Ograniczenie ryzyka i zabezpieczenia zwrotu kredytów

Oceń tę pracę

Banki podejmują działania zmierzające do ograniczenia ryzyka i zabezpieczenia zwrotu kredytów. Już samo pojęcie zdolności kredytowej warunkującej udzielenie kredytu uwzględni przesłanki zabezpieczenia tego zwrotu. Sposobem zabezpieczenia się przed ryzykiem jest także wymiana informacji między bankami o klientach występujących o udzielenie kredytu. Oddziały regionalne prowadzą również kartoteki niesolidnych płatników. Należy przy tym nadmienić, że wymiana takich informacji nie jest sprzeczna z obowiązkiem zachowania tajemnicy bankowej i jest legalna w świetle prawa bankowego. Ryzyko jest nierozerwalnie związane z działalnością banku. Badanie ryzyka jest zagadnieniem trudnym, ponieważ są różne rodzaje ryzyka, które są ze sobą w większym lub mniejszym stopniu powiązane. Ze względu na wagę problemu, należy problematykę z tym związaną poznawać coraz lepiej, po to, by zawierane transakcje kredytowe były transakcjami udanymi.

Ważną instytucjonalną formą zabezpieczenia się banków przed ryzykiem jest ubezpieczenie kredytów. Ubezpieczającym może być kredytobiorca lub kredytodawca, ale ubezpieczonym jest zawsze kredytodawca (bank). Ubezpieczoną może być łączna kwota zaciągniętego kredytu. W Polsce praktyka ubezpieczania kredytów nie jest jeszcze popularna.

Prawo bankowe upoważnia nasze banki, aby dla zapewnienia zwrotu udzielonych kredytów żądały od kredytobiorców zabezpieczenia przewidzianego prawem cywilnym i wekslowym. Formę zabezpieczenia kredytu ustala bank w negocjacjach z kredy-tobiorcą, biorąc pod uwagę rodzaj, wysokość oraz okres spłaty kredytu, a także stan majątkowy. Zabezpieczenie kredytu jest z reguły wymagane w przypadkach udzielania kredytu przedsiębiorstwom nowo utworzonym, osobom fizycznym oraz jednostkom o zagrożonej zdolności kredytowej. Przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu kredytu spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, banki na ogół zaostrzają wymogi zabezpieczenia kredytu.

Kredyty dla posiadaczy rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych

5/5 - (1 vote)

Kredyt ten może być udzielony posiadaczom kont osobistych, którzy spełniają następujące warunki:

  1. posiadają rachunek w oddziale PKO BP przez okres co najmniej 1 roku (w szczególnych przypadkach okres ten może być skrócony do trzech miesięcy);
  2. w całości przekazują na konto osobiste dochody z tytułu zatrudnienia, emerytury, renty lub inne dochody, ewentualnie część tych dochodów, przy czym kwota miesięcznych wpływów nie może być niższa od najniższego miesięcznego wynagrodzenia, obowiązującego w dniu zawarcia umowy, ustalonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej;
  3. w okresie 6 miesięcy przed zawarciem umowy o kredyt, nie dopuścili do powstania salda debetowego na koncie, bądź wyrównali je w ciągu 30 dni.

Kredyt może być udzielony osobie, która jest już zadłużona z tytułu innych kredytów, pod warunkiem, że spłaca je terminowo i zachowana jest pełna zdolność kredytowa, tj. zdolność do terminowej spłaty kredytu wraz z odsetkami.

W przypadku, gdy konto osobiste jest kontem wspólnym, przy zawarciu umowy o kredyt niezbędna jest zgoda współposiadacza rachunku. Udzielenie kredytu w ramach rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego nie wymaga poręczycieli.

W rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym występuje jedna forma kredytu, tj. kredyt odnawialny.

 Kredyt odnawialny – wiąże się z powstaniem debetu (salda ujemnego) rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym kredytobiorcy. Polega na umożliwieniu kredytobiorcy zadłużenia się w rachunku do wysokości (limitu) przyznanego kredytu. Udzielany jest w formie linii kredytowej, z terminem spłaty 12 miesięcy, licząc od dnia pierwszej wpłaty. Kredyt ten oznacza, że każda spłata całości lub wykorzystanej części kredytu powoduje, iż odnawia się on do kwoty określonej w umowie i może być wielokrotnie wykorzystywany. Po zawarciu umowy PKO BP nie otwiera osobnego rachunku kredytowego.

Każdy wpływ środków na ten rachunek zmniejsza zadłużenie (quasi kredyt), a wypłata zwiększa zadłużenie. Spłacenie w terminie umożliwia posiadaczowi konta ponowne zadłużenie do wysokości określonej w umowie, bez konieczności składania nowego wniosku.

W przypadku korzystania z kredytu w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym klienta sald w tym rachunku może być pasywne (Ma) i aktywne debetowe (Winien).

Kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej, określonej w uchwałach Zarządu PKO BP. Odsetki naliczane są od dnia wypłaty powodującej powstanie zadłużenia do dnia poprzedzającego dzień spłaty kredytu.

Ryzyko kredytowe

Oceń tę pracę

Operacjom bankowym, jak w każdej działalności gospodarczej, towarzyszy ryzyko. Ryzyka tego nie można uniknąć, ponieważ w chwili podejmowania decyzji:

–         podmiot ją podejmujący nie może przewidzieć, jak dalej będzie się rozwijać sytuacja;

–         podmiot podejmujący decyzję nie posiada pełnej informacji;

–         istnieje prawdopodobieństwo występowania błędów w informacjach.[1]

Ryzyko jest nierozerwalnie związane z działalnością każdego banku.[2] Ryzyko kredytowe zaliczane jest do podstawowych rodzajów ryzyka bankowego. Wynika ono z nieprzewidzianego opóźnienia zwrotu kredytu i należnych odsetek, a nawet utraty wierzytelności. Jest to tzw. ryzyko aktywne. Pasywne ryzyko kredytowe wiąże się z pozyskiwaniem środków na działalność kredytową i może ono polegać na przykład na wyższym i wcześniejszym niż zakładano wycofaniu przez klientów wkładów i lokat. Powstaje wówczas ryzyko utraty płynności, polegające na pogorszeniu zdolności banku do terminowego spłacania zobowiązań i wykonywania zleceń płatniczych.[3] Ryzyko dotyczące transakcji kredytowej można ująć generalnie w trzy podstawowe grupy zagadnień:

–         ryzyko wynikające z kondycji ekonomiczno-finansowej firmy;

–         ryzyko związane z transakcją;

–         ryzyko związane z transakcją w trakcie jej trwania.


[1] A. Rymka, Kredyty – poradnik dla praktyków, tom I, s. 150.

[2] B. Gruszka, Z. Zawadzka, Ryzyko w działalności bankowej. Zabezpieczenia systemowe, s.72.

[3] Z. Krzyżkiewicz, Operacje i innowacje bankowe. s. 56.

Koszt kredytu

5/5 - (1 vote)

Według Ewy Bogackiej-Kisiel i Jacka Karwowskiego, określanie kosztów kredytu ma istotne znaczenie dla oceny opłacalności transakcji zawartych na warunkach kredytowych.[1] Najistotniejszym elementem kosztów kredytu jest jego oprocentowanie. Oprocentowanie kredytu, jest to ustalona w umowie kredytowej stopa procentowa liczona w stosunku rocznym od kwoty wykorzystanego kredytu, za okres od dnia wykorzystania kredytu do dnia ostatecznej spłaty i pobierania w terminach „z góry” ustalonych.[2]

Wysokość oprocentowania uzależniona jest od:

–         okresu kredytowania;

–         rozmiarów ryzyka związanego z udzielaniem kredytu;

–         celu kredytowania.[3]

Zgodnie z art. 33 ust. 1ustawy Prawo bankowe, bank pobiera od wykorzystanego kredytu oprocentowanie według stawki zmiennej lub stałej.

Oprocentowanie stałe jest to stopa procentowa niezmienna w całym okresie trwania umowy kredytowej.

Natomiast na zmienną stopę procentową składa się:

  1. stawka bazowa (w Polsce jest to stopa procentowa kredytu refinansowego NBP),
  2. marża banku, która stanowi dochód banku.

Odsetki od kredytu wyznaczane są przez:

–         tzw. średni czas kredytu, który obliczany jest na podstawie wzoru (1+n)/2, gdzie n- oznacza liczbę rat;

–         terminy i sposoby obliczania odsetek. Odsetki mogą być regulowane z góry (czyli na zasadach dyskonta) lub z dołu, mogą być spłacone w równych ratach, obejmujących spłatę zobowiązania i odsetek łącznie lub też tylko samego zobowiązania (wówczas odsetki powiększają wysokość rat);

–         sposób ustalania rat. Spłata pierwszej raty może być przesunięta w przyszłość (tzw. okres karencji). Przesunięcie to może dotyczyć spłat samego zobowiązania oraz zobowiązania wraz z odsetkami. Przy kredytach spłacanych ratami stosowana jest zasada rachunku odsetek składanych. Wartość jednostki wraz z odsetkami składanymi wylicza się na podstawie wzoru (1+s/100)n, gdzie: „s” oznacza stopę odsetkową, ”n” – liczbę okresów oprocentowania.

Na koszt kredytu składają się również tzw. koszty towarzyszące. Są to:

–         prowizje,

–         koszty gwarancji za kredyt (zabezpieczenie kredytu),

–         koszty ubezpieczenia kredytu.

Prowizja stanowi wynagrodzenie dla banku, związane z przyznaniem kredytu. Na podstawie art. 33 ust. 2, od przyznanego kredytu, bankowi przysługuje prowizja w wysokości określonej w umowie kredytowej.[4]


[1] E. Bogacka-Kisiel, J. Karwowski, Bankowość (wybrane zagadnienia), s. 63.

[2] A. Rymek, op. cit., s. 128.

[3] Instrukcja służbowa Nr A/3, październik 1994.

[4] E. Kostro, Prawo bankowe, część I – ustawy i komentarze (wg stanu na 10.04.1994), s. 38.

Funkcja dochodowa i funkcja rozdzielcza kredytu

5/5 - (1 vote)

Można wyróżnić cztery funkcje kredytu bankowego. Są to: funkcja emisyjna (tj. funkcja pieniężna), funkcja dochodowa (tj. funkcja prosta), funkcja rozdzielcza i funkcja symulacyjna. Jakie są te cechy? Funkcja emisji jest wyodrębniona z makroekonomicznego punktu widzenia. Każdy udzielony kredyt bankowy tworzy pieniądz. W momencie spłaty pieniądze są likwidowane.

Kreacji pieniądza nie można utożsamiać z tworzeniem materiału pieniężnego, a likwidacji z niszczeniem tego materiału. To tworzenie określonych relacji społecznych, w ramach których pożyczkobiorca otrzymuje dodatkową siłę nabywczą i traci ją w trakcie spłaty. Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A i Mennica nie tworzą pieniądza, a jedynie materiał pieniężny.

Z mikroekonomicznego punktu widzenia wyróżnia się funkcję dochodową. Nie możemy rozpatrywać tej funkcji z makroekonomicznego punktu widzenia ani jako zamkniętej całości. W procesach zarządzania część podmiotów oszczędza, część korzysta z pożyczek. W wyniku tych procesów dochodzi do wzajemnej kompensacji w skali makroekonomicznej.

O podziale tej funkcji prostej decydują dwa kryteria: punkt widzenia kredytobiorcy oraz okres zadłużenia. Funkcję rozdzielczą można traktować jako rodzaj funkcji dochodu. Wiąże się to z udziałem kredytu bankowego w ostatecznym podziale PKB na część zakumulowaną i konsumowaną. Są to np. kredyty inwestycyjne i konsumpcyjne, finansowanie powiększania zapasów i rezerw. Znaczenie funkcji dystrybucyjnej zależy od sytuacji gospodarczej kraju.

Im bardziej gospodarka charakteryzuje się złożonym systemem relacji między podmiotami gospodarczymi (znaczna podaż, wolne moce produkcyjne), tym łatwiej jest sprzedawać na kredyt za pomocą narzędzi marketingowych. Funkcja stymulująca polega na pobudzaniu lub hamowaniu aktywności gospodarczej poprzez cenę kredytu (oprocentowanie) lub udostępnienie lub odmowę kredytobiorcy określonej puli kredytu.

Funkcja dochodowa – oznacza, że kredytobiorca finansuje część swoich wydatków przy pomocy kredytu. Kredyt umożliwia mu dokonanie wydatków w pełnej planowanej wysokości.

Funkcja rozdzielcza – oznacza wykorzystanie kredytu dla stworzenia dodatkowego popytu pieniężnego.[1]


[1] E. Drabowski, W. Jaworski, Ż. Krzyżkiewicz, Bankowość w gospodarce socjalistycznej, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1975, s. 112.

Exit mobile version