriów, wśród których należy wymienić[1]: okres kredytowania, czyli zwrotność kredytu w określonym terminie. Polskie banki rozróżniają kredyty krótkoterminowe udzielane na rok, kredyty średnioterminowe z terminem spłaty od 1 roku do 3 lat oraz kredyty długoterminowe z terminem spłaty powyżej 3 lat. Kolejnym kryterium jest metoda udzielania kredytu. Kredyty mogą być udzielane w rachunku bieżącym lub rachunku kredytowym. Technika kredytowania w rachunku bieżącym polega na tym, że bank na dobro tego rachunku zapisuje wpływy danej jednostki gospodarczej, a w jego ciężar – wydatki. Rachunek ten może mieć saldo debetowe, które oznacza zadłużenie banku albo kredytowe, oznaczające nadwyżkę środków własnych klienta. Następnym jest przeznaczenie, czyli cel kredytu. W zależności od celu kredytu występują kredyty obrotowe, które są najczęściej krótkoterminowe, oraz inwestycyjne udzielane na dłuższy okres czasu. Kredyty inwestycyjne najczęściej udzielane są w rachunku kredytowym. Kredyty obrotowe zaś mogą być udzielane zarówno w rachunku bieżącym jak i kredytowym i są to kredyty przeznaczane na bieżące potrzeby związane z codzienną działalnością eksploatacyjną kredytobiorcy. Ostatnim już kryterium podziału kredytów jest waluta kredytu. Waluty mogą być udzielane w złotych lub w dewizach.

W okresie kredytowania bank monitoruje, czy kredytobiorca wykorzystuje kredyt zgodnie z umową i zachowuje zdolność kredytową. Jako podstawę badań w tym celu bank otrzymuje standardowe sprawozdania finansowe kredytobiorcy. Umowa może również upoważniać bank do badania w siedzibie przedsiębiorstwa. W okresie trwania stosunku kredytowego może wystąpić potrzeba renegocjacji warunków umowy.

Spłata kredytu może nastąpić jednorazowo lub w ratach, terminy i formy spłaty określa umowa kredytowa. Bank może jednak wypowiedzieć kredyt przed terminem płatności, jeśli kredytobiorca nie dochował warunków zawartych w umowie kredytowej lub w regulaminie kredytowym danego banku. Jeżeli kredytobiorca nie spłaci kredytu w terminie płatności, bank z reguły przenosi nie spłaconą kwotę na rachunek wyżej oprocentowanego kredytu przeterminowanego. Następnie spłaca to zadłużenie z wpływów na rachunek bieżący kredytobiorcy i z innych rachunków bankowych. W dalszych działaniach, bank dążąc do odzyskania wierzytelności, może zawrzeć porozumienie z kredytobiorcą i prolongować termin spłaty kredytu albo realizować prawne formy zabezpieczenia kredytu. Kiedy żadne z tych działań nie wywołuje pożądanych skutków, bank kieruje sprawę do przymusowej egzekucji. Postępowanie egzekucyjne banków jest uproszczone, ponieważ wszystkie wyciągi z ksiąg banków oraz inne dokumenty, które stwierdzają zobowiązania na rzecz tych banków zaopatrzone w oświadczenie, że oparte na nich roszczenia są wymagalne z tym, że banki muszą występować do sądu o nadanie im klauzuli wymagalności.

Wniosek banku o nadanie klauzuli wykonalności sąd rozpoznaje w ciągu trzech dni od daty złożenia. Bankowy tytuł egzekucyjny powinien być opatrzony pieczęcią banku i podpisany przez osoby upoważnione do działania w jego imieniu.[2]

Przebieg operacji kredytowych i towarzyszących im rozliczeń może być różny, zależy to od rodzaju kredytu, metody jego udzielania, przeznaczenia czy waluty. Do podstawowych rodzajów operacji kredytowych można zaliczyć:

– kredyt w rachunku bieżącym,

– kredyt dyskontowy – weksel,

– kredyt akceptacyjny i bankowe awale,

– kredyt lombardowy,

– kredyt konsorcjalny,

– kredyty konsumpcyjne,

– faktoring,

Kredyt w rachunku bieżącym

Kredyt w rachunku bieżącym, czyli otwartym jest to kredyt, którego wykorzystanie następuje poprzez przekroczenie salda na rachunku bieżącym kredytobiorcy o kwotę ustaloną w umowie.[3]

Rachunek ten może mieć albo saldo debetowe, albo saldo kredytowe, oznacza to odpowiednio bądź zadłużenie w banku, bądź nadwyżkę środków klienta. Kredytobiorca korzysta z tego kredytu w miarę potrzeb. Spłata kredytu następuje automatycznie z wpływów na rachunek bieżący. Kredyt na rachunku bieżącym nie jest powiązany z określonym celem, służy on jedynie utrzymaniu bieżącej płynności. Dlatego zaliczany jest do kredytów o podwyższonym ryzyku i może być wyżej oprocentowany od kredytów celowych.[4]

Kredyt w rachunku bieżącym ma formalnie charakter odnawialnego kredytu krótkoterminowego o limitowanej wysokości. Oddzielna umowa na ten temat jest zawierana na okres do 12 miesięcy, ale przedłużanie umowy na kolejny rok nadaje kredytowi charakter średnioterminowy. Zgodnie z umową kredytobiorca upoważniony jest do wydawania zleceń płatniczych, które bank wykonuje do wysokości przyznanego kredytu. rachunku bieżącego. W umowie kredytowej banki najczęściej zastrzegają sobie podwyższone oprocentowanie od ewentualnego przekroczenia przyznanego limitu kredytowego oraz prowizję od przyznanego kredytu niezależną od jego wykorzystania.

Przy kredytowaniu w rachunku bieżącym występuje termin „wolna marża”. Oznacza on różnicę między kwotą przyznanego kredytu a kwotą faktycznego zadłużenia, czyli salda debetowego rachunku. Na ogół bank wykonuje dyspozycje płatnicze klienta tylko w granicach wolnej marży kredytu. Banki dopuszczają przekroczenie limitu przyznanego kredytu, gdyż zostanie to wyrównane najbliższymi wpływami na rachunek bieżący, a bank pobiera wyższe odsetki.[5]

Kredyt dyskontowy – weksel

Weksel jest papierem wartościowym zobowiązującym wystawcę lub wskazaną przez niego osobę do bezwarunkowego zapłacenia określonej kwoty w oznaczonym terminie.[6]

Weksel służy m.in. do regulowania zobowiązań. Jest on wykorzystywany w szczególności w transakcjach kupna i sprzedaży, gdy nabywca reguluje należności z opóźnieniem, korzystając z kredytu towarowego. Sprzedający może użyć otrzymany weksel do zapłaty swemu dostawcy, który także może nim uregulować swoje zobowiązania lub zdyskontować go w banku, bank zaś może się refinansować w banku centralnym. Weksel w obrotach gospodarczych pełni wiele funkcji. W opisanej powyżej transakcji kupna na kredyt weksel pełni zarówno funkcję płatniczą jak i obiegową, gdyż jest on odstępowany kolejnym osobom. Weksel jednocześnie zabezpiecza zapłatę, za co odpowiedzialne materialnie są osoby na nim podpisane. Stąd też weksel pełni funkcję gwarancyjną.

Rozróżnia się weksel własny i weksel ciągniony tzw. trasowany.

W wekslu własnym wystawca zobowiązuje się do zapłaty. Występują w nim dwie osoby, a wystawca jest płatnikiem na rzecz remitenta.

W wekslu trasowanym, wystawca zleca wskazanej w wekslu osobie zapłacenie określonej kwoty. Weksel ten jest poleceniem ciągnionym przez wystawcę weksla (trasanta) na płatnika (trasata), który ma zapłacić remitentowi kwotę wymienioną w tracie. Zobowiązanie trasata powstaje dopiero po wyrażeniu przez niego akceptu polecenia zapłaty. W wekslu ciagnionym występują więc co najmniej trzy osoby.[7]

Weksel charakteryzuje się tym, iż można przenosić płynące z niego prawa w drodze indosu. Indos polega na umieszczeniu na odwrocie weksla odpowiedniej formuły oraz podpisu indosanta. Indos, będący kwalifikowaną cesja, umożliwia szybkie przeniesienie praw z weksla na inne osoby, przy solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie wekslowe osób podpisanych na tym dokumencie. Dodatkową formą zabezpieczenia zapłaty jest poręczenie osoby trzeciej, zwanej awalem. W poręczeniu tym umieszcza się na przedniej stronie weksla podpisu i wyrazu „poręczam” lub równoznacznego zwrotu, a poręczyciel odpowiada solidarnie za zobowiązanie wekslowe. Szczególnym sposobem wykorzystania weksla w funkcji gwarancyjnej jest weksel in blanco, zawiera on co najmniej podpis wystawcy, bez wypełniania treści formularza wekslowego.[8]

Z pojęciem weksla ścisły związek ma pojęcie dyskonta. Operacja bankowego dyskonta weksla polega na zakupie weksla przed upływem terminu jego płatności, z potraceniem przez bank oprocentowania, czyli dyskonta. W operacji dyskonta weksel, który reprezentuje kredyt kupiecki, zostaje przekształcony przez kredyt bankowy na pieniądz w formie zapisu na rachunku bankowym kredytobiorcy. Weksel może zdyskontować zarówno jego wystawca, jak i każdy następny posiadacz. Bank nabywający weksel może go przedstawić do redyskonta w innym banku lub ostatecznie w banku centralnym. Bank dyskontujący weksel nie płaci jego nominalnej sumy, lecz potrąca z góry określoną kwotę, która nosi nazwę dyskonta. Wysokość potrąconej sumy zależy od wysokości stopy dyskontowej wyrażanej w procentach, oraz od ilości dni liczonych od daty zdyskontowania weksla do dnia jego płatności.

Banki przyjmują do dyskonta przede wszystkim weksle handlowe, wynikające z działalności gospodarczej. Przeciwieństwem weksla handlowego jest weksel finansowy, wynika on np. z udzielonej pożyczki pieniężnej. Banki komercyjne mogą oczywiście dyskontować także weksle finansowe, ale zazwyczaj nie są one redyskontowane przez bank centralny.[9]

Każdy dyskontowany weksel jest sprawdzany przez bank pod względem formalnym i oceniany merytorycznie. Ocena merytoryczna polega na ustaleniu stopnia ryzyka, czy weksel będzie wykupiony w terminie. Obejmuje ona nie tylko ocenę zdolności kredytowej trasata, ale także pozostałych osób, które złożyły swój podpis na wekslu. Ocena weksli przez bank jest także formą ich selekcjonowania, ponieważ jednostki, które są niewypłacalne nie mają dostępu do kredytu dyskontowego.

Udzielenie kredytu dyskontowego następuje na podstawie umowy o linię dyskontową lub w formie doraźnej transakcji nabycia wierzytelności wekslowych. Linia dyskontowa to limit kredytowy, przyznawany stałym klientom banku, do wysokości którego przyjmuje on weksle do dyskonta. Umowy o linię dyskontową zawierane są na okres od trzech do dwunastu miesiecy.

Kredytobiorca składa weksel przy liście dyskontowej a ich oceny dokonuje komitet dyskontowy. O udzielenie kredytu dyskontowego klienta powiadamia oddział dyskontujący. W przypadku, gdy następuje odmowa przyjęcia określonego weksla decyzję taką odnotowuje się na egzemplarzu listy dyskontowej, a weksel, który nie został przyjęty do dyskonta bank zwraca podawcy. Od weksli, które zostały złożone przy liście dyskontowej banki pobierają prowizję i to nie zależnie od tego czy zostały one przyjęte do dyskonta czy nie.

Obok operacji dyskontowania weksli występują również operacje redyskontowania weksli. Redyskonta dokonują oddziały okręgowe NBP, które przyjmują weksle zdyskontowane przez oddziały banków komercyjnych. NBP, jako bank centralny, wykorzystuje redyskonto weksli jako instrument ekonomicznego oddziaływania na banki komercyjne. Wpływa on na ekonomiczną treść dyskonta, ustalając wysokość stopy redyskontowej i warunki, jakim powinny odpowiadać weksle przedstawione przez banki komercyjne do redyskonta dla otrzymania w NBP kredytu redyskontowego. Nie ogranicza to jednak ich decyzji w przyjmowaniu do dyskonta weksli, które nie spełniają tych warunków, ale mogą to czynić tylko na własny rachunek, bo nie otrzymają kredytu redyskontowego. W terminie płatności okręgowy oddział NBP przedstawia zredyskontowany weksel dłużnikowi wekslowemu za pośrednictwem oddziału banku, w którym jest on płatny.[10]

Ekonomiczna ocena weksla wymaga znajomości stanu majątkowego uczestników operacji wekslowych. W tym celu banki wymieniają między sobą informacje o zdolności kredytowej klientów. Oddziały okręgowe NBP prowadza imienne kartoteki tzw. niesolidnych płatników, wykorzystywane do oceny redyskontowanych weksli.

Kredy akceptacyjny i bankowe awale

Kredyt akceptacyjny związany jest z wekslami. Banki oferują akceptowanie weksli swych klientów, co jest połączone z udzielaniem kredytu akceptacyjnego. Zatem operacja udzielania kredytu akceptacyjnego polega na tym, że klient zleca bankowi akceptowanie weksli, a zawierąjacy umowę oddział banku przyjmuje zlecenie akceptowania weksli ciągnionych na niego przez klienta. Równocześnie bank zobowiązuje się, że w razie potrzeby udzieli mu w tym celi kredytu akceptacyjnego na wykupienie weksla. Banki akceptują ciągnione na siebie weksle tylko wtedy gdy termin ich płatności nie przekracza sześciu miesięcy, a kwota wystawionych weksli mieści się w granicach przyznanego kredytu akceptacyjnego. Sam weksel powinien odpowiadać warunkom wymaganym od weksli dyskontowych, a ponadto powinien wskazywać trasata oraz miejsce płatności, oddział banku zawierający umowę. Banki mogą również stawiać akceptowanym wekslom dodatkowe wymagania. Terminy płatności weksli powinny być dostosowane do czasu jaki jest potrzebny na przeprowadzenie transakcji, która jest finansowana kredytem akceptacyjnym, ale nie powinny przekraczać sześciu miesięcy.

Kredyt akceptacyjny może być udzielany w bieżących transakcjach lub w postaci linii kredytu akceptacyjnego. Linia kredytu akceptacyjego jest limitem kredytowym, przyznanym kredytobiorcy, do wysokości którego mogą być ciągnione na bank weksle. Może on być udzielany jako kredyt odnawialny lub nieodnawialny. Kredyt odnawialny wtedy, gdy po każdym wykupieniu weksla kredyt odnawia się do pierwotnej wysokości, może więc być wykorzystywany wielokrotnie. Przy kredycie nieodnawialnym każdy wykupiony weksel zmniejsza wysokość przyznanego kredytu. Bank akceptując weksel, przyjmuje odpowiedzialność za jego wykupienie w terminie płatności, niezależnie od tego czy wystawca dostarczy na czas środki. W razie ich braku zostaje udzielony klientowi kredyt akceptacyjny w wysokości równej kwocie weksla.

Innym rodzajem operacji jest awalizowanie weksli. Polega to na przyjęciu przez bank ryzyka i jest podobna do gwarancji bankowych. Różni się tym, że wynika z prawa wekslowego ze wszystkimi tego konsekwencjami. Za akceptowanie weksli[11] i udzielanie awali banki pobierają prowizję. Zagraniczni eksporterzy często domagają się, aby traty ciągnione przez nich na polskich importerów były awalizowane przez banki.

Kredyt lombardowy

Kredyt lombardowy jest kredytem krótkoterminowym, którego cechą charakterystyczna jest to, że bank jest w posiadaniu przedmiotu zastawu. Udzielany jest pod zastaw papierów wartościowych, towarów, przedmiotów wartościowych i należności, lecz nie do pełnej ich wartości. Banki najchętniej przyjmują pod zastaw łatwe do zbycia papiery wartościowe, akcje, obligacje notowane na giełdzie, czy weksle odpowiadające warunkom dyskonta.

Kredyt lombardowy jest także udzielany pod zastaw towarów, mimo iż banki przeważnie nie dysponują magazynami do przechowywania zastawionych towarów. Zastaw towarów jest reprezentowany tytułem własności przez warranty, są one szczególnym rodzajem dowodów składowych.

Warrant może być przedmiotem zastawu. Bank przyjmując w tej formie zastaw towarowy musi się liczyć z ryzykiem związanym z towarem, w postaci spadku ceny, obniżenia jakości itp. Dlatego kwota udzielonego kredytu lombardowego jest z reguły niższa od wartości zastawu. Podobnie przedmiotem kredytu lombardowego mogą być towary w drodze, a zastawem może być konosament. Jest to dokument potwierdzający przyjęcie określonego ładunku do przewozu, zobowiązującym przewoźnika do wydania go posiadaczowi konsamentu. Konsament reprezentuje tytuł własności załadowanego towaru i może być indosowany.[12]

Banki oferują także pożyczki lombardowe udzielane na okres od 7 dni do 3 miesięcy. Ich zabezpieczeniem mogą być bony, książeczki oszczędnościowe, blokada środków pieniężnych na rachunkach złotowych i walutowych, a także kosztowności (wyrobów ze złota i platyny), sztabek złota i złotych monet. Oferowane oprocentowanie jest konkurencyjne wobec lombardów, czyli zakładów zastawniczych, które tak jak banki mają uprawnienia do udzielania pożyczek o przeznaczeniu konsumpcyjnym.

Kredyt konsorcjonalny

W polskim prawie bankowym występuje pojęcie kredytu konsorcjalnego. Banki mogą miedzy sobą zawierać umowę w sprawie wspólnego udzielania kredytu przez powołanie konsorcjum bankowego.

Bank inicjujący zawarcie umowy konsorcjonalnej reprezentuje wobec kredytobiorcy wspólnie działające banki. Kredyty konsorcjonalne są zazwyczaj udzielane w wysokich kwotach na wielkie przedsięwzięcia gospodarcze. Zgromadzenie wielkich kapitałów wymaga współdziałania kilku banków. Konsorcja bankowe tworzy się zatem w celu niedopuszczenia do nadmiernej koncentracji kredytu w jednym banku oraz rozłożenia ryzyka kredytowego na więcej banków.[13]

Kredyty konsorcjonalne udzielane są na ogólnych zasadach przewidzianych w prawie bankowym i ustalonych szczegółowo w umowie kredytowej; mogą to być kredyty hipoteczne i kredyty obrotowe. Umowę kredytową zawiera z kredytobiorcą bank inicjujący powołanie konsorcjum, który reprezentuje wobec niego wspólnie działające banki. Bank inicjujący uzgadnia uprzednio z bankami warunki udzielania kredytu oraz zasady rozliczeń między bankami.[14]

Kredyty konsumpcyjne

Kredyty konsumpcyjne to kredyty udzielane osobom fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej. Służą finansowaniu osobistych potrzeb kredytobiorców.[15]

Obustronne zainteresowanie kredytowaniem zakupów konsumpcyjnych przez banki wpływa na stosowanie różnych sposobów udzielania, spłaty zabezpieczenia zwrotności kredytów konsumpcyjnych.

Polskie banki udzielają krótko- i średnioterminowych kredytów konsumpcyjnych[16]:

– gotówkowych, gdy kredytobiorca otrzymuje gotówkę bezpośrednio lub za pośrednictwem swego rachunku bankowego;

– bezgotówkowych, które są przekazywane określonemu sprzedawcy na opłacenie zakupywanych przez kredytobiorcę towarów.

Jeśli za kryterium podziału przyjmiemy warunki spłaty, to możemy rozróżnić:

– kredyty spłacane jednorazowo,

– kredyty spłacane ratami.

Kredyty gotówkowe są zazwyczaj wyżej oprocentowane, a kredytobiorca najczęściej nie deklaruje przeznaczenia kredytu. Banki domagają się przy tej formie kredytowania pewniejszego zabezpieczenia zwrotności kredytu. Często jest on udzielany pod zastawa papierów wartościowych. Wypłata kredytu gotówkowego następuje bezpośrednio po podpisaniu umowy, bez obowiązku przelania go na rachunek bankowy kredytobiorcy. Bank potrąca z wypłaconego kredytu prowizję, a odsetki pobiera ratalnie, łącznie z ratami spłaty kredytu. od każdej nie zapłaconej terminowo raty bank pobiera podwyższone odsetki, a w razie niespłacenia dwóch kolejnych rat cała niespłacona należność staje się wymagalna a w ostateczności przymusowo egzekwowana.

Konsumpcyjne kredyty bezgotówkowe mogą być udzielane w różnej formie, przy różnych sposobach zabezpieczenia zwrotności kredytu. Często stosowany jest tryb kredytowania sprzedaży ratalnej artykułów konsumpcyjnych trwałego użytku.

Kredyty ratalne są udzielane na sfinansowanie zakupu towarów u tych sprzedawców, z którymi bank zawarł odpowiednią umowę. Kredytobiorcą może być osoba fizyczna mająca stałe dochody i stałe zameldowanie. Zawarcie umowy o kredyt następuje w punkcie sprzedaży, a jedynie w przypadku większych kredytów kupujący zawiera umowę w siedzibie banku. Umowa o kredyt zawiera niezbędne informacje o kredytobiorcy i ewentualnych poręczycielach, opis transakcji, warunki kredytowania. Zabezpieczeniem zwrotności przy tego rodzaju kredytach może być przewłaszczenie przedmiotu, na który udziela się kredytu. W razie zaprzestania spłaty umownych rat mogą być one użytkownikowi przymusowo odebrane. Po zaakceptowaniu przez bank umowy, którą zawarł sprzedawca, bank przekazuje pieniądze na rachunek bieżący sprzedawcy. d tego momentu sprzedawca odpowiada na ogólnych zasadach jedynie za wady sprzedawanych towarów. Natomiast stosunki wynikające z umowy kredytowej łączą kredytobiorcę z bankiem.[17]

Innym rodzajem kredytów konsumpcyjnych są kredyty i pożyczki studenckie udzielane przez banki na warunkach preferencyjnych.. Mogą z nich korzystać osoby, które rozpoczęły studia przed ukończeniem 25. roku życia. Są one udzielane na okres nie dłuższy niż okres studiów, przy czym nie może on przekraczać łącznie 6 lat. Raty kredytu studenckiego wypłacane są miesięcznie nie dłużej niż przez 10 miesięcy w roku. Oprocentowanie tych kredytów jest preferencyjne i wynosi nie mniej niż połowa stopy redyskontowej NBP.[18]

Rozpoczęcie spłat kredytu studenckiego następuje nie później niż po upływie roku od zakończenia i trwa nie krócej niż dwukrotność okresu, na jaki został udzielony. Wysokość spłaty raty kredytu studenckiego nie może przekroczyć 20% miesięcznego dochodu kredytobiorcy. Istnieje możliwość umorzenia części lub całości kredytu, w przypadku trudnej sytuacji finansowej kredytobiorcy, a także ukończenia studiów z dobrymi wynikami. W momencie, kiedy kredytobiorca nie zaliczy kolejnego semestru bank jest obowiązany zaprzestać wypłacania kredytu.

Kredyty i pożyczki studenckie udzielane są na podstawie umowy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, w którym utworzono Fundusz Pożyczek i Kredytów Studenckich ze środków budżetu państwa. Fundusz ten przeznaczany jest również na pokrywanie bankom skutków finansowych umorzeń kredytów, a także na stosowania obniżonej stopy procentowej.

Faktoring

Fakltoring jest formą krótkoterminowego finansowania przedsiębiorstwa (faktoranta) przez nabycie przez faktora jego wierzytelności. Faktorem może być bank, także pośrednik (instytucja) finansowa.

Bank jako faktor spełnia na rzecz klienta (faktoranta) trzy funkcje:

– funkcję finansowania,

– przyjęcie ryzyka (del cradere),

– funkcję usługową.[19]

Najczęściej faktoring przyjmuje dwie postacie:

1) Faktor nabywa wierzytelności (należności faktoranta) wobec dłużnikiem przed terminem wymagalności roszczeń, płacąc kwotę pomniejszoną o 10-20% w stosunku do nominalnej kwoty zafakturowanych należności. Nabywający wierzytelności faktor nie zachowuje prawa regresu wobec faktoranta, jest to faktoring właściwy (pełny). W przypadku tym faktor przyjmuje na siebie ryzyko niewypłacalności dłużnika, a faktorant odpowiada jedynie za faktyczne istnienie wierzytelności.

2) Faktor zaliczkuje wierzytelność cedowaną na niego przez faktoranta, zachowując prawo regresu, gdyby dłużnik nie wywiązał się ze zobowiązania. Tu faktor może żądać od faktoranta zwrotu udzielonej zaliczki, jeżeli dłużnik nie ureguluje zobowiązania.

W obu powyższych sytuacjach bank (faktor) wykonuje techniczne czynności inkasowania należności. Poza tą czynnością faktor często przyjmuje obowiązek prowadzenia ich ewidencji, a także przymusowego dochodzenia należności od niewypłacalnych dłużników.

Faktoring może być jawny (dłużnicy są powiadamiani o przejęciu należności faktoranta przez bank) lub cichy (dłużnicy nie są powiadamiani o tej umowie).

Umowy faktoringu zawierane są najczęściej na dłuższy okres, mogą być wypowiedziane przez obie strony. Umowa ustala zasady i procedury wypłacanych przez bank kwot pieniężnych w stosunku do nominalnej wartości wierzytelności faktoranta przejmowanych przez bank, ustala wysokość prowizji, a także inne obowiązki faktora. Umowa może określać wyższy lub szerszy zakres obowiązków banku w pełnieniu wymienionych wyżej funkcji, a jej szczegółowe postanowienia przystosowują treść faktoringu do konkretnych potrzeb.[20]

W celu ograniczenia ryzyka ściągnięcia faktorowanych należności faktor może ubezpieczyć się w zakładzie ubezpieczeniowym. W faktoringu właściwym faktor przyjmuje ryzyko, co zabezpiecza faktoranta przed ryzykiem niewypłacalności dłużnika. Natomiast faktor może przenieść całość lub część przyjętego ryzyka na zakład ubezpieczeniowy, zawierając z nim umowę ubezpieczenia należności faktoringowych. Może ona mieć charakter umowy generalnej, dotyczącej umów zawieranych przez faktora z wszystkimi faktorantami, lub umowy jednostkowej, dotyczącej określonej umowy faktoringu.[21]

Większość polskich banków komercyjnych oferuje faktoring z regresem. Banki korzystają z prawa regresu, które pozwala na natychmiastowe żądanie od faktoranta zwrotu wypłaconej zaliczki, gdy dłużnik zwleka z płatnością. Bank ma także prawo wstrzymać nabywane wierzytelności, jeżeli odbiorca spóźnia się z zapłatą lub odmawia jej dokonania, albo jego sytuacja finansowa budzi wątpliwości spłaty wierzytelności. Wraz z nabywanymi wierzytelnościami na bank przechodzą wszelkie prawa z nimi związane.

Dla zabezpieczenia ewentualnych roszczeń w faktoringu banki często żądaja od faktoranta złożenia weksla in blanco, a dodatkowo także innych zabezpieczeń.

Za nabywanie należności faktoranta banki wypłacają od 70 do 100%, z tytułu nabytych wierzytelności bank potrąca odsetki za cykl rozliczeniowy (dyskonto) oraz umowną (zróżnicowaną) prowizję.[22]

Stopę dyskonta nabywanych nalezności lub inne formy oprocentowania banki najczęściej liczą w relacji do stawek WIBOR (oferowana stopa oprocentowania kredytów na międzynarodowym rynku pieniężnym w Warszawie). Łączy to koszty operacji faktoringu ze stopą procentową kształtującą się na międzybankowym rynku pieniężnym.[23]

Odmianą faktoringu jest forfaiting, który jest używany raczej w obrotach zagranicznych.

[1] I. Heropolitańska, „Zabezpieczenie wierzytelności banku”, Warszawa 1999, s. 21.

[2] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 276.

[3] I. Heropolitańska, E. Jagodzińska-Serafin, J. Kruglak, S. Ryżewska, „Kredyt, pożyczki i gwarancje bankowe”, Warszawa 1999, s. 42.

[4] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 277.

[5] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 277.

[6] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 277.

[7] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 279.

[8] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 279.

[9] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 280.

[10] M. Jakubek, „Prawo bankowe”, Lublin 1999, s. 567.

[11] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 282.

[12] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 283.

[13] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 283.

[14] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 283.

[15] W. Schaer, „Kredyt bankowy”, Warszawa 1994, s. 9.

[16] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 284.

[17] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 285.

[18] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 285.

[19] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 285.

[20] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 286.

[21] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 286.

[22] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 287.

[23] Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 288.

Przyczyny powstawania ryzyka kredytowego

5/5 - (3 votes)

Jako najważniejsze przyczyny znacznego pogorszenia się dyscypliny spłacania kredytów udzielanych przez banki wymienia się:

a) generalny wzrost ryzyka finansowego w gospodarce, wynikający ze zmniejszającego się udziału kapitału własnego w finansowaniu inwestycji; nawet biorąc pod uwagę rezerwy występuje tendencja do obniżania własnych środków w finansowaniu przedsięwzięć;
b) rosnące zapotrzebowanie na kredyty, szczególnie ze strony małych i średnich firm o niezbyt mocnej pozycji finansowej (duże firmy mogą na ogół same, bez pomocy banku, pozyskać kapitał na rynkach finansowych);
c) szybkie zmiany w gospodarce, powodujące – z jednej strony – konieczność szybkich, często kosztownych, dostosowań wszystkich podmiotów gospodarczych, a z drugiej – zmniejszenie możliwości zabezpieczenia się przed ryzykiem;
d) wzrastającą liczbę bankrutujących przedsiębiorstw, co wynika również ze zwiększenia liczby firm zakładanych w celu uzyskania doraźnie wysokich zysków, często na transakcjach spekulacyjnych, nie zawsze zgodnych z prawem;
e) rosnące ryzyko w obrotach z zagranicą w związku ze wzrostem liczby państw znacznie zadłużonych i z wysoką stopą inflacji, a także częstymi zmianami kursów walut;
f) tendencję do zastępowania gwarancji bankowych innymi, mniej pewnymi formami zabezpieczenia (zobowiązania patronackie, Goodwill-Letter);
g) rosnącą konkurencję na rynku usług bankowych, ograniczającą możliwość banków w wyborze klientów. Banki są zagrożone konkurencją ze strony innych banków oraz pozostałych instytucji finansowych, a także różnego rodzaju firm pośredniczących, działających nielegalnie i często mających dostęp do pieniędzy pochodzących z działalności przestępczej.

Dlatego też istotne znaczenie ma podejmowanie przedsięwzięć zmniejszających to ryzyko. Z doświadczenia wynika, że często występuje kumulacja różnych rodzajów ryzyka.

Kolejnym krokiem na drodze budowy właściwego systemu zarządzania ryzykiem kredytowym w banku powinna być identyfikacja czynników jego występowania. Wg B. Gruszki i Z. Zawadzkiej identyfikacja powinna obejmować czynniki natury:[1]

ekonomicznej,
społecznej,
politycznej,
demograficznej,
technicznej.

W najnowszej literaturze przedmiotu wskazuje się najczęściej na następujące źródła zagrożenia ryzykiem kredytowym:[2]

deregulację i liberalizację systemów bankowych,
politykę kredytową,
kulturę kredytową,
informację, dokumentację i nowoczesne techniki informatyczne,
innowacje na rynku kredytowym,
uwarunkowania ekologiczne w procesach kredytowania,
rachunkowość portfela kredytowego.

Deregulacja i liberalizacja systemów bankowych

Systemy bankowe i rynki kredytowe na świecie i w Polsce podlegają dynamicznym zmianom pod wpływem zmian w ich otoczeniu – w tym przede wszystkim pogłębiającej się integracji poszczególnych gospodarek narodowych, powstawaniu coraz większej liczby instytucji międzynarodowych, postępu techniczno-technologicznego, a w Polsce odejścia od nakazowo-rozdzielczych mechanizmów zarządzania gospodarką. Polska znajduje się w dużej grupie państw, w których decydenci polityczni reprezentują prorynkową filozofię podejścia do procesów gospodarowania. Zakłada ona, że działanie mechanizmu rynkowego zapewni najbardziej racjonalną alokację środków finansowych, co tym samym powinno oznaczać racjonalną alokację zasobów rzeczowych. Powszechnie uznaje się w tych państwach, że mechanizm rynkowy nie działa idealnie w każdym przypadku, a jego niedoskonałości powinny być kompensowane przez zastosowanie odpowiednich regulacji celem zapewnienia oczekiwanego poziomu „sprawności społecznej”.

Równocześnie podkreśla się, że generalnie działalność kredytowa banków cieszy się coraz większą swobodą. Miejsce bezpośrednich metod regulowania przez zewnętrzne władze nadzorcze wielkości udzielanych kredytów, rodzajów i wielkości zabezpieczeń czy wielkości stopy procentowej zajęły regulacje parametryczne, prudentne. Ich zadaniem jest jedynie właściwe ustalenie granic ryzyka kredytowego przy zapewnieniu neutralności regulacji wobec uczestników bankowego rynku kredytowego. Przykładem instrumentów wykorzystywanych w ramach metod ostrożnościowych są np. wskaźniki koncentracji kredytów, wskaźnik Cooka, normatywy tworzenia rezerw obowiązkowych. Przestrzegając parametrycznie ustalonych wskaźników, pracownicy pionów kredytowych banków podejmują samodzielne decyzje o kredytowaniu i powinni za nie ponosić odpowiedzialność. Świadomość tej odpowiedzialności nie jest jednak ani automatyczna, ani jednakowa na różnych szczeblach zarządzania ryzykiem kredytowym i to właśnie m.in. może powodować zwiększenie potencjalnego ryzyka kredytowego danego banku.

Polityka kredytowa

Bank – dysponujący dużą swobodą w prowadzeniu działalności kredytowej – powinien mieć starannie wypracowaną politykę kredytową, która określałaby cele działalności kredytowej oraz strategie i narzędzia jej realizacji.[3] Ważne jest, by podstawowe założenia polityki kredytowej zostały sformułowane na piśmie, by umożliwić zapoznanie się z nimi każdemu pracownikowi banku, w tym zwłaszcza pracownikowi pionu kredytowego. Realizacja polityki kredytowej wymaga bowiem zrutynizowanych działań, tak aby decyzje podejmowane w dowolnym oddziale banku były spójne i żeby wszyscy w banku mówili tym samym językiem. Tylko wtedy będzie można liczyć na pożądane efekty jej wdrażania do codziennej praktyki bankowej. Istotna jest także, „jakość” wypracowanej polityki kredytowej, co oznacza m.in. to, by:

była podporządkowana ogólnej polityce finansowej banku (w tym m.in. polityce zarządzania aktywami i pasywami) i jej cele nie pozostawały w sprzeczności z długookresowym celem banku -maksymalizacją bogactwa właścicieli,
była precyzyjna, szczegółowa i sformalizowana,
nie pojawiły się w jej założeniach konkurencyjne cele, gdyż wtedy pojawiają się wątpliwości co do tego, który z celów stanowi rzeczywisty priorytet,
kryteria dopuszczalnego ryzyka kredytowego były w niej rygorystycznie określone,
nie wskazywano w niej na wzajemnie sprzeczne strategie działania ani nie forsowano strategii nie kontrolowanego wzrostu ryzyka,
w wyborze celów i strategii uwzględniano zewnętrzne uwarunkowania działalności kredytowej.

Kultura kredytowa

Coraz większa liczba autorów podkreśla znaczenie kultury kredytowej jako potencjalnego źródła ryzyka kredytowego banku. Jak wskazał W. Ulrich, „Biznes kredytowy jest biznesem usługowym, jest on czyniony przez ludzi i ludzie, którzy to robią, są jedynymi, którzy rzeczywiście mogą nań wpływać […] Tylko przez ludzi, którzy kształtują portfolio aktywów można ostatecznie ukształtować ryzyko banku”.[4]

Pojęcie kultury kredytowej obejmuje sumę wartości, wzorów myślowych i tradycyjnych norm zachowań podzielanych wspólnie przez zarząd i pracowników banku i znajdujących odzwierciedlenie w działalności kredytowej. Każdy bank ma jakąś kulturę kredytową. Rzecz jednak w tym, że kultura kredytowa, która nie jest zgodna z założeniami polityki kredytowej może prowadzić do wzrostu ryzyka. Jak wskazuje R. Patterson, świadoma kultura kredytowa, która zajmuje się ryzykiem, ma przed sobą długą przyszłość.[5] Chodzi tu o wyeliminowanie takich zachowań pracowniczych, jak:

brak autentycznego przeżywania systemu wartości,
budowanie osobistych karier i związane z tym zachowania zachowawcze w kontekście np. kredytowania tzw. osób wewnętrznych czy powiązanych z bankiem,
zachowania biurokratyczne (procedury stają się ważniejsze niż efekty),
monopolizowanie, ukrywanie i fałszowanie informacji,
brak lojalności w stosunku do banku – własnej firmy, wygodnictwo,
zachowania kryminalne.

Informacja, dokumentacja, nowoczesne techniki informatyczne

Informacja to zbiór faktów i zdarzeń oraz cech obiektów ujętych w takiej formie, że pozwala odbiorcy ustosunkować się do zaistniałej sytuacji i podjąć odpowiednie działania. L. Bittel rozróżnia „informacje” i „dane”. Pisze on m.in. „Przy definiowaniu informacji należy dokonać ważnego rozróżnienia. Dane, chociaż powszechnie używa się tego określenia zamiennie z terminem „informacja”, to fakty, opinie lub oceny – często podawane w numerycznej formie – pozbawione szczególnego pożytku. Natomiast informacja – to dane przetworzone właśnie w celu nadania im użyteczności. Innymi słowy, dane są surowcem informacji”.[6]

Istotne jest, aby dane, a także informacje o kredytobiorcy, przedmiocie kredytowania, zabezpieczeniach kredytowych itp. pochodziły zarówno ze źródeł zewnętrznych, jak i wewnętrznych banku. Informacja powinna być:

aktualna – dotyczyć powinna spraw konkretnych i bieżących kredytodawcy, odzwierciedlać aktualny stan wiedzy o przedmiocie/podmiocie kredytowania.
dokładna – co oznacza taki stopień jej szczegółowości, jaki jest istotny,
pełna – powinna wyczerpywać istotę i całokształt, a nie fragmenty działalności kredytobiorcy,
jednoznaczna – treść jej powinna być jednakowo odbierana,
wiarygodna – powinna być odpowiednio udokumentowana,
operatywna – co oznacza pełną dyspozycyjność jej odbierania. Jest to równoznaczne z tym, że powinna być utrwalona na nośnikach informacji.

Innowacje na rynku kredytowym

Pojęcie innowacji finansowych pojawiło się stosunkowo niedawno w literaturze przedmiotu, co ekonomiści wiążą m.in. z rozwojem międzynarodowych stosunków gospodarczych i pogłębianiem się społecznego podziału pracy, nasilaniem się konkurencji i poszerzaniem się wspólnej przestrzeni gospodarowania (powstawaniem banków międzynarodowych, banków z udziałem kapitału zagranicznego, oddziałów banków zagranicznych). Pojęcie to jest różnie definiowane. Z punktu widzenia marketingu przez „innowacje finansowe” A. Widmer proponuje rozumieć „usługi rynkowe, które sadła określonych klientów banku nowym przeżyciem, włącznie z zastosowaniem operacji i narzędzi, które takie usługi umożliwiają”.[7]

Stosunkowo najszerszą definicję „innowacji” zaproponował Z. Krzyżkiewicz. Uważa on, że „Innowacje bankowe polegają zarówno na doskonaleniu i wprowadzaniu nowych instrumentów finansowych (np. euroczek, certyfikat depozytowy), zmian w strukturach organizacyjnych banków, a także nowoczesnej techniki oraz informatyzacji (pieniądz elektroniczny).”[8]

Do innowacji z dziedziny kredytowania zaliczyć można:

nowe formy kredytowania: leasing finansowy, factoring, forfaiting,
nowe metody zarządzania ryzykiem kredytowym,
nowe systemy organizacji procesów kredytowania,
wprowadzenie doradztwa kredytowego itp.

Uwarunkowania ekologiczne w procesach kredytowania

Badanie zdolności kredytowej potencjalnych kredytobiorców odbywa się na bazie oceny tzw. Returns on Investment, standingu finansowego kredytobiorcy, jego solidności, jakości zarządu itp. Tymczasem stan środowiska przyrodniczego w Polsce i na świecie skłania do tego, by w procesach alokacji nadwyżek finansowych – oprócz kryterium „Returns on Investment” – stosować także kryterium „Returns on Environment”. Potencjalnym źródłem ryzyka kredytowego mogą być we współczesnym świecie takie uwarunkowania ekologiczne, jak:

nieuwzględnianie przez inwestora zabezpieczeń i procedur ekologicznych wymaganych dla uruchomienia skredytowanej inwestycji lub wprowadzenia nowego produktu na rynek zgodnie z przepisami ochrony środowiska,
niezdolność do wyegzekwowania spłaty kredytu wskutek powstawania dodatkowych zobowiązań kredytodawcy lub kwestii spornych wynikających z naruszenia dóbr osobistych lub szkód we własności spowodowanych nieprzestrzeganiem przepisów i norm ekologicznych,
obniżenie efektywności prototypowych rozwiązań technicznych czy technologicznych, z którymi najczęściej spotykamy się w inżynierii środowiskowej, utrudniające spłatę zaciągniętych kredytów,[9]
zaostrzenie przepisów prawnych związanych z ochroną środowiska,
ujawnienie nowych wyników badań istotnych dla ochrony środowiska.

Rachunkowość portfela kredytowego

Ostatnim z coraz wcześniej wymienianych czynników ryzyka kredytowego jest rachunkowość portfela kredytowego. Wg Pattersona „Sprawdzianem dobrego systemu rachunkowości portfela kredytowego jest jego wrażliwość na słabe, niewielkie i ukryte symptomy początkowego pogorszenia się jakości kredytu. Gdy odzwierciedla jedynie straty i nie ostrzega odpowiednio wcześniej, niemożliwe jest konstruktywne zarządzanie ryzykiem”.[10]

Docenianie tego czynnika nastąpiło już relatywnie dawno w skali międzynarodowej, co znajduje odzwierciedlenie w przyjęciu przez EWG Czwartej Dyrektywy z dnia 25 VII 1978 r. o rocznych zamknięciach rachunkowych spółek o różnych formach prawnych oraz Czwartej Dyrektywy bis z dnia 8 XII 1986 r. o bilansie rocznym i bilansie skonsolidowanym banków i innych instytucji finansowych. U podstaw sformułowania tych Dyrektyw legła m.in. zasada ostrożności.[11]

Zgodnie z tą zasadą rachunkowość ma przedstawiać wierny obraz sytuacji finansowej banku, bo tylko wtedy informacje przez nią generowane mogą być wykorzystywane w działaniach na rzecz jej optymalizacji. W związku z tym wszędzie tam gdzie przejawia się ryzyko bądź dane charakteryzujące istotny stopień niepewności, wielkości te należy ujmować i wykazywać na poziomie minimalnym, a to z kolei pozwala na pełną identyfikację ryzyka. Takie postawienie sprawy pociąga za sobą daleko idące komplikacje dotyczące m.in. metodologii wyceny należności kredytowych oraz systemu tworzenia rezerw celowych na „złe długi”, gwarancji i zabezpieczeń.

W każdym przypadku finansowanie potrzeb przedsiębiorstwa dzięki kredytom wiąże się z wieloma formami ryzyka; ryzyko ponoszą także osoby prywatne, zaciągające kredyt na swoje potrzeby (np. na budowę domu). Nieustabilizowana sytuacja gospodarcza znacznie zwiększa stopień ponoszonego ryzyka. Banki uważają, że istnieje współzależność między ryzykiem kredytowym a następującymi czynnikami:[12]

długością okresu kredytowania (im dłuższy jest ten okres, tym większe ryzyko),
okresem istnienia przedsiębiorstwa (firmy starsze, o większym doświadczeniu, zwykle ponoszą mniejsze ryzyko),
stosunkiem między wielkością zadłużenia a majątkiem firmy (im wyższa jest proporcja łącznego zadłużenia firmy w stosunku do jej majątku, tym większe ryzyko kredytowe),
proporcją między zyskami netto a wielkością kredytu (wskazuje ona na zdolność do spłaty kredytu).

W teorii ekonomii dzieli się ryzyko kredytowe na wynikające z czynników subiektywnych i obiektywnych. Pierwsze z nich wynika ze złego działania samego przedsiębiorstwa, popełnianych błędów (np. złego opracowania planu inwestycyjnego), a drugie związane jest z problemami, na które przedsiębiorstwo nie ma wpływu (np. koniunktura gospodarcza i inflacja).

[1] B. Gruszka, Z. Zawadzka, „Ryzyko w działalności bankowej. Zabezpieczenie systemowe”, PWE, Warszawa 1992 s. 10-11.

[2] Z. Dobosiewicz, „Bankowość”, PWE, Warszawa 2003, s. 217.

[3] J. Turlej, Strategia i taktyka zarządzania ryzykiem kredytowym, „Bank i Kredyt”, nr 10, 1994, s. 41.

[4] G. Borys, „Zarządzanie ryzykiem kredytowym w banku”, PWN, Warszawa-Wrocław 1996, s. 29.

[5] R. Patterson, „Poradnik kredytowy dla bankowców”, PWE, Warszawa 1995, s. 292.

[6] L. Bittel, „Krótki kurs zarządzania”, Warszawa-Londyn 1998, s. 17.

[7] G. Borys, „Zarządzanie ryzykiem kredytowym w banku”, PWN, Warszawa-Wrocław 1996, s. 32

[8] Z. Krzyżkiewicz, „Operacje i innowacje bankowe”, PWE, Warszawa 1993, s. 9-10.

[9] W. Stodulski, Ryzyko ekologiczne. Zobowiązania ekologiczne jako czynnik ryzyka finansowego. „Bank”, nr 2, 1994, s. 31

[10] R. Patterson, Poradnik kredytowy dla bankowców, PWE, Warszawa 1995, s. 292.

[11] A. Jarugowa, J. Marcinkowski, M. Marcinkowska, „Rachunkowość banków komercyjnych”, PWE, Warszawa 1994, s. 55.

[12] Z. Dobosiewicz, „Bankowość”, PWE, Warszawa 2003, s. 218

Kredytowanie jako aktywna działalność banku

5/5 - (3 votes)

Udzielanie kredytów jest podstawową czynną (aktywna) operacja bankową. Jest stosunkiem ekonomicznym między bankiem a kredytobiorcą.

Bank udzielając kredytu nawiązuje z klientem stosunki umowne, a obie strony maja zagwarantowane prawa i obowiązki sprecyzowane umowa kredytową.

Prawo bankowe definiuje umowę kredytu jako zobowiązanie banku do oddania do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczenie na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu[1].

Umowa o kredyt bankowy ma charakter cywilnoprawny, powinna być zawarta na piśmie i określać[2]:

– strony umowy,

– kwotę i walutę kredytu,

– cel, na który kredyt został udzielony,

– zasady i termin spłaty kredytu,

– wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany,

– sposób zabezpieczenia spłaty kredytu,

– zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu,

– terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych,

– wysokość prowizji, jeżeli umowa je przewiduje,

– warunki dokonywania zmian i rozwiązań umowy.

Kredytobiorcę obowiązują ustalenia regulaminu kredytowego danego banku, które precyzują szczegółowo warunki stosunku kredytowego. Regulamin wiąże kredytobiorcę, jeżeli zostanie mu doręczony najpóźniej przy zawarciu umowy. W razie sprzeczności między regulaminem kredytowym a treścią umowy kredytowej wiążące są ustalenia danej umowy[3].

Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Zdolność kredytowa to zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności[4].

W wyjątkowych sytuacjach, podmiotowi, który nie ma zdolności kredytowej, o ile posiada zdolność prawną bank może udzielić kredytu. Pod warunkiem, jeśli ustanowi on szczególny sposób zabezpieczenia spłaty kredytu oraz przedstawi niezależnie od zabezpieczenia spłaty kredytu programu naprawy gospodarki, którego realizacja zapewni uzyskanie zdolności kredytowej w określonym czasie – według oceny banku.

Przed zawarciem umowy kredytowej kredytobiorca składa w banku wniosek o przyznanie kredytu. We wniosku powinno być zawarte ekonomiczne uzasadnienie rodzaju i kwoty niezbędnego kredytu oraz okresu jego trwania, ewentualnych rat spłaty. Do wniosku często załączane są plany przyszłego przedsięwzięcia, ostatnie bilanse, informacje o dotychczas prowadzonej działalności, dokumenty uprawniające do jej prowadzenia, zaświadczenia o opłacaniu podatków itp. Wniosek o udzielenie kredytu jest analizowany, stopień analizy zależy od tego, czy wnioskodawca jest stałym klientem banku, czy osobą ubiegającą się o kredyt po raz pierwszy, także od rodzaju kredytu i jego wysokości.[5]

W celu ograniczenia ryzyka kredytowego ustalone zostały limity koncentracji kredytowej, czyli normy ostrożności obowiązujące banki. Suma udzielonych kredytów, pożyczek pieniężnych, nabytych obligacji i innych niż akcje papierów wartościowych, wierzytelności z tytułu gwarancji bankowych, poręczeń i akredytyw oraz innych wierzytelności banku w stosunku do jednego podmiotu lub podmiotów powiązanych kapitałowo i organizacyjnie ponoszących wspólnie ryzyko gospodarcze nie może przekroczyć 25 % funduszy własnych banku[6].

Zarząd banku jest obowiązany zgłaszać każdorazowo do Komisji Nadzoru Bankowego fakt udzielenia kredytu w wysokości przekraczającej 10 % funduszy własnych banku[7].

Gdy wniosek kredytowy sprosta wymaganiom banku przystępuje się do wstępnej oceny kredytobiorcy. W ocenie tej bank zbiera informacje o dotychczasowej działalności oraz wywiązywaniu się ze zobowiązań finansowych osoby ubiegającej się o kredyt. Zasięga opinii w innych bankach i rozmaitych dostępnych źródłach. Pozytywna opinia warunkuje przejście do kolejnego etapu badań szczegółowych, które dotyczą efektywności proponowanego przedsięwzięcia. Na podstawie dokumentów (bilansów, rachunków wyników i innych sprawozdań) dostarczonych przez kredytobiorcę, inspektor kredytowy banku analizuje jego obecną sytuację finansową, strukturę majątku i ustala czy posiada on zdolność kredytową. Po zapadnięciu pozytywnej decyzji negocjowane są szczegółowe warunki umowy.

Powyższy tok postępowania kończy podpisanie umowy przez kredytobiorcę i osobę reprezentującą bank (prokurenta). Przyznanie kredytu jest ewidencjonowane na kontach pozabilansowych.

Rysunek 1. Schemat toku postępowania przy udzielaniu kredytu

Źródło: Zbigniew Krzyżkiewicz, Operacje bankowe, w red. Władysław L. Jaworski i Zofia Zawadzka, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 273.

[1] Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Rozdz. 5, art. 69, ust. 1.

[2] Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Rozdz. 5, art. 69, ust. 2.

[3] Władysław L. Jaworski, Klasyfikacja operacji bankowych, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 272.

[4] Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Rozdz. 5, art. 70, ust. 1.

[5] Władysław L. Jaworski, Klasyfikacja operacji bankowych, w pracy zbior. pod red. Władysława L. Jaworskiego i Zofii Zawadzkiej, „Bankowość. Podręcznik akademicki”, Poltext, Warszawa 2001, s. 272-273.

[6] Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Rozdz. 5, art. 71, ust. 1.

[7] Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Rozdz. 5, art. 71, ust. 6.

Eurokonto Business

5/5 - (2 votes)

Jest to rachunek o charakterze bieżącym w złotych, który służy do gromadzenia środków pieniężnych oraz do przeprowadzania rozliczeń i dokonywania transakcji związanych i nie związanych z działalnością gospodarczą. W ramach Eurokonta Business, Posiadacz może korzystać z: kart płatniczych Maestro, Visa Sonata, MasterCard Preludium, automatycznych lokat, overdraftu lub pożyczki w Eurokoncie. Posiadaczem rachunku może być osoba fizyczna będąca rezydentem (czyli mająca miejsce zamieszkania na terenie Polski), posiadający pełną zdolność do czynności prawnych oraz: prowadząca działalność gospodarczą jednoosobowo, rozliczająca się z urzędem skarbowym w formie ryczałtu ewidencjonowanego lub karty podatkowej, z wyłączeniem księgi przychodów i rozchodów lub wykonująca wolny zawód i prowadząca działalność gospodarczą, bez względu na stosowaną formę rozliczeń z urzędem skarbowym lub uzyskująca dochody z tytułu prowadzenia działalności rolniczej lub działów specjalnych produkcji rolnej.

Osoba prowadząca działalność gospodarczą może być posiadaczem tylko jednego Eurokonta Business, przy czym rachunek ten jest „rachunkiem podstawowym” podmiotu gospodarczego. Posiadacz Eurokonta Business może być jednocześnie posiadaczem innych rachunków w Banku, w tym również Eurokonta.

Najważniejsze zalety Eurokonta Business to: połączenie cech tradycyjnego rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego dla osób fizycznych z rachunkiem dla podmiotów gospodarczych, pierwsza wpłata wymagana do otwarcia rachunku wynosi tylko 500 zł, przy czym Bank nie wymaga deklaracji systematycznych wpłat na ten rachunek, miesięczna kapitalizacja odsetek zapewniająca szybszy przyrost kapitału, bezpłatna karta identyfikacyjna IKM Business ważna bezterminowo, pozwalająca dokonywać wypłat do wysokości limitu Eurokonta Business w każdym oddziale na terenie całego kraju, szybkie i swobodne dysponowanie pieniędzmi w kraju i za granicą przy użyciu czeków i kart:

karty bankomatowej i płatniczej Maestro,
karty płatniczej z odroczonym terminem płatności MasterCard Preludium służącej do realizacji transakcji związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
karty płatniczej z odroczonym terminem płatności Visa Sonata służącej do realizacji transakcji niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, swobodny dostęp do gotówki dzięki rozbudowanej sieci oddziałów i bankomatów, możliwość dokonywania wypłat i składania dyspozycji bezgotówkowych w wielu bankomatach Banku Pekao SA z funkcją depozytową, regulowanie stałych opłat za czynsz, gaz i elektryczność, rachunków telefonicznych, rat, składek i wielu innych zobowiązań, korzystanie z pożyczki w Eurokoncie Business w formie odnawialnej linii kredytowej lub dopuszczalnego debetu czyli overdraftu w wysokości 300 zł, niższe stopy procentowe przy udzielaniu kredytów dla Posiadaczy Eurokonta, utrzymywanie pod jednym numerem rachunku wielu subkont i lokat terminowych w złotych i w walutach wymienialnych, bezpłatne ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków oferowane przez Towarzystwo Ubezpieczeń Allianz Polska S.A., wyciągi z rachunku są sporządzane przez Bank po każdym dniu, w którym dokonano przynajmniej jednej operacji zmieniającej saldo rachunku i są wysyłane do Klienta w uzgodnionych terminach.

W celu otwarcia rachunku należy:

1) złożyć w oddziale Banku następujące dokumenty: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej lub koncesję (zezwolenie), gdy wymaga tego rodzaj prowadzonej działalności lub o podjęciu działalności, która nie podlega zgłoszeniu do ewidencji ani nie wymaga uzyskania koncesji, o nadaniu numeru statystycznego REGON, z właściwego urzędu skarbowego o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej (NIP), dokument tożsamości do wglądu, kartę wzorów podpisów zawierającą wzór podpisu Posiadacza rachunku, wzór pieczątki oraz rodzaj pełnomocnictw i wzory podpisów pełnomocników,

2) dokonać pierwszej wpłaty w wysokości co najmniej 500 zł.

Karty płatnicze:

1. Karta Maestro – wydawana wyłącznie Posiadaczowi rachunku. Jest to międzynarodowa karta debetowa, bankomatowo-płatnicza dająca możliwość pobierania gotówki ze wszystkich bankomatów oznaczonych symbolem ec lub Cirrus do wysokości dziennego limitu wypłat, dokonywania płatności bezgotówkowych w punktach wyposażonych w elektroniczne terminale oznaczone symbolem Maestro;

2. Karta Visa Sonata – proponowana Posiadaczowi rachunku i pełnomocnikowi do realizacji transakcji nie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jest to międzynarodowa karta płatnicza z odroczonym terminem płatności wydawana w systemie Visa. Karta umożliwia jej Posiadaczowi dokonywanie płatności za nabywane towary i usługi do wysokości przyznanego limitu wspólnego dla wszystkich kart Visa Sonata lub wypłaty gotówki do wysokości dziennego limitu wypłat.

3. Karta MasterCard Preludium – proponowana Posiadaczowi rachunku i pełnomocnikowi do realizacji transakcji związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jest to międzynarodowa karta płatnicza z odroczonym terminem płatności funkcjonująca w systemie;

4. Eurocard/MasterCard – Karta służy do regulowania płatności związanych z kosztami zagranicznych i krajowych podróży służbowych, regulowania zobowiązań wobec osób zagranicznych i krajowych oraz dokonywania wypłat gotówkowych do wysokości limitu przyznanego dla każdej karty MasterCard Preludium;

Warunkiem wydania kart Visa Sonata i MasterCard Preludium jest prowadzenie Eurokonta Business przez okres co najmniej 3 miesięcy. Karty Visa Sonata i MasterCard Preludium dla Posiadacza rachunku wydawane są łącznie. Ponadto Bank oferuje do kart Visa Sonata i MasterCard Preludium bezpłatną usługę VisaPhone i MasterPhone.

Automatyczne lokaty:

Po złożeniu odpowiedniej dyspozycji, Bank otwiera automatyczne lokaty w ciężar środków na Eurokoncie Business. Kwotę lokaty stanowi różnica pomiędzy środkami zgromadzonymi na rachunku a kwotą określoną w dyspozycji. Minimalna kwota lokaty wynosi 2.500 zł, a minimalna wysokość środków, powyżej których automatyczna lokata może zostać otworzona, wynosi 10.000 zł. Automatyczne lokaty otwierane są na okresy 1, 2 lub 3 tygodni. W okresie trwania lokaty nie są przyjmowane wpłaty uzupełniające.Lokaty nie są przedłużane na kolejne okresy (po upływie zadeklarowanego okresu, kwota lokaty wraz z odsetkami przenoszona jest na Eurokonto Business).

Overdraft w Eurokoncie Business:

Jest to dopuszczalny debet umożliwiający przekroczenie salda rachunku do wysokości 300 zł na okres 30 dni kalendarzowych, licząc od dnia dokonania pierwszej transakcji w ramach overdraftu.

Pożyczka w Eurokoncie Business:

Jest to forma odnawialnej linii kredytowej, gdzie każda spłata pożyczki powoduje odnowienie przyznanego limitu o kwotę dokonanej spłaty. Spłaty pożyczki następują z bieżących wpływów na rachunek. Pożyczka udzielana jest w złotych na okres 12 miesięcy. Warunkiem udzielenia pożyczki jest: posiadanie rachunku w Banku przez okres co najmniej 3 miesięcy, niewystępowanie na rachunku zadłużenia nie uzgodnionego w okresie ostatnich 3 miesięcy, przedłożenie pisemnej zgodny współmałżonka Pożyczkobiorcy na zaciągnięcie pożyczki.

Limit pożyczki uzależniony jest średnich miesięcznych wpływów na rachunek i maksymalnie może wynosić 70.000 złotych. Pożyczka oprocentowana jest wg zmiennej stopy procentowej. Zabezpieczeniem spłaty pożyczki jest weksel in blanco poręczony przez współmałżonka i pełnomocnictwo dla Banku do dysponowania rachunkami.

Wnioskodawca przy ubieganiu się o pożyczkę składa wniosek oraz: zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezaleganiu ze zobowiązaniami podatkowymi, zaświadczenie z ZUS/FUS/KRUS o niezaleganiu ze składkami, informację o stanie majątkowym wnioskodawcy.

Oprocentowanie, opłaty i prowizje, limity:

oprocentowanie rachunku wg zmiennej stawki rocznej: 7,00%; prowadzenie rachunku bankowego: 20 zł miesięcznie; wpłaty gotówkowe złotych: 0,2%, min. 3 zł, w walucie obcej: 0,1%; wypłaty gotówkowe na rzecz osób trzecich: 1%, min. 1 zł; za wykonywanie zleceń stałych: 1 zł od każdej operacji; przelewy na rachunki prowadzone w Banku Pekao SA: bez prowizji; prowadzone w innych bankach krajowych: 3 zł; za realizację polecenia zapłaty: 0,60 zł od każdej operacji; za sporządzenie dodatkowego wyciągu z rachunku: 5 zł; za sporządzenie odpisu jednego dowodu do wyciągu: 3 zł; oprocentowanie pożyczki w Eurokoncie Business w skali rocznej: 22,5%; przyznanie limitu pożyczki i prolongata umowy o pożyczkę: 1,5% kwoty limitu; podwyższenie limitu pożyczki w okresie trwania umowy: 1,5% kwoty podwyższenia limitu; wydanie jednego blankietu czeku gotówkowego i rozrachunkowego: 0,40 zł; opłata za użytkowanie karty Maestro w okresie jej ważności: 12 zł rocznie; prowizja od wypłat gotówki przy użyciu karty Maestro w innych bankomatach: 3%, min. 4 zł; opłata za użytkowanie karty Visa Sonata i MasterCard Preludium w okresie ich ważności: po 45 zł; prowizja od wypłat gotówki przy użyciu karty Visa Sonata lub MasterCard Preludium: 3%, min. 4 zł; prowizja od transakcji bezgotówkowych dokonywanych kartą Visa Sonata lub MasterCard Preludium: 1% kwoty transakcji; oprocentowanie overdraftu: 30%; dzienny limit wypłat gotówkowych przy użyciu karty Maestro: 700 zł; dzienny limit wypłat gotówkowych przy użyciu karty Visa Sonata: 1.500 zł.