Definicje banku.

Oceń tę pracę

Nazwa bank wywodzi się z języka włoskiego, gdzie oznacza ławę, stół przy którym średniowieczni kupcy przyjmowali pieniądze za swoje usługi. Takie były początki średniowiecznej bankowości, która od tego czasu nieustannie się rozwija. Pierwsze polskie banki powstały w Krakowie w XV wieku wraz z rozwojem na ziemiach polskich handlu i przemysłu. Zakres ich działania był jednak na początku bardzo wąski i ograniczał się do przyjmowania depozytów od bogatych właścicieli ziemskich i udzielania im pożyczek. Obecnie funkcje, struktura, zakres działania banków są znacznie szersze [R. Wierzba (red.), ABC bankowości, GAB, Gdańsk 1998, s. 23. ].

Uchwalone w 1997 roku nowe prawo bankowe przystosowuje polski system bankowy do wymogów Unii Europejskiej, zapewniając właściwy gospodarkom rynkowym dualizm kreowania pieniądza [Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, Dz. U. 1997 nr 140 poz. 939.]. Tworzenie obecnego systemu bankowego zaczęło się w Polsce w 1998 r. wraz z wyłonieniem z NBP dziewięciu banków, a od 1990 roku notuje się dynamiczny przyrost ilości banków komercyjnych, z których wiele posiada kapitał zagraniczny [L. Góral, M. Karlikowska, K. Koperkiewicz-Mordel, Polskie prawo bankowe, Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 2000, s. 56. ].

Zgodnie z prawem bankowym Bank jest osobą prawną utworzoną zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym [Ibidem, s. 67.].

Na czele bankowości w Polsce stoi Narodowy Bank Polski – bank banków – bank centralny. Jego funkcje polegają na regulowaniu całego obiegu pieniężnego wewnątrz kraju oraz równowagi bilansu płatniczego i kształtowaniu polityki pieniężnej państwa, organizowaniu rozliczeń pieniężnych i udzielaniu bankom kredytu refinansowego.

Jako bank państwa, Narodowy Bank Polski prowadzi rachunki bankowe budżetu i jednostek budżetu państwa, udziela kredytów rządowi oraz obsługuje dług państwowy.

Obowiązkiem Narodowego Banku Polskiego (jak każdego banku centralnego) jest dbanie o stabilność złotówki, stymulowanie rozwoju gospodarki narodowej, a także obsługa płatności zagranicznych, realizacja polityki państwa w odniesieniu do kursu walut i utrzymywanie rezerw międzynarodowych środków finansowych [Information Bulletin / Narodowy Bank Polski, NBP, Warszawa 1991, s. 13. ].

Drugi stopień bankowości polskiej stanowią banki operacyjne, które mają charakter banków uniwersalnych lub specjalistycznych (depozytowo-kredytowe lub inwestycyjne) zajmują się bezpośrednią obsługą podmiotów gospodarczych i osób fizycznych. Prowadzą one samodzielną politykę depozytową i kredytową, konkurując między sobą w walce o klienta wykonując wszystkie operacje bankowe w obrocie krajowym i zagranicznym. Takich banków jest w Polsce obecnie 68 [W. Baka, Bankowość centralna: funkcje – metody – organizacja, "Zarządzanie i Finanse",Warszawa 2001, s. 44.].

Oprócz tego mamy w Polsce ponad 1000 banków spółdzielczych, które obecnie przechodzą procesy reorganizacyjne polegające na regionalnym zrzeszaniu się. Centralnym bankiem banków spółdzielczych i regionalnych jest Bank Gospodarki Żywnościowej S.A.

Ostatnio mamy często do czynienia ze zjawiskiem konsolidacji sektora bankowego. Ma to na celu wzmocnienie kapitałowe i powiększenie sieci oddziałów, po to aby skutecznie przeciwstawić się konkurencji ze strony banków zagranicznych. Ilość banków na polskim rynku będzie w związku z tym malała, za to będą to banki silniejsze kapitałowo i – miejmy nadzieję – sprawniejsze w obsłudze.

Nowoczesny bank – stare a nowe usługi bankowe. Wstęp

5/5 - (1 vote)

Przy coraz szybciej rozwijającej się informatyce i ogólnemu dążeniu do oszczędności czasu, usługi bankowe ze starym wizerunkiem tej instytucji stają się anachronizmem. Oczekiwania i technika XXI wieku oraz przeobrażenia mentalności ludzi związane ze zmianą systemu ekonomiczno-politycznego stawiają przed bankami nowe wyzwania. Korzystanie z usług banku staje się koniecznością w coraz szerszym zakresie Wzrastają koszty operacji, nie tylko te bezpośrednie, ale i pośrednie, takie jak czas spędzony na oczekiwaniu przed kasą i dojazd do oddziału. Pojawiają się nowe potrzeby szybkiej, a nawet natychmiastowej realizacji zlecenia, jak największej oszczędności czasu, bezgotówkowego obrotu. Nowoczesne technologie pozwalają rozwiązać te problemy.

Celem mojej pracy będzie zbadanie jaki jest odzew instytucji bankowych na nowe zapotrzebowania. Sprawdzę też, czy przypadkiem nie jest odwrotnie, i to banki kreują dzięki technicznym możliwościom popyt na produkt nowej jakości. Zgłębiając temat chciałbym sprawdzić:

1. jak w tym przeszkadza stereotyp banku, jak można go przełamać;

2. jak zbudować pożądany wizerunek,

3. jak spowodować lojalność klienta,

4. jak przy nowej instytucji zdobyć zaufanie.

Spróbuję odpowiedzieć też na następujące pytania, które pozwolą znaleźć odpowiedź na powyższe zagadnienia:

1. dlaczego nowe usługi firmowane są nową marką,

2. czy banki chcą odciąć się od stereotypu dawnej, „marmurowej” bankowości,

3. czy zaufanie do starej marki może pomóc nowej,

4. jaka jest korelacja pomiędzy nowymi potrzebami, możliwościami a starymi przyzwyczajeniami i dotychczasowym zaufaniem oraz lojalnością,

5. jak przekonać klienta do nowości,

6. czy istnieje i jaki jest problem w przekonaniu klientów do nowych produktów/usług, jak przełamać barierę mentalności?

Na wstępie moich rozważań, po zadaniu powyższych pytań, można postawić następującą hipotezę:

Banki dywersyfikują usługi tworzą usługi nowej jakości. Opierając się na całkiem nowych, nowoczesnych technologiach tworzą nowy wizerunek „zminimalizowanego kontaktu i biurokracji” i kreują popyt na nowe pakiety usług.

Śledząc działania nowoczesnych banków, to jak zamierzały wykorzystać drzemiące w rynku możliwości, jak zrodził się pomysł powstania usług tak bardzo innowacyjnych i jak zamierzano go realizować, czy wreszcie obserwując wprowadzanie i promowanie rzeczonych usług, będzie można odpowiedzieć twierdząco lub przecząco na powyższą hipotezę.

W owych badaniach będę musiał polegać przede wszystkim na wypowiedziach przedstawicieli banków dla mediów. Prześledzę również głosy ekspertów. Moja osobista rozmowa z bankowcami pomoże mi w wyciągnięciu wniosków, które w ostatecznym rozrachunku przybliżą mnie lub oddalą od hipotezy.

Poprzez praktykę, którą „operują” nowoczesne banki, będę pokazywał teorię. Jestem też do tego niejako zmuszony. Tak szeroko stosowana innowacyjność wymyka się nieco z teorii marketingu bankowego. Jednocześnie chcę sprawdzić jakie są rozbieżności pomiędzy wspomnianą praktyką i teorią, jaką studiowałem przez siedem semestrów, a w szczególności czy istnieją sztywne ramy działań, które gwarantować mogą sukces.

Kredyty gotówkowe na dowolny cel

5/5 - (1 vote)

Największą popularnością wśród klientów banku cieszy się kredyt gotówkowy na dowolny cel. Kredyt ten może być udzielony osobom fizycznym posiadającym pełną zdolność do czynności prawnych. Maksymalny termin kredytowania wynosi 4 lata.

Osoba ubiegająca się o kredyt składa wniosek w oddziale, ekspozyturze, agencji PKO lub innym upoważnionym przez oddział miejscu, np. w placówce handlowej, z którą oddział ma podpisaną umowę współpracy.

Wniosek powinien zawierać:

  • dane osobowe, tzn. imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia, nazwisko rodowe, numer, miejsce i datę wydania dowodu osobistego, numer PESEL, NIP, imiona rodziców, adres wnioskodawcy;
  • kwotę kredytu, której wniosek dotyczy;
  • proponowane formy zabezpieczenia kredytu, jeżeli zabezpieczenie jest wymagane;
  • termin spłaty kredytu;
  • informację o uzyskiwanych dochodach, stanie majątkowym oraz posia-danych zobowiązaniach finansowych kredytobiorcy i ewentualnie współmałżonka, jeżeli mają one wpływ na ustalenie wysokości kredytu;
  • numer i nazwę rachunku bankowego, na który ma być przekazana kwota kredytu, jeżeli kredyt ma być wpłacony w formie bezgotówkowej;
  • własnoręczny podpis wykonawcy;
  • -inne informacje potrzebne do podjęcia decyzji kredytowej uzależnione od rodzaju kredytu.[1]

Kwot kredytu uzależniona jest od dochodów kredytobiorcy oraz od rodzaju proponowanego zabezpieczenia. Jeżeli zabezpieczeniem spłaty kredytu jest wyłącznie poręczenie według prawa cywilnego, to maksymalna wysokość kredytu nie może przekroczyć 10-miesięcznych udokumentowanych dochodów netto osoby ubiegającej się o kredyt. Przy ustanowieniu innego zabezpieczenia, kredyt może być udzielony w wyższej kwocie.

Oprocentowanie kredytu może być stałe lub zmienne, a odsetki liczone są za okres korzystania z kredytu, tj. od dnia wypłaty kredytu do dnia poprzedzającego spłatę. Klient może dokonać wyboru formuły spłaty kredytu i odsetek:

  • z odsetkami liczonymi według stałej topy procentowej – w okresie spłaty nie przekraczającym 12 miesięcy, spłacanymi wraz z ratami kredytu;
  • z odsetkami liczonymi według zmiennej stopy procentowej – w okresie spłaty do 4 lat.

Splata kredytu może nastąpić jednorazowo lub w ratach. Kredyt powinien być spłacony w terminach ustalonych umową kredytową. Bank może jednak wypowiedzieć kredyt przed terminem płatności, jeżeli kredytobiorca nie dochował warunków zawartych w umowie kredytowej lub regulaminie kredytowym danego banku. Regulamin ten jest z reguły przedstawiony kredytobiorcy przed zawarciem umowy.

Kredyty gotówkowe na dowolny cel to popularna forma pożyczki, która charakteryzuje się elastycznością w przeznaczeniu uzyskanych środków. Oznacza to, że klient nie musi określać bankowi, na co dokładnie zamierza przeznaczyć kredyt, w przeciwieństwie do kredytów celowych, które są przeznaczone na konkretny cel, jak np. zakup mieszkania, samochodu czy remont. Dzięki tej elastyczności, kredyty gotówkowe na dowolny cel stają się często wybierane przez osoby, które potrzebują dodatkowej gotówki, ale nie chcą wiązać się z restrykcjami dotyczącymi jej wydatkowania.

Tego typu kredyty udzielane są najczęściej na stosunkowo krótkie okresy, choć zdarzają się również oferty z dłuższym okresem spłaty, w zależności od wysokości pożyczonej kwoty. Banki oferują te kredyty zarówno w formie jednorazowych pożyczek, jak i kredytów ratalnych, gdzie spłata odbywa się w miesięcznych ratach przez określony czas. Kredyty gotówkowe na dowolny cel zazwyczaj mają oprocentowanie wyższe niż kredyty hipoteczne, ponieważ są to pożyczki niezabezpieczone, a banki przyznają je na podstawie oceny zdolności kredytowej klienta.

Zaletą kredytów gotówkowych na dowolny cel jest prostota wniosku, brak konieczności przedstawiania szczegółowych informacji o przeznaczeniu pieniędzy oraz szybkość, z jaką można uzyskać pieniądze. Często banki oferują takie kredyty online, co umożliwia szybkie złożenie wniosku i uzyskanie decyzji kredytowej. Proces weryfikacji i zatwierdzenia wniosku jest stosunkowo krótki, a środki są wypłacane w sposób wygodny, na przykład przelewem na konto.

Zanim zdecydujemy się na kredyt gotówkowy na dowolny cel, warto zwrócić uwagę na kilka ważnych kwestii. Pierwszą jest oprocentowanie oraz inne koszty związane z kredytem, takie jak prowizje czy ubezpieczenia, które mogą znacząco wpłynąć na całkowity koszt pożyczki. Kolejnym ważnym elementem jest zdolność kredytowa, która determinuje wysokość kredytu, jaki możemy otrzymać, oraz warunki spłaty. Choć kredyty gotówkowe na dowolny cel są stosunkowo łatwe do uzyskania, należy pamiętać, że odpowiedzialne podejście do spłaty jest kluczowe, aby uniknąć problemów finansowych.

Kredyty gotówkowe na dowolny cel są niezwykle popularne, ponieważ pozwalają na szybkie uzyskanie środków na nieprzewidziane wydatki lub finansowanie bieżących potrzeb. Dzięki temu, że banki nie wymagają przedstawienia szczegółowego planu, kredytobiorcy mają pełną dowolność w wydaniu pożyczonych pieniędzy. Mogą je przeznaczyć na różne cele – od zakupów, przez spłatę innych zobowiązań, po pokrycie kosztów leczenia czy edukacji. Elastyczność tego typu pożyczki sprawia, że jest to jedno z najbardziej pożądanych narzędzi finansowych, zwłaszcza w sytuacjach, gdy pojawiają się pilne potrzeby.

Warto również podkreślić, że kredyty gotówkowe na dowolny cel często są udzielane na stosunkowo krótkie okresy, co może stanowić zarówno zaletę, jak i wadę. Krótszy okres spłaty oznacza wyższe miesięczne raty, jednak równocześnie niższe całkowite koszty kredytu. Dla osób, które chcą szybko spłacić swoje zobowiązanie i uniknąć długotrwałych obciążeń, jest to rozwiązanie korzystne. Z kolei dla osób, które preferują niższe raty, mogą być dostępne opcje rozłożenia spłaty na dłuższy okres, co wiąże się z wyższymi kosztami kredytu, ale również z większym komfortem finansowym.

Banki, oferując kredyty gotówkowe na dowolny cel, zazwyczaj wymagają jedynie podstawowych dokumentów, takich jak dowód osobisty i zaświadczenie o dochodach. Procedura jest znacznie prostsza i szybsza niż w przypadku kredytów celowych, co przyciąga osoby poszukujące szybkiej gotówki. W wielu przypadkach banki oferują możliwość złożenia wniosku online, co jeszcze bardziej upraszcza cały proces. Kredyty takie są dostępne w różnych wysokościach, a także mogą obejmować różne warunki spłaty, dostosowane do indywidualnych potrzeb kredytobiorcy.

Choć kredyty gotówkowe na dowolny cel są wygodne, należy pamiętać, że są to pożyczki niezabezpieczone, co wiąże się z wyższym ryzykiem dla banku. Z tego względu banki starają się minimalizować ryzyko, oceniając zdolność kredytową klienta. Wysoka zdolność kredytowa pozwala na uzyskanie korzystniejszych warunków kredytu, takich jak niższe oprocentowanie czy dłuższy okres spłaty. W przypadku osób, które mają problem z uzyskaniem kredytu w tradycyjnym banku, istnieje także możliwość skorzystania z oferty instytucji pozabankowych, choć wówczas oprocentowanie może być wyższe, a warunki mniej elastyczne.

Kredyty gotówkowe na dowolny cel są również popularnym narzędziem do konsolidacji długów. Osoby, które posiadają kilka kredytów lub pożyczek, mogą skorzystać z oferty kredytu gotówkowego, aby połączyć je w jeden, łatwiejszy do spłacenia kredyt. Dzięki temu możliwe jest obniżenie miesięcznych rat, co pozwala na lepsze zarządzanie budżetem domowym i unikanie opóźnień w płatnościach. Warto jednak pamiętać, że konsolidacja nie jest rozwiązaniem dla każdego, a jej skuteczność zależy od indywidualnej sytuacji finansowej kredytobiorcy.

[1] Instrukcja służbowa nr A/2, Zasady i tryb udzielania oraz spłaty kredytów konsumpcyjnych, Warszawa 1996, s. 5.

Organizacja NBP

5/5 - (1 vote)

Organami NBP w myśl postanowień konstytucji i ustawy o NBP są: „Prezes Narodowego Banku Polskiego, Rada Polityki Pieniężnej oraz Zarząd Narodowego Banku Polskiego”[1] [2].

Prezes NBP reprezentuje bank centralny na zewnątrz oraz przewodniczy Radzie Polityki Pieniężnej, Zarządowi NBP i Komisji Nadzoru Bankowego . Prezes NBP jest powoływany przez Sejm na wniosek Prezydenta na sześcioletnią kadencję podczas której jest praktycznie nieusuwalny. Okres prezesury w NBP może być skrócony tylko w przypadku śmierci prezesa, jego rezygnacji bądź odwołania przez Sejm na wniosek Prezydenta z następujących przyczyn:

  • długotrwałej choroby uniemożliwiającej pełnienie obowiązków,
  • prawomocnego wyroku sądu skazującego za przestępstwo,
  • orzeczenia Trybunału Stanu o zakazie pełnienia stanowisk kierowniczych oraz funkcji związanych ze szczególną odpowiedzialnością państwową[3].

Rada Polityki Pieniężnej co roku ustala założenia polityki pieniężnej wraz z podstawowymi zasadami jej realizacji[4]. Założenia te, jak również sprawozdanie z ich wykonania, przedstawiane są Sejmowi. Na ich podstawie Rada ustala m.in.:

  • wysokość stóp procentowych,
  • stopę rezerw obowiązkowych,
  • zasady operacji otwartego rynku[5].

Rada, składa się z 9 członków wybranych w równiej liczbie przez Sejm, Senat i Prezydenta spośród specjalistów zajmujących się tematyką finansów. Jej decyzje podejmowane są większością głosów przy obecności minimum pięciu członków Rady, a w przypadku ich równej ilości rozstrzygaj ący jest głos przewodniczącego. Członka Rady, w trakcie sześcioletniej kadencji, odwołać można jedynie wtedy gdy sam złoży rezygnacj ę, obciąży go wyrok sądu tudzież z powodu choroby niemożliwe będzie wykonywanie przez niego obowiązków[6].

Zarząd kieruje działalnością NBP, podejmuj ąc uchwały bezwzględną większością głosów w sprawach nie zastrzeżonych w ustawie o NBP do wyłącznej kompetencji innych organów NBP. Jego podstawowym zadaniem jest także realizacja uchwał Rady Polityki Pieniężnej. Członków zarządu powołuje Prezydent na wniosek Prezesa NBP w liczbie 6-8. Odwołanie członka zarządu podlega takim samym obostrzeniom jak w przypadku członków Rady Polityki Pieniężnej[7].

Tryb powoływania i praktyczna nieodwoływalność prezesa NBP i członków Rady Polityki Pieniężnej wskazuj ą na dużą niezależność polskiego banku centralnego. NBP jest jednak poddany kontroli demokratycznego państwa. Elementami tego nadzoru są: sprawozdania z realizacji polityki pieniężnej, quasi-demokratyczny sposób wybierania członków RPP oraz kolegialność ciała prowadzącego politykę pieniężną.

Takie usytuowanie władzy monetarnej w systemie demokratycznym ma głęboki sens. Uniezależnienie decyzji polityki monetarnej od problemów rządu umożliwiło zerwanie z finansowaniem deficytu z pożyczek banku centralnego i sięganiem po podatek inflacyjny. W efekcie czego można było skutecznie ograniczać inflację[8]. Z drugiej strony duża władza zgromadzona w ramach jednej instytucji wymaga nadzoru, który przynosi wiele korzyści. Najczęściej wskazuje się na opieranie się banku centralnego na właściwych danych w związku z rozliczaniem się z efektów działalności, podniesienie jakości polityki monetarnej i fiskalnej na skutek utraty przez rząd możliwości finansowania przez bank centralny oraz lepszą efektywność polityki w warunkach zaufania społecznego którym cieszy się bank centralny[9].

[1]  Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, art. 227, ust. 2 oraz Ustawa…, dz. cyt., art. 6.

[2]  Ustawa…, dz. cyt., art. 11.

[3] Tamże, art. 9.

[4] NBP. Narodowy Bank Polski, Narodowy Bank Polski, Warszawa 2005, s. 6.

[5] Ustawa…, dz. cyt., art. 12.

[6] Tamże, art. 13 i 16.

[7] Tamże, art. 17 i 19.

[8]  M. Brzoza-Brzezina, M. Józefowska, Bank centralny – Narodowy Bank Polski [w:] Bankowość na świecie i w Polsce, pod red. L. Oręziak, B. Pietrzyka, Olympus, Warszawa 2000/2001, s. 193.

[9]  A. Wojtyna, Co tu zrobić z NBP? [w] „Gazeta Wyborcza” nr 120.4028 z dn. 24 maja 2002, s. 30.

Idea bankowości elektronicznej

5/5 - (1 vote)

1.1 Bankowość elektroniczna – krótkie wprowadzenie

Czasy, kiedy można było dokonywać operacji bankowych tylko przy tradycyjnym okienku kasowym już dawno minęły. Banki zdały sobie sprawę z tego, że tradycyjna forma komunikacji z klientami nie zaspokaja ich potrzeb oraz jest dla nich niewygodna. Klienci zazwyczaj musieli poświęcić czas na dotarcie do oddziału banku, potem stać w kolejce, sam bank również ponosił większe koszty obsługi.

Powoli rozwinięto jednak nowe metody dostępu do informacji o rachunkach oraz nowe sposoby dokonywania operacji. Pierwszym pomysłem na poprawienie wygody klienta było użycie do tego celu telefonu – dziś w ofercie informację telefoniczną mają niemalże wszystkie banki. Z czasem odbierającego telefony operatora zastąpił komputer – powstał tzw. Phone Banking. Obecnie dyspozycje do banku tą drogą wydajemy, wybierając tonowo odpowiednią kombinację cyfr.

Kolejnym środkiem ku zwiększeniu komfortu realizacji operacji przez klienta stały się bankomaty, początkowo umożliwiające tylko dokonywanie wypłat gotówki z rachunku, później zostały wyposażone w dodatkowe funkcje np. dokonywanie przelewów. Obecnie oplatają one świat coraz gęstszą siecią pozwalając na dokonanie transakcji prawie w każdym miejscu na świecie, przez 24 godziny na dobę.

Po bankomatach przyszła kolej na komputery i internet. W ofercie banków pojawił się tzw. home banking, polegający na bezpośredniej komunikacji klienta z bankiem za pośrednictwem modemu, komputera oraz specjalnego oprogramowania. W końcu pojawiła się bankowość internetowa, która coraz częściej zastępuje i wypiera home banking. Zasadnicza różnica między nimi polega na tym, że w pierwszym przypadku użytkownik łączy się przy pomocy specjalnego oprogramowania (często specjalną, dzierżawioną linią) bezpośrednio z serwerem bankowym, podczas gdy w drugim wystarcza popularna przeglądarka internetowa.[3]

1.2 Pojęcie bankowości elektronicznej

Bankowość elektroniczna (e-banking) jest formą usług oferowanych przez banki, polegającą na umożliwieniu klientowi dostępu do jego rachunku za pośrednictwem komputera (bądź innego urządzenia elektronicznego, np. bankomatu, czy telefonu) i łącza telekomunikacyjnego (np. linii telefonicznej). Usługi bankowości elektronicznej charakteryzują się tym, że nie ma bezpośredniego kontaktu klienta z pracownikiem banku, a usługa jest zautomatyzowana (a co za tym idzie także zestandaryzowana).

W zależności od banku i wykorzystywanego oprogramowania, może ona pozwalać jedynie na bierny wgląd w stan konta i ewentualne uzyskanie ogólnych informacji na temat usług banku (np. oprocentowanie lokat), bądź również na aktywne dokonywanie operacji na rachunkach, takich jak przelewy, zakładanie lokat, czy zamawianie czeków).

Jednym z rodzajów bankowości elektronicznej jest tzw. bankowość internetowa, która umożliwia dostęp do rachunku bankowego przy wykorzystaniu technologii przeglądarek internetowych. Oprócz Internet Banking do usług bankowości elektronicznej zaliczyłem także Home Banking, polegający na kontakcie klienta z bankiem również poprzez sieć, ale przy wykorzystaniu specjalnego oprogramowania i często także urządzeń kodujących (np. tokenu). Rodzajem zautomatyzowanego kontaktu jest także Phone Banking – dyspozycje do banku wydajemy, wybierając tonowo odpowiednią kombinację cyfr (zaliczyłem tu także usługi z wykorzystaniem telefonii komórkowej). Natomiast najbardziej rozpowszechnione dotychczas są usługi elektroniczne z wykorzystaniem kart bankomatowych, bądź płatniczych (zakupy).[2]

1.3 Geneza e-bankingu (rozwoju rynku)

W grudniu 1994 roku w Stanach Zjednoczonych powstał pierwszy na świecie bank internetowy – La Jolla Bank FSB, z siedzibą w Kalifornii. Bank ten wprowadził usługę zwaną obecnie Home Banking. Usługa ta polegała na tym, że za pomocą komputera i dostępu do Internetu klient mógł na bieżąco sprawdzać stan swojego konta bankowego oraz rozporządzać środkami na nim zgromadzonymi. Bank ten do dzisiaj dysponuje również realnymi placówkami, w których obsługuje się klienta tradycyjnie. Dopiero w 1995 roku powstał pierwszy w pełni internetowy bank, o nazwie Security First Network Bank. Był to wtedy jedyny bank, z którym klient nie miał fizycznego kontaktu, gdyż nie posiadał on żadnych placówek obsługujących klienta. Natomiast wszelkich wpłat i wypłat można było dokonywać za pośrednictwem poczty, bankomatów i tradycyjnych banków (przelewów). Całkowita obsługa odbywała się za pośrednictwem Internetu.

Głównym celem postawionym pierwszym istniejącym bankom elektronicznym było opracowanie jak najlepszych zabezpieczeń i stopniowe zwiększanie jakości i ilości świadczonych usług.

Pionierem bankowości elektronicznej w Polsce był Powszechny Bank Gospodarczy S.A., który jednak wkrótce po wprowadzeniu na rynek nowej oferty został wchłonięty przez PEKAO S.A., który kontynuował rozpoczęte prace w PBG S.A. W październiku 1998 roku bank PEKAO S.A. uruchomił swój “elektroniczny” oddział o nazwie “Telepekao 24”. Dopiero po roku czasu na rynku internetowym pojawił się pierwszy konkurent dla tej usługi, a mianowicie w listopadzie 1999 roku swoje elektroniczne usługi zaoferował Bank Przemysłowo – Handlowy. Od tego czasu na naszym rynku pojawiło się w krótkim odstępie czasu wiele tego typu banków. Rozpoczęła się rywalizacja między nimi o opanowanie nowego segmentu rynku.

W listopadzie 2000r. pojawił się pierwszy w pełni wirtualny bank w Polsce, gdyż BRE Bank S.A. otworzył mBank – internetowy bank bez realnych placówek.

Na rynek bankowych usług elektronicznych wkracza coraz więcej banków, które mogą występować pod trzema postaciami[2]:

  • Bank elektroniczny jako samoistny oddział – bank prowadzi zarówno konta tradycyjne jak i elektroniczne
  • Bank elektroniczny jako dodatkowy kanał dostępu – z posiadanego konta korzystamy zarówno w sposób tradycyjny jak i elektroniczny
  • Bank elektroniczny w pełni wirtualny (bez realnych placówek)

1.4 Atrybuty banku elektronicznego

Bankowość elektroniczna jest produktem bankowym, za pośrednictwem którego każdy klient, wykorzystując komputer i Internet, może na biężąco kontrolować stan swoich środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Dzięki posiadaniu konta on-line, każdy klient może korzystać ze swoich pieniędzy w każdym miejscu, w jakim się znajduje – w domu, w pracy, za granicą. Nie musi oczekiwać na otwarcie danej placówki, gdyż z usług banku elektronicznego można korzystać przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Dzięki temu klienci nie są również narażeni na stanie w kolejkach, gdyż każdy z nich jest obsługiwany natychmiast, poza kolejnością. Usługi bankowości elektronicznej charakteryzują się tym, że nie ma bezpośredniego kontaktu klienta z pracownikiem banku, a usługa jest zautomatyzowana (a co za tym idzie także zestandaryzowana). Zwiększa to także bezpieczeństwo, ponieważ nawet pracownicy nie mają dostępu do poufnych danych. Większość banków wirtualnych, w przeciwieństwie do banków tradycyjnych, nie wymaga gwarancji stałych wpływów na konto. Nie wymagana jest też żadna wpłata przy zakładaniu konta.

Banki elektroniczne mogą znacznie obniżyć stawki pobieranych prowizji i opłat stałych. Jest to spowodowane tym, iż każda operacja internetowa jest znacznie tańsza od tradycyjnej. Koszty ponoszone przez banki są zminimalizowane niemalże do zera. Przez zastosowanie Internetu w komunikacji można pominąć długotrwałe i droższe przesyłanie informacji pocztą oraz maksymalnie zredukować personel banku (zastępują go maszyny), jak i opłaty za pomieszczenia użytkowe (nie są potrzebne). Wirtualny bank pozwala na ograniczenie ilości pracowników do wymaganego minimum i może posiadać jedynie jedną placówkę. Będzie ona funkcjonować wyłącznie jako siedziba dla pracowników obsługujących wszystkie transakcje. Natomiast klienci będą z niej korzystać wyłącznie za pośrednictwem Internetu. Dlatego wirtualne banki nie muszą otwierać ogromnych placówek w każdym mieście, zatrudniać pracowników ochrony, opłacać monitoring. Ponadto nie ma ryzyka napadu na taką placówkę, gdyż ona realnie nie istnieje.

Bankowość elektroniczna jest więc najtańszą i najprzystępniejszą formą bankowości, dostępną dla każdego, kto posiada komputer i połączenie z Internetem.[2], [5]

1.5 Sfery e-bankingu

We wstępnych rozważaniach nad tematem wyodrębniłem trzy podstawowe płaszczyzny (sfery) bankowości elektronicznej. A mianowicie:

  • Sferę technologiczno – komunikacyjną (stosowane urządzenia, oprogramowanie i zabezpieczenia oraz wykorzystywane kanały komunikacyjne),
  • sferę usługową (oferowane usługi bankowe),
  • sferę społeczną.(wiedza o usługach, zainteresowanie nimi, zaufanie klientów do oferowanych usług itp.)

W następnych trzech rozdziałach zamierzam omówić każdą z nich, kładąc nacisk przede wszystkim na obecny ich kształt (stan faktyczny) oraz perspektywy rozwoju w niedalekiej przyszłości.