Ogólna sytuacja ekonomiczna, wywierająca wpływ na działalność i na wyniki finansowe banków, oddziałuje także na warunki egzystencji i zachowania ogółu podmiotów działających na rynku – powodując wzrost lub spadek skłonności do oszczędzania, zwiększenie lub zmniejszenie tendencji do inwestowania, zwiększenie lub zmniejszenie zapotrzebowania na kredyty. Decyduje więc w znacznej mierze o tym, jak będą postępować partnerzy banku, jakie będą ich żądania i oczekiwania, jaka będzie ich kondycja finansowa.
Polityka finansowa banku obejmuje szeroki zakres spraw, które mają wpływ na osiągane wyniki. Jej skuteczne prowadzenie wymaga dobrego rozpoznania sytuacji na rynku bankowym, umiejętności trafnego przewidywania jej rozwoju oraz szybkiego, najlepiej wyprzedzającego dostosowania do tych zmian obowiązujących w banku regulacji. Z doświadczenia jednoznacznie wynika, że znaczący wpływ na rynkową pozycję banku i wyniki mają decyzje dotyczące rozmiarów ryzyka podejmowanego w różnych sferach działalności, polityka oprocentowania wkładów i kredytów oraz wysokość prowizji i opłat. Skuteczniejsza okazuje się strategia stosowania niższych marż i stawek jednostkowych przy równoczesnym zwiększaniu wolumenu operacji niż działania odwrotne.
Każdy bank i w każdych warunkach zawsze ma ograniczony pułap generowania dochodów. W praktyce jednak nie można stwierdzić, czy potencjalnie możliwy poziom dochodów jest osiągany, można go bowiem szacować, nie można jednak dokładnie obliczyć. Nie można także zakładać, że wszystko funkcjonuje idealnie, a każda szansa jest wykorzystana, gdyż nigdy nie jest tak dobrze, aby nie mogło być lepiej.
Każdy bank ma jednocześnie minimalny pułap kosztów, które musi ponosić, aby móc funkcjonować. Koszty, inaczej niż w przypadku dochodów, to zjawiska poddające się skutecznemu sterowaniu. Niezmiernie trudno jest jednak utrzymać bieżące koszty w wysokości skrajnego minimum i nie ponosić wydatków na rozwój, bo to negatywnie rzutuje na rynkową pozycję banku, a w konsekwencji – na dochody w następnych okresach.
Opinia o banku kształtuje się pod wpływem wielu czynników składających się na ogólny wizerunek banku. Duży wpływ ma kondycja finansowa banku i miejsce zajmowane w rankingach, bo rzutuje na mniemanie klientów o bezpieczeństwie banku. Obok tego bardzo duże znaczenie mają jednak bezpośrednie kontakty klientów z pracownikami i szefami banku różnych szczebli. Klienci bardzo szybko wyrabiają sobie pogląd o obsłudze, jej kompetencjach i sprawności, a te czynniki łącznie ze stosowanymi procedurami i regulacjami, stanowią o ich stosunku do danego banku. Siła banku to nie budynki, meble, komputery i procedury, lecz ludzie w nim zatrudnieni. To oni na co dzień spotykają się z niezadowoleniem klientów, zbyt długimi procedurami, ograniczeniami systemów informatycznych oraz innymi problemami, które maja wpływ na poziom jakości oferowanych usług. To od nich właśnie w dużym stopniu zależy, jak wielu klientów skorzysta z oferty banku i czy będą oni zadowoleni z obsługi.
Nasilająca się konkurencja zmusza banki z jednej strony do stałego poszerzania zakresu oferowanych usług i podnoszenia jakości, a z drugiej do systematycznego poszukiwania możliwości obniżenia kosztów działania. Jednym z czynników określających konkurencyjność banków jest poziom cen ich usług. Banki coraz bardziej upodabniają się do siebie pod względem oferowanych usług i jakości obsługi, a w znacznie większym stopniu różnią się pod względem realnych, płaconych przez klientów, cen swoich usług.
W kształtowaniu wyniku finansowego w bankach nadal znaczącą, co do wielkości rolę odgrywają przychody z tytułu odsetek, pomimo tendencji do ich zmniejszania się. Nie bez znaczenia były przychody z tytułu prowizji i opłat, wykazujące z kolei wyraźna tendencję wzrostową. W sytuacji, gdy banki coraz mniej zarabiają na odsetkach od udzielanych kredytów, występuje ogólnoświatowa tendencja urealniania opłat za czynności bankowe, takie jak wpłaty gotówkowe, ewidencjonowanie przechowywanych środków, dostęp do informacji o stanie konta i jego historii itp. Kiedyś banki świadomie rezygnowały z takich opłat, a obecnie je przywracają. O wynikach banku komercyjnego decyduje przede wszystkim właściwe gospodarowanie aktywami i pasywami – zgromadzenie dostatecznie dużych, a relatywnie tanich środków o dogodnej strukturze czasowej oraz zaangażowania ich we właściwych proporcjach w operacjach lokacyjnych i kredytowych – rentownych i należycie zabezpieczonych. Na ostateczne wyniki może mieć wpływ mniej lub bardziej pomyślny rozwój sytuacji zewnętrznej, wydarzenia losowe, zjawiska czysto przypadkowe. Zmieniająca się rzeczywistość stawia przed bankami nowe problemy i nieustannie trwa poszukiwanie rozwiązań, które lepiej odpowiadałyby nowej sytuacji.
