Do podstawowych zadań banku zaliczane jest zadanie gromadzenia środków pieniężnych, pochodzących z różnych źródeł i od wielu podmiotów. Środki przyjmowane są w formie wpłat na rachunki bieżące przedsiębiorstw, depozytów, lokat terminowych, wkładów oszczędnościowych.
Poza niewielką częścią utrzymywaną w postaci aktywów płynnych w celu umożliwienia bieżących płatności, środki zebrane przez bank wykorzystywane są na finansowanie różnego rodzaju operacji dochodowych. Są to przede wszystkim pożyczki i kredyty, stanowiące główne źródło dochodów banku, udzielane m.in. przedsiębiorstwom na działalność eksploatacyjną i na przedsięwzięcia inwestycyjne, związane z odtwarzaniem, modernizacją i rozbudową majątku produkcyjnego.
Bank przyjmuje wpłaty na rachunki bieżące i czekowe swoich Klientów oraz dokonuje z tych rachunków wypłat zleconych przez ich posiadaczy. Wypłaty z tych rachunków następują w formie gotówkowej lub w formie przelewów na rachunki w tym lub w innych bankach.
Z prowadzeniem rozliczeń wiąże się dokonywanie operacji płatniczych. Bank występuje tu w roli pośrednika między kontrahentami, przyjmującego na siebie odpowiedzialność za prawidłowe dokonanie zapłaty.
Wykonywanie wymienionych wyżej zadań, tzn.: gromadzenie środków pieniężnych, udzielanie kredytów i pożyczek, dokonywanie rozliczeń zaliczane jest do podstawowych funkcji banku, sprawowanych niemal przez każdy bank komercyjny [W. Grzegorczyk, Produkty bankowe, Zarządzanie i Finanse, Warszawa 2001, s. 37.].
Banki występują stale na rynku papierów wartościowych, lokując na nim część zasobów pieniężnych, nie wykorzystanych na cele operacji kredytowych. Doskonała znajomość tego rynku sprawia, że są one w stanie zaoferować swym Klientom pośrednictwo przy zakupie akcji i obligacji pożyczkowych oraz jednostek udziałowych w zbiorczych funduszach powierniczych. Banki wyręczają Klientów w przechowywaniu zakupionych walorów i w administrowaniu nimi, a więc inkasowaniu należnych odsetek i dywidend.
Usługi finansujące Klienta banku mogą być podzielone na trzy grupy:
operacje udzielania kredytu, polegające na czasowym przekazaniu środków płatniczych przez bank kredytobiorcy, który zobowiązuje się zwrócić daną kwotę w określonym terminie wraz z ustalonymi odsetkami,
operacje przyrzeczenia udzielenia kredytu polegają na tym, że bank nie przekazuje odpowiedniej kwoty kredytobiorcy, a jedynie zobowiązuje się do udzielenia kredytu, gdy kredytobiorca nie może się wywiązywać z zobowiązania wobec osoby trzeciej. Za gotowość banku do pokrycia zobowiązań Klienta bank pobiera określoną opłatę – prowizję,
operacje związane z emisją papierów wartościowych, polegające na obsłudze przez bank emisji papierów wartościowych dokonanej przez Klienta, która może się wiązać z zakupem części tych papierów przez bank. W zasadzie operacje te polegają na pośrednictwie banku między emitentem a nabywcą papierów wartościowych.
Elementy usług finansujących mają charakter zarówno jakościowy (kredytobiorca, kredytodawca, przedmiot kredytu, jego zabezpieczenie i waluta), jak i ilościowy (wielkość i cena kredytu, kredytowania, termin i sposób spłaty) [Z. Dobosiewicz, Podstawy bankowości, PWN, Warszawa 1998, s. 43.].
Kredytodawcą z zasady powinien być jeden bank. Jednak w wielu przypadkach, choćby ze względu na przepisy nadzoru bankowego, bank nie może sam udzielić kredytu. Wówczas następuje porozumienie między bankami w celu udzielenia kredytu konsorcjalnego. Banki mogą przewidzieć w umowie, że ryzyko od określonych kredytów udzielonych przez jeden z nich obarcza także pozostałe banki.
Kredytobiorcami mogą być gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, gospodarka komunalna, a także inne banki. W wielu krajach istnieją przepisy zaostrzające warunki udzielania kredytów dla członków władz danego banku i ich rodzin.
Przedmiot kredytu określony jest przez dwa zasadnicze cele kredytowania, którymi są konsumpcja i inwestycje. Trzecim celem jest finansowanie przejściowych potrzeb, wynikających z braku synchronizacji między dochodami i wydatkami podmiotów gospodarczych.
Kredyt może być nie zabezpieczony bądź też zabezpieczony za pomocą poręczenia, hipoteki, zastawu, a także cesji należności lub ubezpieczenia.
Kredyt jest udzielany w walucie krajowej lub obcej (kredyt dewizowy). Spłaty tego kredytu oraz odsetek i prowizji od niego mogą być dokonywane, w zależności od umowy, w walucie krajowej lub obcej.
Usługa finansująca składa się z następujących elementów [E. Miklaszewska, Rozwój rynków finansowych i bankowych, Wydaw. Informacji Ekonomicznej, Kraków 1996, s. 48.]:
wielkość kredytu (mały, średni, wielki). W niektórych krajach przy udzielaniu kredytu od określonej wysokości bank jest zobowiązany powiadomić o tym nadzór bankowy,
cena kredytu, na którą składają się: procent (stały lub zmienny), prowizje i opłaty,
czas, na jaki udziela się kredytu – stanowi istotne kryterium podziału kredytów na krótko-terminowe (do 1 roku), średnioterminowe (do 4 lat) i długoterminowe(powyżej 4 lat). W Polsce na ogół przyjmuje się okres 3 lat;
termin i sposób zwrotu kredytu określony jest w umowie, która ustala na określoną datę termin zwrotu w całości bądź ratami, w okresie korzystania z kredytu. W wielu przypadkach kredyt jest odnawiany automatycznie.