Stosunki klienta z bankiem

5/5 - (3 votes)

Stosunki klienta z bankiem mają charakter umowny, regulowany prawem bankowym, kodeksem cywilnym i innymi ogólnie obowiązującymi przepisami. Niezależnie od tych ogólnych norm prawnych poszczególne banki wydają regulaminy, nazywane najczęściej instrukcjami i zarządzeniami ich prezesów, które precyzują warunki zawieranych umów, na przykład o udzielenie kredytu, otwarcie rachunku bankowego oraz innych czynności usługowych (operacyjnych) banków, w tym rozliczeń pieniężnych. Postanowienia regulaminów wiążą klienta, jeśli w indywidualnej umowie nie ustali on odmiennie swoich praw i obowiązków. Ogólny regulamin jest natomiast wiążący dla klienta, jeżeli zostanie mu udostępniony najpóźniej przy zawarciu umowy. Przy powtarzaniu danej umowy bank jest obowiązany powiadomić klienta o wszelkich zmianach wprowadzonych do uprzednio doręczonego regulaminu. Ogłoszenie (wywieszenie) regulaminu w ogólnie dostępnym miejscu, zazwyczaj w sali operacyjnej oddziału banku, uważa się za udostępnienie go klientowi. Ukazuje się także Dziennik Urzędowy NBP, gdzie publikuje się obowiązujące banki zarządzenia Prezesa NBP, określające ogólne warunki funkcjonowania rachunków bankowych oraz formy i tryb rozliczeń pieniężnych, a także zamieszcza się jego obwieszczenia, dotyczące na przykład oprocentowania kredytów refinansowych, stopy redyskontowej itp. Mogą tam być publikowane niektóre regulaminy poszczególnych banków i ich bilanse.

Banki państwowe korzystają z mocy prawa bankowego z pewnych przywilejów. Ich księgi i wyciągi z tych ksiąg podpisane przez banki oraz wszelkie w ten sam sposób wystawione oświadczenia zawierające zobowiązania, zwolnienia z zobowiązań, zrzeczenia się praw lub pokwitowania odbioru należności, bądź stwierdzające udzielenie kredytu, jego wysokość i warunki spłaty – mają moc prawną dokumentów urzędowych. Mogą więc stanowić podstawę wpisów w księgach wieczystych i rejestrach publicznych. Wyciągi z ksiąg tych banków oraz inne dokumenty stwierdzające zobowiązania na ich rzecz, gdy są zaopatrzone w oświadczenie, że wymienione w nich roszczenia są wymagalne – mają moc tytułów wykonawczych. Oznacza to możliwość egzekwowania przez bank należności bez potrzeby odwoływania się do sądu. Egzekucja należności stwierdzonych tymi dokumentami odbywa się według wyboru banku, w trybie określonym w Kodeksie postępowania cywilnego, bądź w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast dłużnik może wystąpić do sądu i w drodze powództwa żądać umorzenia postępowania egzekucyjnego banku dowodząc, że egzekwowana wierzytelność jest mniejsza lub nie istnieje. Dla zabezpieczenia powództwa sąd, na wniosek powoda, może zawiesić postępowanie egzekucyjne.

Banki państwowe mogą potrącić ze swego długu wierzytelność, której termin płatności jeszcze nie nadszedł, jeżeli jednostka będąca dłużnikiem została postawiona w stan likwidacji oraz w tych wypadkach, gdy służy mu prawo przedterminowego ściągnięcia wierzytelności. Na przykład bank może z własnej inicjatywy spłacić przed terminem kredyt z środków kredytobiorcy, jeśli ten nie dotrzymał warunków umowy kredytowej. Prawo bankowe uwzględnia interes klientów w szeregu przepisów zapewniających bezpieczeństwo powierzonych bankom środków pieniężnych. Zapobiega ono podejmowaniu przez banki nadmiernego ryzyka. Przykładowo można wymienić przepisy zapobiegające nadmiernej koncentracji udzielanych kredytów stanowiących, że suma kredytów udzielonych przez dany bank jednemu kredytobiorcy lub grupie powiązanych ze sobą kredytobiorców, nie może przekroczyć określonej części funduszy własnych i środków pieniężnych zgromadzonych w banku. Ponadto ustawa wprowadza instytucję nadzoru bankowego sprawowanego przez aparat podległy prezesowi NBP. Ma on zapewnić bezpieczeństwo lokatom i wkładom oszczędnościowym gromadzonym w bankach, a także przestrzeganie przez banki przepisów regulujących stosunki z klientami. Czynności podejmowane w ramach nadzoru nad działalnością banków polegają na badaniu sytuacji finansowej banku i realizacji obowiązku utrzymywania płynności płatniczej, badaniu zgodności z przepisami udzielanych kredytów, stosowanego oprocentowania kredytów oraz wkładów oszczędnościowych i lokat itp.

Ze szczególnych przywilejów korzystają wkłady oszczędnościowe osób fizycznych. Zwrot wkładów oszczędnościowych gromadzonych w bankach państwowych jest gwarantowany przez państwo. Ponadto są one wolne od zajęcia na podstawie tytułu wykonawczego sądowego i administracyjnego do wysokości równej trzykrotnej średniej miesięcznej płacy w roku kalendarzowym poprzedzającym zajęcie.

Dodaj komentarz