Rozwój produktu bankowego to kompleksowy proces, który zaczyna się od zrozumienia potrzeb i oczekiwań klientów oraz analizy rynku, a kończy na wprowadzeniu produktu na rynek i jego ciągłym doskonaleniu. Banki przeprowadzają badania rynkowe, aby identyfikować luki w swojej ofercie oraz szanse na innowacje, co pozwala im na dostosowywanie się do zmieniających się preferencji konsumentów i warunków rynkowych. Proces ten obejmuje także monitorowanie działań konkurencji.
Na etapie konceptualizacji produktu banki opracowują nowe idee, które mogą obejmować różnorodne produkty finansowe, takie jak nowe rodzaje kont, kredyty, karty płatnicze, inwestycje lub rozwiązania cyfrowe. Następnie zespoły składające się z ekspertów od finansów, technologii i marketingu współpracują nad projektowaniem i rozwijaniem tych produktów, zwracając uwagę na ich funkcjonalność, użyteczność, zgodność z przepisami oraz bezpieczeństwo.
Przed wprowadzeniem produktu na rynek przeprowadzane są testy, aby zapewnić, że spełnia on wszystkie wymagania i odpowiada na potrzeby klientów. Po pomyślnym przetestowaniu produktu, banki opracowują strategię marketingową, która obejmuje określenie grupy docelowej, kanałów dystrybucji i komunikacji marketingowej. Produkt jest następnie wprowadzany na rynek, a po jego uruchomieniu banki kontynuują monitorowanie jego wydajności i zbierają opinie klientów, co pozwala na dalszą optymalizację produktu.
Rozwój produktu bankowego jest niezbędny dla utrzymania konkurencyjności banków. Pozwala im na innowacje, dostosowywanie ofert do zmieniających się potrzeb klientów, wprowadzanie nowych technologii oraz reagowanie na zmiany w regulacjach. Dzięki temu banki mogą nie tylko zwiększać satysfakcję i lojalność klientów, ale również rozszerzać swoją działalność na nowe segmenty rynku i efektywnie reagować na zmieniające się warunki gospodarcze.
Rozwój produktu bankowego to proces tworzenia, wdrażania i udoskonalania produktów finansowych oferowanych przez banki w celu zaspokojenia potrzeb klientów oraz osiągnięcia strategicznych celów instytucji. Ten proces obejmuje szeroki zakres działań, od analizy rynku, przez projektowanie produktu, aż po jego marketing i zarządzanie cyklem życia produktu. Produkty bankowe mogą obejmować różne rodzaje kont, kredytów, kart płatniczych, produktów inwestycyjnych oraz usług ubezpieczeniowych. Dynamiczny rozwój produktów bankowych jest niezbędny w obliczu zmieniających się potrzeb klientów, rosnącej konkurencji oraz ewolucji technologii finansowych.
W pierwszym etapie rozwoju produktu bankowego, kluczowe jest zrozumienie rynku oraz potrzeb klientów. Banki prowadzą szczegółowe badania rynkowe, analizując dane demograficzne, zachowania konsumenckie oraz trendy gospodarcze. Badania te mogą obejmować ankiety, wywiady, analizę danych transakcyjnych oraz obserwacje zachowań klientów. Celem jest identyfikacja luk w ofercie rynkowej oraz zrozumienie, jakie cechy produktu będą najbardziej atrakcyjne dla różnych segmentów klientów. Na podstawie tych informacji banki mogą opracować strategie rozwoju produktów, które odpowiadają na zidentyfikowane potrzeby i preferencje klientów.
Kolejnym krokiem w procesie rozwoju produktu jest projektowanie produktu. W tej fazie, banki tworzą szczegółowy plan, który obejmuje wszystkie aspekty nowego produktu, od jego funkcjonalności, przez strukturę opłat, aż po wymagania regulacyjne. Projektowanie produktu wymaga współpracy między różnymi działami banku, w tym marketingu, operacji, IT oraz zgodności z przepisami. Ważne jest, aby produkt był nie tylko atrakcyjny dla klientów, ale również zgodny z wewnętrznymi i zewnętrznymi regulacjami oraz opłacalny z punktu widzenia banku. Proces ten często obejmuje tworzenie prototypów oraz przeprowadzanie testów, aby upewnić się, że produkt spełnia oczekiwania i jest funkcjonalny.
Po zakończeniu fazy projektowania, banki przystępują do wdrożenia produktu. Wdrożenie obejmuje przygotowanie systemów IT, szkolenie pracowników oraz stworzenie materiałów marketingowych. Ważnym elementem jest także komunikacja z klientami, zarówno poprzez tradycyjne kanały, takie jak oddziały banku, jak i nowoczesne metody, takie jak media społecznościowe czy kampanie e-mailowe. W tej fazie kluczowe jest, aby wszystkie działania były skoordynowane i zgodne z planem, aby zapewnić sprawne wprowadzenie produktu na rynek.
Marketing produktu bankowego odgrywa kluczową rolę w jego sukcesie. Banki muszą skutecznie promować nowe produkty, aby przyciągnąć uwagę klientów i zachęcić ich do skorzystania z oferty. Strategie marketingowe mogą obejmować różnorodne działania, takie jak kampanie reklamowe, promocje, programy lojalnościowe oraz działania PR. Ważne jest, aby komunikaty marketingowe były jasne, atrakcyjne i skierowane do odpowiednich segmentów klientów. W dobie cyfryzacji, banki coraz częściej korzystają z narzędzi marketingu internetowego, takich jak reklamy w mediach społecznościowych, kampanie e-mailowe oraz content marketing.
Zarządzanie cyklem życia produktu jest kolejnym ważnym elementem rozwoju produktu bankowego. Po wprowadzeniu produktu na rynek, banki muszą monitorować jego performance oraz reagować na zmieniające się warunki rynkowe i potrzeby klientów. To może obejmować modyfikacje produktu, wprowadzanie nowych funkcji, dostosowywanie struktury opłat oraz inne działania mające na celu utrzymanie konkurencyjności produktu. Banki muszą również monitorować zgodność produktu z regulacjami oraz dbać o jego bezpieczeństwo, zwłaszcza w przypadku produktów cyfrowych.
Technologia odgrywa coraz większą rolę w rozwoju produktów bankowych. Wraz z rozwojem fintechów i rosnącą cyfryzacją usług finansowych, banki muszą nieustannie innowować i wprowadzać nowe technologie, aby pozostać konkurencyjnymi. Technologie takie jak sztuczna inteligencja, blockchain, big data oraz mobilne aplikacje bankowe zmieniają sposób, w jaki banki projektują i oferują swoje produkty. Inwestycje w nowoczesne technologie pozwalają bankom na lepsze zrozumienie potrzeb klientów, personalizację ofert oraz zwiększenie efektywności operacyjnej.
Współpraca z innymi podmiotami jest również ważnym elementem rozwoju produktów bankowych. Banki często współpracują z fintechami, firmami technologicznymi, konsultantami oraz innymi instytucjami finansowymi, aby wprowadzać innowacyjne produkty i usługi. Takie partnerstwa mogą przynosić korzyści w postaci dostępu do nowych technologii, know-how oraz rynków. Współpraca pozwala również na dzielenie się ryzykiem oraz kosztami związanymi z rozwojem nowych produktów.
Regulacje prawne odgrywają kluczową rolę w rozwoju produktów bankowych. Banki muszą działać zgodnie z przepisami krajowymi oraz międzynarodowymi, które regulują działalność finansową. To obejmuje przepisy dotyczące ochrony konsumentów, przeciwdziałania praniu pieniędzy, zarządzania ryzykiem oraz inne aspekty działalności bankowej. Przestrzeganie regulacji jest niezbędne, aby zapewnić bezpieczeństwo i zaufanie klientów oraz uniknąć sankcji prawnych i reputacyjnych.
Kultura organizacyjna banku ma również wpływ na rozwój produktów. Banki, które promują innowacyjność, elastyczność oraz orientację na klienta, są bardziej skłonne do wprowadzania nowatorskich produktów i usług. Wspieranie kultury innowacyjności może obejmować różnorodne działania, takie jak szkolenia, programy motywacyjne, inicjatywy wewnętrzne oraz wspieranie otwartości na zmiany i nowe pomysły.
W kontekście globalizacji, rozwój produktów bankowych musi uwzględniać różnorodność rynków międzynarodowych. Banki działające na różnych rynkach muszą dostosowywać swoje produkty do lokalnych warunków, przepisów oraz preferencji klientów. To może wymagać dostosowania strategii marketingowych, operacyjnych oraz zarządzania ryzykiem. Globalne banki muszą być w stanie zarządzać różnorodnością oraz skomplikowaną siecią powiązań międzynarodowych.
Przykłady nowoczesnych produktów bankowych obejmują rozwiązania takie jak mobilne aplikacje bankowe, które umożliwiają klientom zarządzanie finansami z dowolnego miejsca i w dowolnym czasie, karty płatnicze z funkcją zbliżeniową, które zwiększają wygodę i szybkość transakcji, oraz innowacyjne produkty inwestycyjne, takie jak robo-doradcy, którzy wykorzystują algorytmy do automatycznego zarządzania portfelem inwestycyjnym klientów. Banki wprowadzają również nowe produkty ubezpieczeniowe, które są dostosowane do indywidualnych potrzeb klientów, oraz programy lojalnościowe, które nagradzają stałych klientów za korzystanie z usług banku.
Rozwój produktu bankowego to złożony i wieloaspektowy proces, który wymaga zaangażowania wielu działów banku, innowacyjności oraz elastyczności w reagowaniu na zmieniające się warunki rynkowe i potrzeby klientów. Banki muszą nieustannie monitorować rynek, inwestować w nowe technologie oraz współpracować z innymi podmiotami, aby tworzyć konkurencyjne i atrakcyjne produkty. Przestrzeganie regulacji oraz promowanie kultury innowacyjności są kluczowe dla sukcesu w dynamicznie zmieniającym się środowisku finansowym. Dzięki temu banki mogą skutecznie odpowiadać na potrzeby swoich klientów, zapewniając im nowoczesne i dostosowane do ich potrzeb produkty finansowe.
Program wewnętrznej restrukturyzacji realizowany jest przez Bank Pekao S.A., który podjął działania dostosowawcze do nowych reguł gry rynkowej w latach dziewięćdziesiątych. Dostosował ofertę do potrzeb priorytetowych grup klientów, umocnił konkurencyjną pozycję na rynku, rozwijając ofertę produktową do poszczególnych segmentów rynku, zwiększając dostępność usług i podnosząc poziom ich jakości przez wprowadzanie nowych produktów. Największe uznanie klientów i ekspertów bankowych zyskał program kompleksowej obsługi klienta indywidualnego – Eurokonto, jako jeden z najnowocześniejszych produktów.
Osoby fizyczne coraz częściej korzystają z usług banków, a także w coraz szerszym zakresie regulują swoje płatności bezgotówkowo, dlatego też banki oferują klientom coraz szerszy wachlarz produktów.
Bank Pekao S.A. jest nie tylko bankiem z tradycjami, ale wyposażonym również w nowoczesny system obsługi klientów, oferując szeroką gamę usług bankowych, a także otwartym na nowe potrzeby i wymagania swoich odbiorców. Wszystko to pozwala mu cieszyć się uznaniem i zaufaniem klientów.
W pracy omówiono rodzaje rachunków prowadzonych przez Bank Pekao S.A. ze szczególnym zwróceniem uwagi na produkt Eurokonto i produktów oferowanych przez bank O/Nisko. Bank i jego oddziały mają wielu zwolenników tych rachunków. Jest to zasługą bogatej oferty, która wychodzi naprzeciw klientom oferując coraz to atrakcyjniejsze usługi.
Jak przedstawiono w pracy występuje obecnie dziewięć odmian Eurokonta, są nimi: Eurokonto Standard, Junior, Akademickie, OK, Plus, VIP, Prestiż, WWW, Business. Posiadaczami tych kont są osoby różniące się wiekiem, wysokością dochodów itp. Najbardziej popularnym rachunkiem jest Eurokonto Standard. Trochę mniej zwolenników mają Eurokonta: Junior, OK i Akademickie.
Największe wyzwania jakie czekają dzisiaj banki wiążą się z ich konkurencyjnością i z aspiracjami integracyjnymi z Unią Europejską, a w dalszym etapie z szybko postępującą globalizacją światowej gospodarki i liberalizacją rynku finansowego. Dostosowanie się sektora bankowego jest procesem realizowanym sukcesywnie od początku lat 90 –tych. Ulega on ciągłym, głębokim przeobrażeniom ukierunkowanym na zwiększenie konkurencyjności w celu sprostania wyzwaniom rynku finansowego.
W dotychczasowych zmianach na polskim rynku usług bankowych obserwuje się unowocześnienie oferty, poprawę jakości obsługi, wprowadzanie nowoczesnych kanałów dystrybucji. Po przeanalizowaniu oferty banku Pekao S.A. można stwierdzić, że instytucja ta zabiega o swoich klientów bardzo skutecznie.
Eurokonto spełnia rolę rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, towarzyszy mu bogaty wachlarz usług dodatkowych. Obejmuje on: karty płatnicze, euroczeki, różne formy korzystania z pożyczek i kredytów, realizowanie zleceń stałych, przelewów i najrozmaitszych płatności i ubezpieczeń.
Szczególnie istotną zaletą jest możliwość korzystania z debetów, pożyczek, kredytów, overdraftu w ramach Eurokonta. Posiadacze rachunku bardzo chętnie korzystają z tych propozycji, mają bowiem sposobność zaciągnięcia pożyczki bez poręczycieli (co w obecnych czasach stanowi duże udogodnienie). Są to pożyczki o korzystnym oprocentowaniu, o różnych okresach spłaty. Dzięki temu tego typu produkty cieszą się dużą popularnością wśród posiadaczy Eurokont i przyciągają nowych klientów. Potwierdzają to otrzymane nagrody i wyróżnienia.
Klienci odwiedzając Bank Pekao S.A. mają świadomość, że jest to słuszny wybór.
PBK S.A. w Warszawie wyodrębniony w 1989 r. ze struktur NBP, należy do najsilniejszych instytucji finansowych w kraju. Jest jednym z najszybciej rozwijających się polskich banków komercyjnych. PBK S.A. dzięki standardowi oferowanych usług zyskał sobie opinię banku wszechstronnego, rzetelnego, bezpiecznego i godnego zaufania, szeroka oferta usług wzmacnia pozycję PBK S.A. jako banku uniwersalnego, współpracującego zarówno z firmami, jak i osobami fizycznymi z kraju i zagranicy.
Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie podmiotom gospodarczym oferuje:
otwieranie i prowadzenie złotowych rachunków bieżących, pomocniczych, rachunków lokat terminowych,
otwieranie i prowadzenie rachunków walutowych dla krajowych podmiotów gospodarczych,
przeprowadzanie krajowych rozliczeń pieniężnych,
otwieranie i prowadzenie rachunków walutowych zastrzeżonych dla krajowych podmiotów gospodarczych,
dokonywanie zleceń za pośrednictwem systemu elektronicznego homebanking,
lokowanie wolnych środków na międzybankowym rynku pieniężnym,
automatyczne inwestowanie salda rachunku,
pośrednictwo w zakupie i sprzedaży bonów skarbowych na rynku pierwotnym oraz wtórnym,
transakcje kupna/sprzedaży walut obcych po kursach preferencyjnych,
terminowe transakcje kupna/sprzedaży walut,
preferencyjne stawki na lokaty walutowe lokowane w PBK SA,
pełen zakres operacji dewizowych (m.in. dokonywanie szybkich płatności rozliczeń w obrocie zagranicznym, sprzedaż i skup czeków bankierskich i podróżniczych, rozliczanie w ramach inkasa dokumentowego i akredytywy),
wykonywanie operacji czekowych,
kartę płatniczą obciążeniową MasterCard BusinessCardT ,,PBK Silver” akceptowaną na terenie kraju i poza granicami Polski,
udzielanie gwarancji złotowych i dewizowych,
kredyty złotowe i dewizowe na działalność gospodarczą – inwestycyjne i obrotowe,
kredyty na zakup sprzętu medycznego i rehabilitacyjnego,
kredyty lombardowe,
kredyty na należności eksportowe,
kredyty budowlane i hipoteczne,
kredyty preferencyjne dla sektora rolno-przetwórczego,
kredyty na zakup pojazdów i wyposażenia,
wykup wierzytelności,
faktoring,
świadczenie usług z zakresu bankowości inwestycyjnej,
świadczenie usług maklerskich,
kredyty na zakup papierów wartościowych,
obrót Powszechnymi Świadectwami Udziałowymi Programu NFI w formie materialnej,
szeroki wachlarz usług leasingowych i ubezpieczeniowych świadczonych przez spółki wchodzące w skład Grupy PBK.
Dodatkową usługą dla podmiotów gospodarczych posiadających rachunek w PBK S.A., komputer z zainstalowanym systemem Windows oraz modem, jest możliwość skorzystania z systemu HOMEBANKING.
Pozwala on w ciągu kilku sekund przekazać dyspozycję z siedziby firmy do banku.
DEPOZYTY
Rachunki bankowe w walucie polskiej
Oddziały PBK SA prowadzą rachunki złotowe dla podmiotów gospodarczych w postaci:
rachunków bieżących i pomocniczych podmiotów gospodarczych,
rachunków lokat terminowych.
Kapitalizacja odsetek na rachunkach bieżących i pomocniczych podmiotów gospodarczych następuje co miesiąc. Warunki, na jakich PBK S.A. prowadzi rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe, zaliczane są do najkorzystniejszych w kraju. Posiadacz ROR może realizować stałe opłaty o charakterze powszechnym, zaciągać w PBK S.A. dogodny kredyt, ma też możliwość zawarcia umowy debetowej, może korzystać także z kart bankowych. Wypłata wynagrodzeń pracowników przedsiębiorstwa poprzez rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe wiąże się z rozlicznymi korzyściami, m.in. odciążeniami dla pionu finansowego firmy, zwiększeniem bezpieczeństwa obrotu, zachowaniem w tajemnicy zarobków poszczególnych pracowników.
PBK oferuje następujące rodzaje rachunków oszczędnościowych w złotych: á vista 1-tygodniowy, 2-tygodniowy 1-miesięczny, 3-miesięczny, 6-miesięczny, 12-miesięczny, 24-miesięczny, 36-miesięczny.
Termin przechowywania wkładów w walutach wymienialnych (z wyjątkiem wkładów 1- i 2-tygodniowych oraz 24-miesięcznych) oraz zasady naliczania odsetek są identyczne jak dla wkładów terminowych w złotych.
Rachunki bankowe w walutach wymienialnych
Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie otwiera i prowadzi również rachunki bankowe w walutach wymienialnych dla krajowych podmiotów gospodarczych.
Wykaz walut, w których mogą być prowadzone rachunki walutowe, minimalne kwoty wkładów na rachunkach a vista i lokat terminowych, okresy przechowywania wkładów na rachunkach – określa zarządzenie Prezesa Zarządu Banku w sprawie oprocentowania kredytów i środków na rachunkach bankowych.
Rachunki te służą do gromadzenia środków oraz przeprowadzania rozliczeń krajowych i zagranicznych przy zachowaniu wymogów prawa dewizowego.
Rachunki walutowe dla krajowych podmiotów gospodarczych oraz rachunki zastrzeżone mogą być prowadzone jako:
rachunki płatne na każde żądanie – z minimalnym wkładem wynoszącym USD 1.000,- lub stanowiącym równowartość tej kwoty w innej walucie wymienialnej,
rachunki lokat terminowych, z minimalnym wkładem wynoszącym USD 100.000,- lub stanowiącym równowartość tej kwoty w innej walucie wymienialnej.
Rachunki zastrzeżone służą m.in. do przeprowadzania rozliczeń krajowych i zagranicznych. Na rachunki te przyjmowane są wpłaty od osób zagranicznych (osób zastrzegających), pochodzące z tytułów upoważniających do transferu walut obcych za granicę, z zastrzeżeniem, że posiadacz rachunku nabywa prawo dysponowania tymi walutami na swój rachunek po spełnieniu warunków określonych przez osobę zastrzegającą, a do momentu nabycia tego prawa może dysponować tymi walutami w imieniu i na rachunek osoby zastrzegającej na podstawie upoważnienia.
KREDYTY
PBK S.A. w Warszawie oferuje podmiotom gospodarczym następujące rodzaje kredytów:
kredyty na finansowanie działalności gospodarczej
Eksploatacyjnej
kredyt obrotowy
kredyt płatniczy
kredyt w rachunku bieżącym
kredyt w linii kredytowej odnawialnej
Inwestycyjnej
kredyt inwestycyjny
kredyt konsorcjalny
kredyty lombardowe
kredyty na zakup sprzętu medycznego i rehabilitacyjnego
kredyty na należności eksportowe
kredyty budowlane i hipoteczne
kredyty preferencyjne dla sektora rolno-przetwórczego
kredyty na zakup pojazdów i wyposażenia
faktoring
wykup wierzytelności.
Warunki uzyskania kredytu
O kredyt w Powszechnym Banku Kredytowym S.A. w Warszawie mogą się ubiegać wiarygodne firmy posiadające zdolność do spłaty kredytu wraz z odsetkami. Kredytobiorca występuje o kredyt z wnioskiem podpisanym przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych.
Do wniosku kredytowego należy dołączyć:
dokumenty uprawniające do prowadzenia działalności gospodarczej oraz określające status prawny,
plan przedsięwzięcia (bussiness plan),
sprawozdawczość finansową według wymogów GUS,
część opisową zawierającą omówienie kredytowanego przedsięwzięcia i jego efektywności, informacje o aktualnej i przewidywanej sytuacji ekonomiczno-finansowej firmy (z uwzględnieniem źródeł finansowania), informacje o posiadanych rachunkach, udzielonych przez firmy gwarancjach i poręczeniach oraz otrzymanych kredytach i pożyczkach,
dokumenty dotyczące propozycji prawnego zabezpieczenia kredytu wraz z odsetkami
Udział własny kredytobiorcy w finansowaniu przedsięwzięcia powinien wynosić co najmniej 30%.
Przyznanie kredytu, jego wysokość, oprocentowanie i okres kredytowania uzależnione są od efektywności przedsięwzięcia, przewidywanej opłacalności kredytu oraz stopnia ryzyka. Wysokość oprocentowania może być negocjowana.
W zależności od rodzaju podmiotu gospodarczego występującego z wnioskiem o kredyt, rodzaju przedsięwzięcia, wysokości kredytu i okresu na jaki ma być udzielony, oddział banku określa dodatkowe dokumenty i informacje, jakie powinny być dołączone do wniosku.
Formy zabezpieczenia kredytu
Przyznanie kredytu wymaga prawnego zabezpieczenia jego spłaty wraz z odsetkami. Powszechny Bank Kredytowy stosuje najczęściej następujące formy zabezpieczenia:
gwarancje innych banków,
hipotekę,
zastaw, bankowy zastaw rejestrowy, przewłaszczenie na zabezpieczenie
Udzielany jest na finansowanie bieżących potrzeb związanych z zaopatrzeniem, produkcją i sprzedażą towarów lub świadczeniem usług oraz procesem rozliczeń pieniężnych. Kredyty obrotowe udzielane są jako kredyty krótkoterminowe (okres spłaty do 1 roku) i średnioterminowe (okres spłaty od 1 do 3 lat). Kredyty obrotowe z wyjątkiem kredytu płatniczego mogą mieć charakter kredytów odnawialnych.
Kredyt płatniczy
Udzielany jest kredytobiorcom, posiadającym rachunek bieżący w Banku, w razie przejściowego braku środków na pokrycie wymaganych zobowiązań jeśli wysokość wpływów na rachunek zapewnia spłatę kredytu. Kredyt płatniczy może być udzielony na okres 30 dni. Warunkiem udzielenia kredytu płatniczego jest spłata istniejącego zadłużenia z tego rodzaju kredytu. Kredyt jest udzielany w złotych.
Kredyt w rachunku bieżącym
Udzielany jest kredytobiorcom, posiadającym rachunek bieżący w Banku, na pokrycie wymaganych zobowiązań z różnych tytułów, jeśli wysokość wpływów zapewnia spłatę kredytu. Kredyt w rachunku bieżącym może być udzielony na okres do 12 miesięcy, do wysokości 10-krotnych średnich dziennych wpływów środków na rachunek bieżący kredytobiorcy.
Kredyt w linii kredytowej odnawialnej
Może być udzielony na okres nie dłuższy niż 1 rok jako kredyt odnawialny każda spłata całości lub części kredytu powoduje, iż kredyt odnawia się i może być wykorzystywany wielokrotnie w ramach limitu przyznanego umową kredytową, aż do daty ustalonej w umowie.
Kredyt inwestycyjny
Przeznaczony jest na przedsięwzięcia zmierzające do odtworzenia, modernizacji i zwiększenia majątku trwałego. Kwota kredytu zależna jest od zdolności kredytobiorcy do spłaty oraz uzasadnionych potrzeb inwestycyjnych. Udział własny kredytobiorcy w finansowaniu przedsięwzięcia inwestycyjnego powinien wynosić co najmniej 30%.
Kredyty na finansowanie gospodarczej działalności eksploatacyjnej (kredyty obrotowe) i inwestycyjnej (kredyty inwestycyjne) są udzielane w złotych i walutach wymienialnych. Kredyt w walutach wymienialnych może być przeznaczony na realizację zakupów importowanych surowców, materiałów i części zamiennych niezbędnych do bieżącej produkcji i usług oraz na zakup importowanych dóbr, robót i usług. Może być także przeznaczony na inwestycje proeksportowe oraz przedsięwzięcia rozwojowe, umożliwiające zwiększenie wpływów kredytobiorcy w walutach wymienialnych. Przedmiotem kredytu w walucie wymienialnej nie mogą być płatności realizowane w kraju.
Koszt kredytu
Kredyt może być udzielany w walucie krajowej i walucie wymienialnej. Kredyt udzielony w walucie krajowej może być oprocentowany według stałej lub zmiennej stopy procentowej. Zmienne stopy procentowe mogą być odnoszone do: stopy kredytu lombardowego ustalanej przez Narodowy Bank Polski oraz stopy WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate), będącej stopą procentową, po jakiej banki są skłonne udzielić pożyczki innym bankom.
Kredyt udzielony w walucie wymienialnej może być oprocentowany według stałej lub zmiennej stopy procentowej. Wysokość stopy procentowej oraz jej zmiany ustalone są na podstawie stopy LIBOR lub innej stopy rynku międzybankowego, właściwego dla waluty, w jakiej został udzielony kredyt.
Bank nalicza i pobiera prowizje od kwoty przyznanego kredytu. Wysokość prowizji i opłat bankowych określa ,,Taryfa prowizji i opłat bankowych”.
Kredyt konsorcjalny
PBK SA podejmie się organizacji kompleksowego finansowania przedsięwzięcia inwestycyjnego lub weźmie udział w konsorcjum organizowanym przez inne banki.
PBK SA zorganizował dotychczas finansowanie projektów inwestycyjnych w formie konsorcjów bankowych dla m. in. Stoczni Szczecińskiej SA, Zakładów Płyt Wiórowych SA w Grajewie, Telekomunikacji Polskiej SA. Gdyby koncepcja organizowania konsorcjum nie została zaakceptowana – PBK SA podejmie się finansowania jednego lub kilku wydzielonych zadań w ramach programu inwestycyjnego.
Kredyt może być udzielony w walucie polskiej lub zagranicznej. Waluta kredytu dostosowana jest do specyfiki projektu. Ostateczna struktura walutowa kredytu jest przedmiotem szczegółowych negocjacji. Okres kredytowania wynika z uzasadnionych potrzeb inwestycyjnych, z możliwością pobierania kredytu w transzach. Harmonogram spłat rat kapitałowych dostosowany jest do ekonomicznie uzasadnionego okresu zwrotu kredytu z uwzględnieniem realnych możliwości finansowych Firmy.
Oprocentowanie kredytu jest zmienne, uzależnione w przypadku kredytu złotowego od stawki WIBOR dla 3-miesięcznych depozytów powiększonej o marżę Banku do wysokości od 2% do 5% p.a. Oprocentowanie kredytu dewizowego kształtowane jest według stawki LIBOR lub FIBOR dla 3-miesięcznych depozytów powiększonej o marżę Banku w wysokości od 2% do 5% p.a. Wysokość marży naliczanej w stosunku do WIBOR-u lub LIBOR-u może ulec obniżeniu lub podwyższeniu w zależności od stopnia ryzyka projektu.
Zastosowanie wobec Firmy warunków preferencyjnych może być również przedmiotem dwustronnych negocjacji. Warunki preferencyjne dotyczą zarówno oprocentowania, jak i karencji w spłacie kapitału. Są one zawsze dostosowywane do specyfiki projektu.
W przypadku zorganizowania przez PBK SA finansowania w formie konsorcjum wynagrodzenie Banku wynosi od 0,3% do 1,0% sumy kredytu konsorcjalnego płatne jednorazowo lub w ratach. Prowizja od uczestnictwa wynosi 0,5% kwoty kredytu. Dodatkowo Bank pobiera prowizje, od zaangażowania, naliczaną od nie wykorzystanych kwot transz kredytu od dnia postawienia kredytu do dyspozycji do dnia ostatecznego wykorzystania (0,1-0,2% p.a.). Prowizja za przedterminową spłatę, w przypadku nie uzgodnionej wcześniej spłaty części bądź całości kredytu, wynosi 2,0% od kwoty przedterminowej spłaty.
PBK SA deklaruje zachowanie elastycznego stanowiska w zakresie ustalania rodzaju, wysokości wszystkich w/w prowizji i sposobu ich naliczania.
Przy ustalaniu wysokości oprocentowania i prowizji bankowych Bank bierze pod uwagę długookresowe korzyści, wynikające z konkretnej oferty finansowania i współpracy z konkretnym Klientem.
Zabezpieczenie kredytu:
PBK S.A. dopuszcza możliwość łączenia różnych form zabezpieczeń. Formy przyjętego zabezpieczenia będą miały wpływ na ocenę stopnia ryzyka kredytowego i cenę kredytu. PBK S.A. deklaruje zachowanie elastycznego stanowiska w kwestii zabezpieczeń prawnych.
Inne warunki kredytowania:
bieżące regulowanie odsetek z możliwością kapitalizacji lub kumulacji w okresie realizacji inwestycji,
udział środków własnych min. 30% wartości przedsięwzięcia,
polskie prawo i jurysdykcja. Wszelkie spory wynikające z umów, jeśli zachodzi taka konieczność, są rozstrzygane przez właściwy sąd polubowny przy Związku Banków Polskich.
Kredyty lombardowe
Kredyt może być udzielony pod zastaw walut wymienialnych, kosztowności (wyrobów z platyny, złota, srebra lub kamieni szlachetnych) bądź innych przedmiotów wartościowych.
Zabezpieczenie może stanowić blokada środków pieniężnych na rachunkach bankowych w złotych bądź walutach wymienialnych.
Kredyt jest udzielany na okres od 7 do 3 miesięcy. Od kwoty przyznanego kredytu pobiera się prowizję w wysokości 0,5%.
Spłata kredytu następuje jednorazowo, łącznie z odsetkami. Kwota kredytu wraz z odsetkami nie może przekroczyć:
60% wartości kosztowności,
50% wartości innych przedmiotów wartościowych stanowiących przedmiot zastawu.
Przedmiotem kredytu mogą być udokumentowane należności eksportowe z tytułu realizacji umów na dostawę towarów lub świadczenie usług, jeśli zainteresowane podmioty łączy stała współpraca, a dokonywane z nimi wcześniej rozliczenia potwierdzają ich wiarygodność i wypłacalność.
Kredyty te nie mogą być wypłacane na pokrycie pierwszej wierzytelności z tytułu realizacji umowy. Kredyty na należności eksportowe udzielane są tylko pod wierzytelności od podmiotów zagranicznych mających siedzibę w kraju będącym członkiem OECD (Organizacja Współpracy i Rozwoju Gospodarczego).
Minimalna wysokość kredytu stanowi równowartość 30.000 USD.
Maksymalna wysokość kredytu nie może przekroczyć 70% kwoty wierzytelności określonej umową. Okres kredytowania wynosi 6 miesięcy. Kredyt na należności eksportowe może być przyznany w złotych polskich lub walutach wymienialnych.
Do wniosku o udzielenie kredytu kredytobiorca powinien dołączyć następujące dokumenty:
historię współpracy z kontrahentem zagranicznym, udokumentowaną prowadzonymi negocjacjami, podpisanymi umowami i ewentualnie zrealizowanymi kontraktami;
charakterystykę należności eksportowych, o których kredytowanie występuje, wraz z dokumentami potwierdzającymi istnienie i wysokość należności oraz warunki i terminy płatności;
dokumenty potwierdzające uregulowanie opłat celnych przy eksporcie towarów, jeśli wymagają tego odrębne przepisy.
Za czynności związane z przyznaniem kredytu bank pobiera jednorazowo prowizję w wysokości określonej w „Taryfie prowizji i opłat bankowych”.
Oprocentowanie kredytu ustalane jest na podstawie stawki bazowej LIBOR dla 3-miesięcznego depozytu waluty (w dniu zawarcia umowy), powiększonego o marżę banku.
Kredyty budowlane i hipoteczne
Kredyty budowlane krótko- lub średnioterminowe przeznaczone są na:
budowę domu wielorodzinnego lub osiedla mieszkaniowego,
przebudowę obiektu niemieszkalnego na budynek mieszkalny.
Okres kredytowania: do 24 miesięcy. Zabezpieczeniem jest hipoteka na finansowanie nieruchomości, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej.
Pozostałe kredyty budowlane i hipoteczne, będące w ofercie PBK adresowane są do osób fizycznych.
Kredyty na zakup pojazdów i wyposażenia
Kredyt ten przeznaczony jest dla podmiotów gospodarczych na sfinansowanie zakupu środków transportu nowych i używanych, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz wyposażenia przedsiębiorstwa nowego i używanego, służącego do wykonywania działalności.
Maksymalny okres kredytowania dla zakupu pojazdów wynosi 6 lat. Udział środków własnych wynosi 10% jednostkowej ceny zakupu.
Prawne zabezpieczenie spłaty kredytu stanowi w każdym przypadku – bankowy zastaw rejestrowy względnie przewłaszczenie na zabezpieczenie na kredytowanym pojeździe/wyposażeniu wraz z cesją praw z polisy ubezpieczeniowej oraz – w odniesieniu do pojazdów – wpis o zastawie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Tabela 6
Oprocentowanie kredytów udzielanych na działalność gospodarczą (w stosunku rocznym)
Źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów udostępnionych przez bank
ŚWIADCZENIE USŁUG Z ZAKRESU BANKOWOŚCI SKARBOWEJ
Lokowanie wolnych środków na międzybankowym rynku pieniężnym.
Operacja ta umożliwia swobodny wybór długości trwania lokat w PBK S.A. w Warszawie oraz uzyskanie bardzo korzystnego oprocentowania, porównywalnego do tego, które oferowane jest pomiędzy bankami. Po podpisaniu umowy dotyczącej powyższego produktu, tj. ,,W sprawie przeprowadzenia złotowych operacji depozytowych”, warunki pojedynczych transakcji można negocjować bezpośrednio z zespołem Dealing-Room w Departamencie Skarbowym PBK S.A. w Warszawie.
Automatyczne inwestowanie salda rachunku.
W razie otwarcia rachunku w oddziale PBK S.A. w Warszawie Klient uzyskuje możliwość udzielenia pełnomocnictwa oddziałowi do lokowania wolnych środków pozostawianych na noc. Zastosowanie takiego rozwiązania gwarantuje uzyskanie dochodu nawet wówczas, gdy nastąpił wpływ środków, który nie był planowany.
Pośrednictwo w zakupie i sprzedaży bonów skarbowych na rynku pierwotnym oraz wtórnym
W ramach tej usługi jest możliwe dokonanie inwestycji w instrumenty dłużne, jakimi są, bony skarbowe o terminach 8, 13, 26, 39, 52 tygodnie w przypadku rynku pierwotnego. Na rynku wtórnym istnieje wybór praktycznie każdego terminu od kilku do 360 dni. Przy składaniu zlecenia to Klient decyduje o rentowności, jaką można uzyskać z tej inwestycji. Inwestując w bony skarbowe nie ponosi żadnego ryzyka kredytowego, gdyż emitentem bonów skarbowych jest Skarb Państwa. Nie ponoszą Państwo również ryzyka płynności, gdyż w razie konieczności wcześniejszego uzyskania środków, można wydać Bankowi zlecenie sprzedaży bonu przed terminem jego zapadalności. Jeśli bon skarbowy trzymany jest do terminu zapadalności, Klient ma zagwarantowaną stałą stopę procentową (rentowność), czyli nie występuje ryzyko spadku stóp procentowych.
W ramach obsługi zleceń założone zostanie indywidualne konto depozytowe, na którym będą trzymane papiery wartościowe.
Aby dodatkowo uatrakcyjnić ten produkt finansowy w początkowym okresie współpracy Bank nie pobiera żadnej prowizji.
Transakcje kupna/sprzedaży walut obcych po kursach preferencyjnych.
Przy kwotach transakcji powyżej 10.000,00 USD lub ich równowartości w innych walutach wymienialnych Klient może ustalić kurs transakcji bezpośrednio z zespołem Dealing-Room w Departamencie Skarbowym. Uzyskuje tym samym możliwość negocjowania kursu kupna/sprzedaży i zminimalizowania dzięki temu kosztów transakcji.
Terminowe transakcje kupna/sprzedaży walut.
PBK S.A. oferuje przeprowadzanie transakcji terminowych kupna/sprzedaży walut, tj. ustalanie kursu danej transakcji dziś z jej realizacją w określonym dniu w przyszłości. Usługa ta umożliwia zabezpieczenie się przed wzrostem kursu w przyszłości (w razie kupna na termin) bądź przed spadkiem kursu w przyszłości (w razie sprzedaży na termin). Dzięki takiej transakcji można zaplanować własną działalność gospodarczą (ustalenie odpowiednich marż) na podstawie przyszłych parametrów tj. kursu terminowego danej transakcji.
Preferencyjne stawki na lokaty walutowe lokowane w PBK SA
Posiadając rachunek walutowy Klient może skorzystać z lokowania wolnych środków w lokatach w PBK S.A. w Warszawie na warunkach preferencyjnych. Korzystając z tej usługi, podobnie jak w przypadku lokat złotowych, może wybrać dowolny termin inwestycji. Oferowane przez Bank stawki są bezpośrednio skorelowane z poziomem stóp procentowych na walutowym rynku pieniężnym. Wszystkie instrumenty finansowe przedstawione powyżej dostępne są po podpisaniu właściwych umów (umowa ramowa oraz umowy szczegółowe) z Centralą PBK SA w Warszawie.
ŚWIADCZENIE USŁUG Z ZAKRESU BANKOWOŚCI INWESTYCYJNEJ
Bank proponuje skorzystanie z nowoczesnych form finansowania i pozyskiwania kapitału dla istniejących oraz tworzących się firm. Usługi te są nowoczesną, szybko rozwijającą się oraz tanią forma pozyskiwania kapitału. PBK oferuje szereg usług, które przedstawiono poniżej.
W zakresie emisji i gwarancji
Gwarantowanie zamknięcia emisji papierów wartościowych – polega na przyjęciu przez Bank bezwarunkowego zobowiązania do zakupu papierów wartościowych, jeśli nie zostały one zakupione przez innych inwestorów.
Gwarantowanie wykupu dłużnych papierów wartościowych – polega na przyjęciu przez Bank bezwarunkowego zobowiązania do wykupu papierów wartościowych, jeśli emitent nie wykupi papierów wartościowych w określonym terminie.
Leasing finansowy
świadczenie, na zlecenie innych podmiotów, usług doradczych w zakresie emisji przez te podmioty papierów wartościowych, w tym w szczególności akcji, obligacji, krótkoterminowych papierów dłużnych.
Usługi doradcze w zakresie emisji papierów wartościowych obejmują między innymi:
opracowanie studium wykonalności emisji
opracowanie konstrukcji papieru wartościowego jako instrumentu finansowego
opracowanie zasad lokowania emitowanych papierów wartościowych na rynku oraz rekomendacja dla nich rynku wtórnego,
przygotowywanie i negocjowanie projektów umów związanych z emisją
lokowanie emisji na rynku poprzez składanie na zlecenie emitenta ofert sprzedaży papierów wartościowych.
Świadczenie finansowych i gospodarczych usług doradczych w zakresie:
wykonywania analiz techniczno-ekonomicznych oraz audytu finansowego, organizacyjnego i prawnego podmiotu; opracowywanie planów strategicznych, finansowych i operacyjnych;
doradztwa w procesie projektowania i przeprowadzania prywatyzacji przedsiębiorstwa;
doradztwa dotyczącego przeprowadzenia kompleksowych zmian w strukturze finansowej i organizacyjnej przedsiębiorstwa;
doradztwa finansowego dla gmin, w tym:
analizy finansowe pod kątem możliwości finansowania działalności,
doradztwo w zakresie lokowania nadwyżek finansowych,
doradztwa przy opracowywaniu koncepcji realizacji projektu inwestycyjnego oraz doradztwa w trakcie wdrażania projektu,
doradztwa w zakresie przygotowywania i realizacji transakcji fuzji i przejęć,
doradztwa i świadczenia usług w zakresie wprowadzania akcji spółek do publicznego obrotu.
W zakresie inwestycji kapitałowych
przygotowywanie na zlecenie Klientów PBK S.A. całości prac związanych z transakcjami fuzji lub przejęć, dokonywanymi przez lub wobec Klientów PBK SA,
finansowanie przedsięwzięć inwestycyjnych poprzez inwestycje własne Banku lub inwestycje w ramach Grupy PBK.
Prace związane z transakcjami fuzji i przejęć obejmują:
doradztwo dotyczące wyboru odpowiedniej strategii w zakresie przejmowania i fuzji z innymi podmiotami,
pomoc w wyszukaniu odpowiednich podmiotów do fuzji lub przejęcia,
wykonywanie wstępnych studiów wykonalności, mających na celu zawężenie kręgu potencjalnych podmiotów do fuzji lub przejęcia,
wykonywanie analiz techniczno-ekonomicznych oraz audytu finansowego, organizacyjnego i prawnego podmiotów zaakceptowanych wstępnie do fuzji lub przejęcia,
opracowywanie koncepcji fuzji lub przejęcia oraz odpowiednich planów finansowych i operacyjnych, jak również opłacalności zaakceptowanych wstępnie projektów.
W zakresie restrukturyzacji i prywatyzacji
tworzenie funduszy inwestycyjnych nakierowanych na restrukturyzację i prywatyzację podmiotów gospodarczych,
świadczenie usług w zakresie kompleksowej restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstw, współpraca z krajowymi i zagranicznymi inwestorami oraz instytucjami finansowymi w zakresie podejmowania działań restrukturyzacyjnych i prywatyzacyjnych,
świadczenie usług w zakresie powierniczego zarządzania akcjami lub udziałami w spółkach.
WYKUP WIERZYTELNOŚCI
Zawarcie z Bankiem umowy o wykupie wierzytelności umożliwia Zbywcy sprzedaż Bankowi określonej wierzytelności przysługującej od Dłużnika, przy czym wierzytelność ta nie musi pochodzić z dokonanych przez Zbywcę obrotów gospodarczych w ramach umów sprzedaży, dostawy, świadczenia usług. W odróżnieniu od faktoringu Bank, na podstawie umowy zawartej ze Zbywcą, może nabyć wierzytelność o dłuższym terminie płatności, tj. do trzech lat. Ryzyko wypłacalności Dłużnika pozostaje po stronie Zbywcy. Od nabytej wierzytelności Bank pobiera odsetki dyskontowe, naliczane według stopy odnoszonej do stopy WIBOR, powiększonej o marżę Banku, a także prowizję. Minimalna wysokość prowizji wynosi 1% od wartości nabytej wierzytelności. Wysokość marży, prowizji i inne warunki umowy o wykupie wierzytelności mogą być przedmiotem dwustronnych negocjacji.
GWARANCJE
PBK S.A. w Warszawie udziela gwarancji warunkowych i bezwarunkowych osobom krajowym i zagranicznym, na zlecenie krajowych podmiotów gospodarczych. Gwarancje służą zabezpieczeniu zobowiązań wynikających z prowadzonej przez te podmioty działalności gospodarczej.
Warunkiem uzyskania gwarancji jest posiadanie przez Zleceniodawcę zdolności do spłaty zobowiązania objętego gwarancją wraz z odsetkami i innymi kosztami w okresie jej obowiązywania, a także posiadanie rachunku bieżącego w PBK S.A. przez co najmniej 6 miesięcy.
Uzyskanie gwarancji jest również uwarunkowane przedstawieniem przez Zleceniodawcę odpowiedniego prawnego zabezpieczenia.
Podmiot gospodarczy ubiegający się o gwarancję (złotową lub dewizową) składa w Banku zlecenie, które powinno zawierać:
pełną nazwę (nazwisko) Zleceniodawcy, jego siedzibę (adres) oraz numer statystyczny REGON,
pełną nazwę (nazwisko) beneficjenta oraz jego siedzibę (adres),
określenie wierzytelności, która ma być zabezpieczona gwarancją:
numer kontraktu i datę jego zawarcia,
przedmiot kontraktu w języku polskim i języku kontraktu,
warunki i termin wykonania kontraktu,
warunki i terminy płatności,
kwotę gwarancji,
termin ważności gwarancji,
propozycje prawnego zabezpieczenia gwarancji,
wielkość obciążających Zleceniodawcę zobowiązań wobec banków z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz uzyskanych gwarancji, poręczeń i akredytyw,
numer rachunku bieżącego i pomocniczego Zleceniodawcy, prowadzonego przez oddział przyjmujący zlecenie,
numery rachunków bieżących i pomocniczych w innych oddziałach Banku i innych bankach,
zlecenie udzielenia gwarancji na zabezpieczenie transakcji importowej lub eksportowej powinno zawierać numer i datę odpowiedniego pozwolenia przywozu lub wywozu towaru lub usługi, ewentualnie indywidualnego zezwolenia dewizowego.
Do zlecenia o udzieleniu gwarancji należy dołączyć ponadto:
dokumenty uprawniające do prowadzenia działalności gospodarczej oraz określające status prawny,
plan przedsięwzięcia (business plan),
sprawozdawczość finansową wg wymogów GUS,
dokumenty dotyczące propozycji prawnego zabezpieczenia kredytu wraz a odsetkami.
Od udzielonych gwarancji pobierana jest prowizja i opłata zgodnie z „Taryfą prowizji i opłat bankowych PBK S.A.”
Gwarancje dewizowe
importowe
zabezpieczające odroczoną płatność za dostarczony towar lub wykonaną usługę,
zabezpieczające terminową spłatę rat kredytowych
zabezpieczających terminową spłatę rat leasingowych,
zabezpieczające terminowe otwarcie akredytywy lub wykupienie dokumentów inkasowych,
zabezpieczające zapłatę za sprzedaż towarów ze składu konsygnacyjnego,
celne;
eksportowe
zabezpieczające dobre wykonanie kontraktu,
zabezpieczające zwrot kaucji gwarancyjnej,
przetargowe,
zabezpieczające zwrot zaliczki,
celne;
kontrgwarancje, tj. gwarancje udzielane przez banki zagraniczne na nasze zlecenie;
gwarancje własne na zlecenie banków zagranicznych (potwierdzania gwarancji obcych);
obsługa gwarancji obcych (gwarancji wystawianych przez banki zagraniczne).
Warunkiem wystawienia gwarancji jest posiadanie przez Klienta zdolności kredytowej i przedstawienie odpowiedniego zabezpieczenia, jak np.:
blokada środków na rachunku,
hipoteka,
poręczenie wg prawa cywilnego.
OPERACJE ZAGRANICZNE
Bank wykorzystuje skomputeryzowaną sieć przesyłową SWIFT, która gwarantuje szybkie i w pełni bezpieczne przekazywanie instrukcji płatniczych Klientów. Kod SWIFTowy, identyfikujący Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie w sieci SWIFT jest następujący: PANKPLPW. Bank posiada ponad 1100 banków – korespondentów na całym świecie, a 40 z nich prowadzi dla PBK S.A. rachunki Nostro.
Dla transakcji powyżej 10.000 USD (lub równowartości w innej walucie) stosowane są indywidualne kursy dla skupu i sprzedaży dewiz.
Oferta PBK S.A. w zakresie operacji zagranicznych obejmuje:
realizowanie poleceń wypłaty za granicę i z zagranicy,
otwieranie i prowadzenie rachunków walutowych,
skup i sprzedaż walut wymienialnych,
skup i sprzedaż czeków zagranicznych,
rozliczanie płatności w formie akredytywy oraz inkasa dokumentowego,
udzielanie kredytów i gwarancji dewizowych oraz awali na wekslach handlowych,
współpracę w zakresie operacji dewizowych z innymi bankami krajowymi i zagranicznymi.
Polecenia wypłaty w obrocie zagranicznym
Polecenia wypłaty za granicę
Zlecenie polecenia wypłaty za granicę powinno zawierać elementy niezbędne do prawidłowego wykonania płatności, a w szczególności:
dokładną nazwę oraz adres beneficjenta (otrzymującego przekaz)
nazwę i adres banku oraz numer konta beneficjenta.
Oprócz dyspozycji realizacji polecenia wypłaty w Oddziale/Filii PBK S.A. należy przedstawić dokument potwierdzający istnienie wymaganego zobowiązania Klienta Banku wobec kontrahenta zagranicznego.
Zlecenia polecenia wypłaty za granicę, złożone do realizacji w Oddziale/Filii Banku do godz. 12.00, rozliczane są kursem z dnia przyjęcia dyspozycji i wykonywane z datą realizacji dla banku beneficjenta plus dwa dni robocze (SPOT).
Natomiast zlecenia polecenia wypłaty złożone po godz. 12.00 Bank rozlicza po kursie obowiązującym w następnym dniu roboczym i wykonywane z datą realizacji dla banku beneficjenta plus trzy dni robocze (SPOT + 1).
Polecenia wypłaty z zagranicy
W celu sprawnego transferowania środków na rzecz Klientów, PBK S.A. podaje poniżej najistotniejsze informacje, które kontrahenci Klientów PBK S.A. winni podawać w instrukcjach dla zlecającego banku zagranicznego:
Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie ul. Świętokrzyska 18, 00-950 Warszawa – kod SWIFT-owy: PANKPLPW,
pełne dane dotyczące Klienta PBK S.A. , tj. nazwę, adres oraz numer konta w oddziale PBK S.A. lub innym banku polskim.
Płatności z zagranicy powyżej 5000 USD (lub równowartość w innej walucie), które wpłyną do PBK S.A. o godz. 9.00 w dacie waluty lub przed tą datą, są rozliczne w tej dacie i przekazywane do dyspozycji Klientów.
Natomiast płatności z zagranicy poniżej kwoty 5000 USD (lub równowartości w innej walucie), które wpłyną po godz. 9.00 w dacie waluty, są rozliczane i przekazywane na rzecz Klientów najpóźniej w dniu następnym.
Rozliczenia czekowe
Oddziały i filie banku zapewniają kompleksową obsługę w zakresie obrotu czekowego z zagranicą. W dyspozycji PBK S.A. znajdują się blankiety czekowe znanych i respektowanych na całym świecie banków, tj.:
Deutsche Bank AG DEM
Standard Chartered N.Y. USD
Barclays Bank PLC GBP
Banque Nationale de Paris FRF
W pozostałych nie wymienionych wyżej walutach realizowane są płatności za pośrednictwem sieci zagranicznych korespondentów. Oprócz operacji sprzedaży czeków zagranicznych Bank prowadzi w szerokim zakresie skup i inkaso czeków zagranicznych, dotrzymując konkurencyjnych terminów realizacji.
Klientom udającym się za granicę w celach turystycznych oddziały banku oferują pełną gamę czeków podróżnych (American Express LTD, Thomas Cook MasterCard, CITICORP Citibank NA), które są walutą międzynarodową, bezpieczną i honorowaną na całym świecie.
Akredytywa dokumentowa
W przypadku, gdy Klient wystąpi w roli eksportera, PBK S.A. w Warszawie po otrzymaniu dokumentów stwierdzających otwarcie akredytywy w banku importera przekaże Klientowi jej treść w celu sprawdzenia zgodności warunków akredytywy z umową. W porozumieniu z zagranicznym kontrahentem Klienta istnieje możliwość zmiany warunków akredytywy. Zmianę tę może jednak wprowadzić tylko zagraniczny kontrahent poprzez swój bank. Po zaakceptowaniu zmiany przez wszystkie strony dokumenty wymagane przez akredytywę przedstawia się w oddziale Banku, a rachunek Klienta będzie kredytowany zgodnie z warunkami akredytywy.
W sytuacji, gdy Klient PBK S.A. będzie importerem towarów, a w umowie z zagranicznym partnerem zostanie ustalone rozliczenie w formie akredytywy dokumentowej, Bank sugeruje zlecenie mu otwarcia akredytywy na rzecz kontrahenta (eksportera), tj. dostarczenie oddziałowi PBK S.A. wypełnionego i podpisanego przez osoby upoważnione formularza zlecenia otwarcia akredytywy. Dane zamieszczone w zleceniu powinny być precyzyjne i zgodne z postanowieniami umowy zawartej z kontrahentem. PBK S.A. podejmie decyzję o wypłacie należności z tytułu akredytywy na podstawie dokumentów wymaganych przez akredytywę, które muszą być zawsze z nią zgodne. PBK S.A. jako bank wystawiający akredytywę na zlecenie swojego Klienta wymaga jej zabezpieczenia, np. w formie blokady środków na rachunku.
PBK S.A. oferuje fachowe doradztwo dotyczące ustalania korzystnych warunków akredytywy, doboru właściwych dokumentów, wyboru banków – mające niezwykle istotne znaczenie dla minimalizacji ryzyka handlowego, zmniejszenia kosztów tych operacji oraz sprawnego przebiegu płatności.
Zlecenia otwarcia akredytywy są wykonywane w dniu otrzymania dokumentacji, jeśli spełnia ona wszystkie niezbędne warunki oraz wpłynie do Departamentu Operacji Zagranicznych PBK S.A. do godz. 12.00
Inkaso dokumentowe
Zlecenia inkasowe otrzymane przez PBK S.A. z banku zagranicznego do godziny 15,00 realizowane są tego samego dnia, a dzięki sieci SWIFT cała korespondencja z bankami zagranicznymi przebiega bardzo szybko i sprawnie.
PBK S.A. w Warszawie udziela informacji i porad w zakresie prawa wekslowego, szczególnie przy rozliczeniach transakcji z odroczonym terminem płatności przy zastosowaniu trat terminowych.
KARTY BANKOWE
MasterCard BussinessCardTM „PBK Silver”
Jest to międzynarodowa karta płatnicza wydawana na wniosek podmiotu gospodarczego. Nie jest wymagane posiadanie rachunku bieżącego w PBK S.A. W przypadku wydania karty podmiotowi nie posiadającemu rachunku w Banku, w celu prowadzenia rozliczeń otwierany jest specjalny rachunek kartowy. Jest to karta obciążeniowa; raz w miesiącu, po ukończeniu okresu rozliczeniowego, PBK S.A. obciąża właściwy rachunek kwotą równą sumie zaewidencjonowanych w ciągu danego okresu transakcji, powiększoną o należne prowizje lub opłaty. Dla każdej kart określony jest dozwolony w danym okresie rozliczeniowym limit transakcji. Karty te umożliwiają dokonywanie transakcji w punktach handlowo-usługowych w kraju i poza granicami Polski, oznaczonych znakiem Eurocard i/lub MasterCard. Ponadto można za ich pomocą dokonywać wypłaty gotówki w bankomatach i oddziałach banków, akceptujących karty ze znakiem Eurocard i/lub MasterCard.
Każdy użytkownik karty objęty jest ubezpieczeniem TUiR „Warta” S.A. (m.in. następstwa nieszczęśliwych wypadków, koszty leczenia za granicą) i może korzystać w czasie podróży zagranicznej z pakietu usług assistance (w zakresie pomocy prawnej, medycznej itp.)
„PBK Start”
To karta, za pomocą której można wypłacać gotówkę z bankomatów opatrzonych nalepką PBK STYL.
Wydawana jest posiadaczom rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych w PBK S.A. oraz wskazanym przez nich osobom.
„PBK Hermes”
Służy do bezgotówkowego regulowania płatności w tysiącach placówek handlowo-usługowych na terenie całego kraju opatrzonych nalepką PBK STYL. Karta wydawana jest na wniosek posiadacza rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego prowadzonego w PBK S.A. Do jednego rachunku mogą być wydane dwie karty.
EuroCard/MasterCard „PBK Univers”
To karta uprawniająca jej użytkownika do dokonywania płatności bezgotówkowych za nabywane towary i usługi w milionach punktów handlowo-usługowych w kraju i poza jego granicami, opatrzonych nalepką Eurocard/MasterCard, umożliwiająca ponadto pobieranie gotówki w oddziałach banków i setkach tysięcy bankomatów akceptujących karty ze znakiem Eurocard/MasterCard. Karta wydawana jest na wniosek posiadacza rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego prowadzonego w PBK S.A. Do jednego rachunku mogą być wydane dwie karty.
Europejski Bank Centralny z siedzibą we Frankfurcie nad Menem dysponuje wyłącznym prawem do upoważniania krajowych banków centralnych do emisji euro. Posiada on kapitał 5,564 mld EUR oraz rezerwy dewizowe równowartości 50 mld EUR. Organami decyzyjnymi EBC są Rada Prezesów i Zarząd[1].
Rada Prezesów składa się z członków Zarządu EBC i prezesów narodowych banków centralnych państw unii walutowej. Ten najwyższy organ EBC formułuje strategię, która ma na celu zapewnienie wykonania celów i zadań postawionych przed ESBC. Jedną z podstawowych kwestii objętych decyzjami Rady jest polityka pieniężna strefy euro, dla której podejmuje ona decyzje odnośnie stóp procentowych, pośrednich celów pieniężnych i rezerw walutowych. Rada podejmuje decyzje zwykłą większością głosów, w razie równej ich liczby decyduje głos przewodniczącego[2].
W skład zarządu wchodzi prezes, wiceprezes oraz czterech innych członków. Wszyscy członkowie zarządu są wybierani na zalecenie Rady Unii Europejskiej w drodze konsensusu przez szefów państw lub rządów unii walutowej. Wybór ten poprzedzają konsultacje z Parlamentem Europejskim. Członkiem zarządu może zostać osoba, która w dziedzinie finansów cieszy się autorytetem oraz posiada doświadczenie zawodowe. Kadencja członka zarządu jest ośmioletnia i nie podlega odnowieniu. Zarząd decyzje podejmuje zwykłą większością głosów, a w przypadku równiej ich liczby decyduje głos Prezesa. Odpowiada on za bieżące sprawy EBC oraz wykonywanie postanowień Rady w kwestii polityki pieniężnej[3].
Szczególna rola przypada Prezesowi EBC, który przewodniczy zarówno Zarządowi, jak i Radzie Prezesów oraz reprezentuje EBC na zewnątrz[4].
Polityka pieniężna kreowana przez Radę Prezesów, a wykonywana przez Zarząd jest wprowadzana w życie za pośrednictwem krajowych banków centralnych. W tym celu zarówno EBC jak i krajowe banki centralne ESBC posługują się standardowym zestawem instrumentów polityki pieniężnej[5]:
rezerwą obowiązkową, którą kształtuje się strukturalny niedobór płynności, a jest oprocentowana wg podstawowej stopy operacji refinansowych;
polityką otwartego rynku, która stanowi zasadniczy mechanizm sterowania stopami procentowymi i płynnością na rynku oraz wskazywania nastawienia w polityce pieniężnej, a wyrażającą poprzez: operacje z okupem, operacje bezwarunkowe, emisję papierów dłużnych, swapy walutowe i przyjmowanie depozytów terminowych;
oraz kredytem i depozytem na koniec dnia, które ograniczaj ą wahania stopy procentowej (kredyt określa górny, a depozyt dolny próg wahań stopy procentowej) poprzez eliminację, bądź zwiększenie bieżącej płynności[6][7].
Europejski Bank Centralny (EBC) odgrywa fundamentalną rolę w kształtowaniu i realizacji wspólnej polityki pieniężnej w strefie euro. Jako centralny organ Eurosystemu, EBC współpracuje z krajowymi bankami centralnymi (KBC) państw członkowskich, aby zapewnić stabilność cen oraz wspierać ogólną politykę gospodarczą Unii Europejskiej (UE). Jego działania mają szeroki zakres, obejmując zarówno ustalanie kierunków polityki pieniężnej, jak i nadzorowanie jej implementacji na poziomie krajowym.
Jednym z głównych celów EBC jest utrzymanie stabilności cen, co jest kluczowym elementem zdrowej gospodarki. EBC definiuje stabilność cen jako roczną inflację blisko, ale poniżej 2% w średnim okresie. Aby osiągnąć ten cel, EBC wykorzystuje różne narzędzia polityki pieniężnej, takie jak ustalanie stóp procentowych, operacje otwartego rynku oraz operacje refinansujące. Ustalanie stóp procentowych, czyli głównych narzędzi polityki pieniężnej, jest jednym z najważniejszych zadań EBC. Poprzez decyzje dotyczące podstawowych stóp procentowych, EBC wpływa na koszt kredytu i oszczędności w strefie euro, co z kolei oddziałuje na poziom konsumpcji, inwestycji oraz ogólną aktywność gospodarczą.
EBC jest również odpowiedzialny za przeprowadzanie operacji otwartego rynku, które mają na celu kontrolowanie podaży pieniądza oraz poziomu krótkoterminowych stóp procentowych. Operacje te obejmują zakupy i sprzedaż papierów wartościowych, co pozwala na dostosowanie płynności w systemie bankowym do pożądanych poziomów. Dodatkowo EBC prowadzi operacje refinansujące, które polegają na udzielaniu krótkoterminowych pożyczek bankom komercyjnym w zamian za zabezpieczenia. Te operacje są kluczowe dla zapewnienia płynności w systemie bankowym i wspierania stabilności finansowej.
W ramach swoich działań EBC współpracuje z krajowymi bankami centralnymi Eurosystemu, które pełnią funkcje wykonawcze w swoich krajach. KBC są odpowiedzialne za implementację decyzji EBC na poziomie krajowym, co obejmuje przeprowadzanie operacji rynkowych, nadzór nad systemami płatniczymi oraz współpracę z lokalnymi instytucjami finansowymi. Dzięki tej współpracy, EBC może skutecznie monitorować i dostosowywać politykę pieniężną w odpowiedzi na zmieniające się warunki gospodarcze.
EBC pełni również kluczową rolę w nadzorze nad systemem finansowym strefy euro. Jako centralny organ nadzoru bankowego w ramach Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego (SSM), EBC ma za zadanie monitorowanie i oceny stabilności banków w strefie euro. To obejmuje regularne przeglądy finansowe, stress testy oraz monitorowanie ryzyk systemowych. Dzięki tym działaniom, EBC dąży do zapobiegania kryzysom finansowym i wspierania stabilności systemu bankowego.
EBC działa także jako doradca polityczny dla instytucji UE i krajowych rządów. Dzięki swojej wiedzy i analizom, EBC dostarcza kluczowych informacji na temat stanu gospodarki oraz skutków różnych działań politycznych. To wsparcie jest szczególnie ważne w kontekście kształtowania polityki gospodarczej, fiskalnej oraz strukturalnej w UE.
W kontekście międzynarodowym, EBC reprezentuje strefę euro na arenie globalnej. Reprezentacja ta obejmuje uczestnictwo w międzynarodowych organizacjach finansowych, takich jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) oraz Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS). EBC współpracuje również z innymi bankami centralnymi oraz instytucjami finansowymi na całym świecie, co pozwala na wymianę informacji i najlepszych praktyk oraz koordynację działań w odpowiedzi na globalne wyzwania gospodarcze.
Przejrzystość i komunikacja są kluczowymi elementami działalności EBC. Bank regularnie publikuje raporty, analizy oraz komunikaty prasowe, które informują o decyzjach i działaniach podejmowanych przez EBC. Przejrzystość ta jest istotna dla budowania zaufania do polityki pieniężnej oraz stabilności finansowej. EBC organizuje również konferencje prasowe i seminaria, które umożliwiają dialog z mediami, analitykami oraz opinią publiczną.
Wspólna polityka pieniężna strefy euro, zarządzana przez EBC, odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu stabilności gospodarczej i finansowej w UE. Dzięki skutecznej współpracy z krajowymi bankami centralnymi oraz innymi instytucjami, EBC jest w stanie monitorować i reagować na zmieniające się warunki gospodarcze oraz ryzyka. Jego działania obejmują zarówno ustalanie i implementację polityki pieniężnej, jak i nadzór nad systemem finansowym oraz reprezentację strefy euro na arenie międzynarodowej. EBC, dzięki swojej niezależności, wiedzy oraz zasobom, jest fundamentem stabilności i rozwoju gospodarczego strefy euro.
[1] Ciszak, A. Górska, B. Otachel, M. Siemaszko, R. Żak, M. Żogała, dz. cyt., s. 5.
[2] Protokół w sprawie statutu Europejskiego…, dz. cyt., art. 10.1., 10.2., 12.1.
[5] T. Ciszak, A. Górska, B. Otachel, M. Siemaszko, R. Żak, M. Żogała, dz. cyt., s. 11.
[6] Realizacja polityki pieniężnej w strefie euro. Dokumentacja ogólna instrumentów i procedur polityki pieniężnej Eurosystemu, Europejski Bank Centralny, Frankfurt nad Menem, luty 2005, s. 9-11.
[7] O. Szczepańska, Instrumenty polityki pieniężnej Eurosystemu [w:] Euro od A do Z, Narodowy Bank Polski, czerwiec 2003, s. 62.
Decyzja o tym kiedy rozpocząć proces akcesji do unii walutowej jest istotna z dwóch powodów. Po pierwsze, aby wstąpić do strefy euro należy spełniać jednocześnie wszystkie kryteria zbieżności. Z punktu widzenia teorii i praktyki ekonomii, aby móc skutecznie do tego dążyć potrzebna jest określona kolejność podejmowanych działań w zakresie polityki gospodarczej. Po drugie, wyzbycie się autonomii w kształtowaniu polityki pieniężnej na rzecz uczestnictwa w jednolitej europejskiej polityce rodzi potrzebę stworzenia narzędzi, które mogłyby poradzić sobie z szokami asymetrycznymi.
Nie chodzi więc tutaj o jakąś konkretną datę, lecz o zaistnienie w rzeczywistości gospodarczej pewnych faktów, które pozwolą na minimalizacj ę zagrożeń związanych z wyzbyciem się autonomii w polityce pieniężnej oraz maksymalizację korzyści z uczestnictwa w unii walutowej.
Taką pożądaną sytuacją jest zrównoważenie budżetu i znaczące ograniczenie długu publicznego. Ma to swoje uzasadnienie nie tylko w istnieniu kryterium fiskalnego wejścia do strefy euro, ale także w tym, iż zarówno deficyt jak i dług działaj ą prowzrostowo na poziom cen i stopy procentowe (roz. 2. pkt. 2.2.). Ich istnienie więc powodowałoby trudności z wypełnieniem kryteriów monetarnych.
Osiągnięcie poziomu deficytu i długu znacznie poniżej kryteriów referencyjnych, tak, aby uzyskać równowagę finansów publicznych pozwoli także, w sytuacji gdy, polityka gospodarcza pozostanie pozbawiona instrumentów monetarnych, na stabilizowanie gospodarki poprzez działania z zakresu polityki budżetowej. Jest to o tyle istotne, że po wejściu do strefy euro zgodnie z Paktem na Rzecz Stabilności i Wzrostu należy utrzymywać deficyt poniżej 3% PKB, a dług poniżej 60% PKB. Zrównoważenie budżetu umożliwi sięgnięcie po impuls fiskalny w okresie spadku koniunktury gospodarczej bez [1] obawy o przekroczenie dopuszczalnych poziomów i narażenie się na sankcje wynikające z Paktu. W okresie wzrostu gospodarczego natomiast ewentualny deficyt z okresu recesji mógłby być rekompensowany osiągniętą nadwyżką budżetową. Polityka strukturalnie zrównoważonego budżetu jest stosowana skutecznie w niektórych europejskich krajach[2][3][4].
Prowadzenie zarysowanej powyżej polityki budżetowej wymaga nie tylko poczynienia wysiłków o zrównoważenie budżetu, ale także zadbania o trwałość tego rozwiązania. Najlepszą więc drogą do osiągnięcia konsolidacji finansów publicznych byłaby reforma polegająca na ich racjonalizacji i prowadząca do ograniczenia wydatków. Przykładem mogą tu być dwa kraje Półwyspu Iberyjskiego, które skutecznie ubiegały się o akcesję do unii walutowej. Portugalia wypełniła kryterium fiskalne głównie poprzez podnoszenie podatków, natomiast Hiszpania osiągnęła to drogą cięć wydatków. Działo się to w okresie bardzo korzystnej koniunktury gospodarczej. Po wejściu do strefy euro oba te kraje zetknęły się ze spadkiem wzrostu gospodarczego, jednak problemy z utrzymaniem deficytu w określonych progach miała tylko Portugalia .
Konsolidacja finansów publicznych pozwoliłaby na obniżanie stóp procentowych banku centralnego bez obawy o wzrost poziomu cen, stwarzaj ąc w ten sposób pole do długotrwałego i stabilnego wzrostu gospodarczego. Następowałby też dzięki temu proces realnej konwergencji, który istotnie mógłby zminimalizować kwestię występowania szoków asymetrycznych w ramach unii walutowej.
Do harmonijnego funkcjonowania więcej niż jednego kraju przy takiej samej stopie procentowej, tak jak to jest w strefie euro, potrzebna jest zgodność cykli gospodarczych, tudzież istnienie gospodarek o elastycznych rynkach. Jednakowa polityka pieniężna może wywoływać różne skutki w poszczególnych państwach. Jest to o tyle prawdopodobne w odniesieniu do Polski i eurolandu, iż inny jest tu sposób pozyskiwania przez przedsiębiorstwa funduszy na inwestycje. O ile w Polsce firmy bazują głównie na kredycie bankowym, to firmy zachodnioeuropejskie częściej korzystają z giełdy. Oczywistym jest, że stopy procentowe w bankach podążaj ą ściślej za stopami banku centralnego niż ceny akcji . Gospodarka Polski w związku z odrabianiem zapóźnień gospodarczych cechuje się w ostatnich latach wyższym tempem rozwoju gospodarczego niż kraje strefy euro. W związku z tym, iż polityka pieniężna jest w unii walutowej jednakowa dla wszystkich, dobrze byłoby zbliżyć się poziomem rozwoju do państw „starej Unii” przed wejściem do strefy euro. Tą realną konwergencję często rozumie się jako zbliżony poziom PKB na mieszkańca w poszczególnych państwach. Takie podejście odsuwałoby wej ście Polski do strefy euro o kilka dekad. Innym poglądem na realną konwergencję jest rozumienie j ej j ako wzmocnienie podażowej strony gospodarki .
Wzmocnienie podażowej strony gospodarki wpłynęłoby również korzystnie na rozwój gospodarczy. Nastąpić by to mogło na skutek obniżenia i uproszczenia podatków, dalszej reformy systemu rentowo-emerytalnego w kierunku jego urynkowienia, przyspieszenia prywatyzacji oraz deregulacji gospodarki, a w szczególności rynku pracy. Bardzo ważna jest ostatnia z wspomnianych kwestii. Liczne koncesje, pozwolenia, szerokie uprawnienia związków zawodowych (możliwość strajku okupacyjnego czy obowiązkowe utrzymywanie działaczy związkowych), wysokie koszty pracy hamuj ą rozwój gospodarczy i przyczyniają się do istnienia tzw. „szarej strefy” .
Osiągnięcie konsolidacji finansów publicznych i zbliżenie się poziomem rozwoju do krajów już obecnych w unii walutowej oraz uelastycznienie gospodarki przed przystąpieniem do systemu ERM II jest poza opisanymi kwestiami istotne także z dwóch innych względów. Konsekwencj ą takiej sytuacji będzie większa stabilność kursu złotego w systemie ERM II, gdyż nie będzie trzeba podczas tego pobytu podejmować działań w ramach polityki gospodarczej dążących do wypełnienia innych kryteriów, a które mogłyby także wpływać na kurs walutowy powoduj ąc jego wahania.
Kolejną korzyścią z tak poprowadzonej polityki pieniężnej będzie wzrost zaufania rynków finansowych do polskiej gospodarki. Zaufanie to może okazać się bardzo pomocne podczas pobytu złotówki w systemie ERM II. Wiarygodna polityka gospodarcza będzie bowiem zniechęcała do ataków spekulacyjnych na polską walutę. Inną korzyścią ze wzrostu zaufania będzie spadek rentowności obligacji skarbowych co pozwoli na łatwiejsze wypełnienie kryterium stóp procentowych. Wiarygodność polityki gospodarczej w zakresie realizacji działań na rzecz konwergencji będzie wspomagała realizację tych celów, przyczyniając się tym samym do następnych wzrostów zaufania do niej. Tą swoistą spiralę zależności nazywa się czasem „efektem Maastricht” . [5][6][7]
Reasumując należy stwierdzić, że optymalnym rozwiązaniem dla polskiej gospodarki byłoby osiągniecie realnej konwergencji i wypełnienie wymaganych kryteriów jeszcze przed przystąpieniem do systemu ERM II. Osiągniecie takiego stanu rzeczy mogło by się odbyć za pomocą restrykcyjnych działań w zakresie polityki budżetowej i ekspansywnej polityki pieniężnej. Pozwoliłoby to na efektywne przejście przez próbę w systemie ERM II oraz na późniejsze niezakłócone czerpanie korzyści wynikających z unii walutowej.
Uregulowania w zakresie bankowości i finansów zawarte są w postanowieniach Układu Europejskiego i Konwencji OECD. Zapisy dotyczące przepływu kapitałów, bankowości oraz współpracy finansowej zawarte są w Części IV (rozdz.2 – Zakładanie przedsiębiorstw), Części V (rozdz.1 – Płatności bieżące i przepływ kapitału, rozdz.3 -Zbliżenie przepisów prawnych) oraz Części VIII – Współpraca finansowa. Na mocy artykułu 69 Układu Europejskiego, ustanawiającego stowarzyszenie między Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi (realizacja zapisów Układu stanowi bazę przygotowującą nas do przyszłego członkostwa w Unii Europejskiej), Polska deklaruje prowadzenie odpowiednich działań dostosowawczych, zwłaszcza w zakresie prawa bankowego, prawa spółek, rachunkowości, usług finansowych, zasady konkurencji i ochrony konsumenta, nadzoru i systemów regulacyjnych oraz przeciwdziałania procederowi „prania brudnych pieniędzy”. Natomiast zgodnie z artykułem 83 Układu, strony będą współpracować w celu przyjęcia wspólnego zbioru przepisów i norm dotyczących rachunkowości oraz nadzoru i systemów regulacyjnych w dziedzinie bankowości, ubezpieczeń i finansów. Harmonizacja przepisów dotyczących bankowości nastąpić powinna w ciągu 10 lat od podpisania Układu.
Drogowskazem dla kierunku i tempa działań dostosowawczych wynikających z Układu Europejskiego jest tzw. Biała Księga przygotowana przez Komisję Europejską (Por. H. Gronkiewicz – Waltz, Dostosowanie polskiego prawa bankowego do wymogów Unii Europejskiej, w: Europa. Zadanie chrześcijańskie. Księga pamiątkowa z okazji 65 rocznicy urodzin księdza profesora Helmuta Jurosa. Redakcja Aniela Dylus, Warszawa 1998 r., s. 294.) i przyjęta na szczeblu Unii Europejskiej w Cannes (26 – 27.06.1995 r.). Zawiera ona cele i zakres harmonizacji dla państw – kandydatów na członków UE w podstawowych dziedzinach prawa. Unia zaleca w niej krajom aspirującym do członkostwa wdrażanie odpowiednich regulacji, warunkujących funkcjonowanie efektywnego systemu bankowego, w dwóch etapach. Pierwszy etap obejmuje następujące uregulowania:
ustanowienie zasad podejmowania działalności bankowej i swobodnego świadczenia usług oraz powołanie odpowiednich władz nadzorczych,
zdefiniowanie kapitału (funduszy własnych) banku, który może być uznawany za podstawę wyliczania regulacji ostrożnościowych o charakterze ilościowym,
wprowadzenie norm dotyczących współczynnika wypłacalności, ustanawiających minimalną jego wysokość na poziomie 8%,
utworzenie systemu gwarantowania depozytów w bankach na wypadek niewypłacalności danej instytucji,
podjęcie działań służących przeciwdziałaniu procederowi „prania brudnych pieniędzy” i wykorzystywania do tych celów sektora finansowego.
W drugim etapie powinny być wprowadzone regulacje w zakresie:
warunków licencjonowania banków i prowadzenia działalności bankowej oraz kontroli nad zmianami w składzie akcjonariatu banku,
jednolitych zasad sporządzania sprawozdań finansowych,
norm ostrożnościowych dotyczących adekwatności kapitału banków wobec ryzyka innego niż ryzyko kredytowe (market risk),
norm ostrożnościowych dotyczących limitów koncentracji kredytów i innych wierzytelności,
nadzoru skonsolidowanego nad bankami i grupami bankowymi.
Biała Księga zawiera również podstawowe zasady, które warunkują bezpieczeństwo instytucji finansowych. Należą do nich:
harmonizacja warunków autoryzacji działalności instytucji finansowych i standardów nadzoru,
wykonywanie nadzoru przez organy, które wydały licencję na działalność instytucji finansowej,
wzajemne uznawanie standardów nadzoru bankowego.
Polska zrealizowała niektóre postanowienia Układu Europejskiego ze znacznym wyprzedzeniem. Już w 1991 r. możliwy był swobodny transfer zysków netto w walutach wymienialnych, wypracowanego przez spółki z udziałem kapitału zagranicznego. Od 1993 r. transfer taki jest dopuszczalny z kwot uzyskanych ze sprzedaży akcji i udziałów. Za granicę można było również przekazywać wynagrodzenia osób zagranicznych zatrudnionych w takich spółkach. Ustawa Prawo dewizowe, która weszła w życie 31 grudnia 1994 r. była istotnym posunięciem w ramach realizacji wprowadzenia swobodnego przepływu kapitału między Polską a Unią Europejską. Na podstawie Prawa dewizowego włączono ECU do wartości dewizowych, co automatycznie zakwalifikowało transakcje nominowane w ECU do obrotu dewizowego. Polska waluta została, w ograniczonym zakresie, dopuszczona do transakcji w handlu zagranicznym. Ponadto, od chwili obowiązywania Ustawy, zakres wymienialności złotówki dotyczy wszystkich rodzajów transakcji bieżących i usług. Na tej podstawie, od czerwca 1995 r. Międzynarodowy Fundusz Walutowy uznaje polską walutę za częściowo wymienialną (w odróżnieniu od wymienialności całkowitej).
Jeśli chodzi o liberalizację obrotów kapitałowych, to wprowadzono liberalizację płatności bieżących oraz przepływu kapitałów średnio- i długoterminowych, tj. okresu dłuższego niż 1 rok. Upłynnienie kursu złotego od 16 maja 1995 r. stworzyło dalsze warunki dla liberalizacji obrotów kapitałowych. Udział banku centralnego ogranicza się obecnie do korygujących interwencji, zaś kurs średni określany jest mianem fixingu.
Kolejnym ważnym posunięciem w kierunku liberalizacji przepływów kapitałowych oraz unowocześniania systemu bankowego było zniesienie obowiązku odsprzedaży przez osoby krajowe wpływów walutowych bankom. W wyniku tej decyzji rozszerzono więc uprawnienia do utrzymywania na rachunku środków dewizowych -bez natychmiastowej ich odsprzedaży – poza rachunek zastrzeżony. Zmiana ta została wymuszona częściowo nadmiernymi rezerwami walut obcych. Poza tym, od tej chwili, ryzyko kursowe jest ponoszone nie przez bank, ale przez klienta, który będzie na banku wymuszał rozwój nowych technik zabezpieczających przed ryzykiem, a na systemie finansowym w ogóle – rozwój nowych rynków.
Jeśli idzie o program gwarancji lokat, 14 stycznia 1994 r. przyjęto ustawę o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, która została znowelizowana 20 stycznia 1997 r. Określa ona zasady tworzenia i funkcjonowania ustawowych i dobrowolnych programów gwarancji lokat. Przewiduje także ochronę lokat w złotych polskich i walutach obcych, niezależnie od liczby umów zawartych z bankiem przez wpłacającego. Interes drobnych deponentów chroniony jest jednak tylko deklaratywnie, gdyż brak jest możliwości odebrania licencji bankowi, jeśli nie wywiązuje się on ze swoich zobowiązań względem BFG. Pełne spełnienie wymogów UE wymaga stopniowego podnoszenia progu gwarancyjnego (obecnie jest to 3 tys. ECU, podczas gdy w państwach członkowskich Wspólnot Europejskich 20 tys. ECU). Od 1 stycznia 1998 r. obowiązują dwie nowe ustawy: o NBP i Prawo bankowe. Oba dokumenty są zgodne ze standardem Unii Europejskiej. Ustawa o NBP gwarantuje niezależność banku centralnego poprzez zapis, że głównym celem jego działania jest stabilność cen, za co NBP jest odpowiedzialny przed parlamentem. Ustawa Prawo bankowe z 29 sierpnia 1997 r. przyjęła wiele rozwiązań zalecanych przez dyrektywy (por. E. Fojcik – Mastalska, Prawo bankowe Unii Europejskiej. Mechanizmy i zakres harmonizacji, Wrocław 1995, s. 43 – 64.) Rady Unii Europejskiej. Pierwsza Dyrektywa z 12 grudnia 1977 r. w sprawie koordynacji ustawodawstw, zarządzeń i postanowień administracyjnych dotyczących podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe (77/780/EEC) uzależnia dopuszczalność wydania zezwolenia przez kompetentne władze na działalność „instytucji kredytowej” od posiadania przez co najmniej dwie osoby kierujące działalnością instytucji kredytowej „dostatecznie dobrej reputacji, czy też odpowiedniego doświadczenia dla wykonywania takich obowiązków”, w celu zapewnienia efektywności działania „instytucji kredytowej”.
Nowe Prawo bankowe przyjęło powyższą zasadę i w art. 22 ust. 3 stanowi, iż powołanie dwóch członków zarządu, w tym prezesa zarządu może nastąpić dopiero po wyrażeniu zgody przez Komisję Nadzoru Bankowego. Odmowa udzielenia zgody przez Komisję Nadzoru Bankowego została uzależniona od określonych przesłanek. Podobnie jak w postanowieniach Pierwszej Dyrektywy, Komisja może odmówić udzielenia zgody, jeżeli osoby, mające być powołane nie dają rękojmi prowadzenia działalności w sposób należycie zabezpieczający interesy klientów banku. W przepisie art. 32 Prawa bankowego ustalono minimalną wysokość kapitału założycielskiego, wnoszonego przez założycieli na poziomie 5.000.000 ECU, co jest warunkiem udzielenia autoryzacji „instytucji kredytowej” w myśl art. 4 ust. 1 Drugiej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z 15 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawodawczych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do tworzenia i prowadzenia instytucji kredytowych i wnosząca poprawki do Dyrektywy 77/780/EEC. W Drugiej Dyrektywie przewidziano dodatkowo możliwość udzielenia autoryzacji szczególnym „instytucjom kredytowym”, których kapitał założycielski nie jest niższy niż 1.000.000 ECU, pod warunkiem powiadomienia Komisji o powodach skorzystania z takiej możliwości. Ustawodawca polski nie wykorzystał tego rozwiązania w Prawie bankowym. Prawo bankowe, generalnie, zapewnia stabilne funkcjonowanie systemu bankowego. Zgodnie z wymogami UE polskie banki muszą utrzymywać współczynnik wypłacalność na poziomie przynajmniej 8%, a w przypadku banków rozpoczynających działalność: 15%.
