prace dyplomowe

prace dyplomowe z bankowości

Definicja kredytu

Oceń tę pracę

Kredyt bankowy jest istotnym elementem życia gospodarczego, niezbędnym do prowadzenia działalności gospodarczej i do rozwoju przedsiębiorstw.

W ostatnich latach wzrosła rola kredytu bankowego. Proces transformacji gospodarki polskiej wywołał daleko idące konsekwencje dla podmiotów gospodarczych zarówno ze sfery uspołecznionej, jak i nowo powstających firm prywatnych.

Przede wszystkim zwiększyła się różnorodność oferty kredytowej proponowanej przez banki. Ponadto, udzielenie kredytu poprzedzone jest dokładnym badaniem sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. W warunkach gospodarki rynkowej istnieje możliwość wyboru banku przez podmioty gospodarcze, a działalność banków oparta jest na zasadach komercyjnych. Stwarza to warunki rozwoju konkurencji między bankami i stosowanie reguł rynkowych w sferze kredytowej. Politykę banków w zakresie kredytów kształtuje z jednej strony dążenie do maksymalizacji zysków, a z drugiej do minimalizacji ryzyka. Praktyka dowodzi, że banki napotykają trudności w ściąganiu tzw. „trudnych kredytach”, świadczących o niewłaściwych decyzjach kredytowych. W takiej sytuacji coraz większego znaczenia nabierają metody oceny kondycji finansowej firmy i jej zdolności kredytowej, jako podstawy szacowania ryzyka kredytowego [Adamczyk J., Ocena firmy według kryteriów bankowych, Kraków, 1995].

W warunkach gospodarki rynkowej każdy podmiot gospodarczy potrzebuje odpowiednich funduszy na prowadzenie działalności gospodarczej. Źródłem tych funduszy mogą być [Zalewska J., Kredyty bankowe jako źródło finansowania działalności gospodarczej, Prace naukowe AE we Wrocławiu nr 680, Wrocław, 1994]:

zasoby własne lub wewnętrzne źródła finansowania (np. środki z zysku, sprzedaż majątku trwałego lub obrotowego),

zewnętrzne (obce) źródła finansowania (m.in. kredyt bankowy).

Zmiany w gospodarce rynkowej w ostatnich latach spowodowały zwiększenie popytu na obce źródła finansowania. Powodem zapotrzebowania na kapitał było powstanie nowej grupy podmiotów gospodarczych – polskich prywatnych przedsiębiorstw oraz przedsiębiorstw współpracujących z kapitałem zagranicznym. Firmy te napotkały barierę rozwojową, której nie pokonają bez pomocy banków w postaci udzielenia im kredytów.

Istotna rola banków w działalności przedsiębiorstw wynika z faktu, iż kredyt bankowy stanowi nadal bardzo ważne źródło kapitału obcego. Kredyt taki może być przeznaczony na cele rozwojowe, potrzeby płatnicze oraz na pokrycie istniejącego niedoboru własnych środków na finansowanie działalności bieżącej.

Pojawia się pytanie, czy kredyt bankowy jest jedynym sposobem pozyskania niezbędnych funduszy. W zakresie finansowania przedsiębiorstw, systemy finansowe krajów kapitalistycznych opierają się na dwóch alternatywnych rozwiązaniach:

na bankach, ściśle powiązanych z przedsiębiorstwem,

na rynku kapitałowym, gdzie do pozyskiwania kapitałów korporacje wykorzystują głównie rynek papierów wartościowych.

Dopóki jednak polski rynek kapitałowy nie będzie na tyle rozwinięty, by dostarczyć brakujących funduszy, kredyty bankowe będą podstawą finansowania przedsiębiorstw. Dla banków wiąże się to z ryzykiem niespłacenia kredytów przez kredytobiorców. Istotnym są więc odpowiednie procedury przyznawania i monitoringu kredytów, począwszy od rzetelnego zbadania sytuacji finansowej potencjalnego kredytobiorcy, a skończywszy na ciągłej obserwacji i kontroli firmy podczas korzystania z kredytu.

Do podstawowych zadań banku zaliczane jest zadanie gromadzenia środków pieniężnych, pochodzących z różnych źródeł i od wielu podmiotów. Środki przyjmowane są w formie wpłat na rachunki bieżące przedsiębiorstw, depozytów, lokat terminowych, wkładów oszczędnościowych.

Poza niewielką częścią utrzymywaną w postaci aktywów płynnych w celu umożliwienia bieżących płatności, środki zebrane przez bank wykorzystywane są na finansowanie różnego rodzaju operacji dochodowych. Są to przede wszystkim pożyczki i kredyty, stanowiące główne źródło dochodów banku, udzielane m.in. przedsiębiorstwom na działalność eksploatacyjną i na przedsięwzięcia inwestycyjne, związane z odtwarzaniem, modernizacją i rozbudową majątku produkcyjnego.

Bank przyjmuje wpłaty na rachunki bieżące i czekowe swoich Klientów oraz dokonuje z tych rachunków wypłat zleconych przez ich posiadaczy. Wypłaty z tych rachunków następują w formie gotówkowej lub w formie przelewów na rachunki w tym lub w innych bankach.

Z prowadzeniem rozliczeń wiąże się dokonywanie operacji płatniczych. Bank występuje tu w roli pośrednika między kontrahentami, przyjmującego na siebie odpowiedzialność za prawidłowe dokonanie zapłaty.

Wykonywanie wymienionych wyżej zadań, tzn.: gromadzenie środków pieniężnych, udzielanie kredytów i pożyczek, dokonywanie rozliczeń zaliczane jest do podstawowych funkcji banku, sprawowanych niemal przez każdy bank komercyjny [W. Grzegorczyk, Produkty bankowe, Zarządzanie i Finanse, Warszawa 2001, s. 37.].

Banki występują stale na rynku papierów wartościowych, lokując na nim część zasobów pieniężnych, nie wykorzystanych na cele operacji kredytowych. Doskonała znajomość tego rynku sprawia, że są one w stanie zaoferować swym Klientom pośrednictwo przy zakupie akcji i obligacji pożyczkowych oraz jednostek udziałowych w zbiorczych funduszach powierniczych. Banki wyręczają Klientów w przechowywaniu zakupionych walorów i w administrowaniu nimi, a więc inkasowaniu należnych odsetek i dywidend.

Usługi finansujące klienta banku mogą być podzielone na trzy grupy:

operacje udzielania kredytu, polegające na czasowym przekazaniu środków płatniczych przez bank kredytobiorcy, który zobowiązuje się zwrócić daną kwotę w określonym terminie wraz z ustalonymi odsetkami,

operacje przyrzeczenia udzielenia kredytu polegają na tym, że bank nie przekazuje odpowiedniej kwoty kredytobiorcy, a jedynie zobowiązuje się do udzielenia kredytu, gdy kredytobiorca nie może się wywiązywać z zobowiązania wobec osoby trzeciej. Za gotowość banku do pokrycia zobowiązań Klienta bank pobiera określoną opłatę – prowizję,

operacje związane z emisją papierów wartościowych, polegające na obsłudze przez bank emisji papierów wartościowych dokonanej przez Klienta, która może się wiązać z zakupem części tych papierów przez bank. W zasadzie operacje te polegają na pośrednictwie banku między emitentem a nabywcą papierów wartościowych.

Elementy usług finansujących mają charakter zarówno jakościowy (kredytobiorca, kredytodawca, przedmiot kredytu, jego zabezpieczenie i waluta), jak i ilościowy (wielkość i cena kredytu, kredytowania, termin i sposób spłaty) [Z. Dobosiewicz, Podstawy bankowości, PWN, Warszawa 1998, s. 43.].

Kredytodawcą z zasady powinien być jeden bank. Jednak w wielu przypadkach, choćby ze względu na przepisy nadzoru bankowego, bank nie może sam udzielić kredytu. Wówczas następuje porozumienie między bankami w celu udzielenia kredytu konsorcjalnego. Banki mogą przewidzieć w umowie, że ryzyko od określonych kredytów udzielonych przez jeden z nich obarcza także pozostałe banki.

Kredytobiorcami mogą być gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, gospodarka komunalna, a także inne banki. W wielu krajach istnieją przepisy zaostrzające warunki udzielania kredytów dla członków władz danego banku i ich rodzin.

Przedmiot kredytu określony jest przez dwa zasadnicze cele kredytowania, którymi są konsumpcja i inwestycje. Trzecim celem jest finansowanie przejściowych potrzeb, wynikających z braku synchronizacji między dochodami i wydatkami podmiotów gospodarczych.

Kredyt może być nie zabezpieczony bądź też zabezpieczony za pomocą poręczenia, hipoteki, zastawu, a także cesji należności lub ubezpieczenia.

Kredyt jest udzielany w walucie krajowej lub obcej (kredyt dewizowy). Spłaty tego kredytu oraz odsetek i prowizji od niego mogą być dokonywane, w zależności od umowy, w walucie krajowej lub obcej.

Usługa finansująca składa się z następujących elementów [E. Miklaszewska, Rozwój rynków finansowych i bankowych, Wydaw. Informacji Ekonomicznej, Kraków 1996, s. 48.]:

wielkość kredytu (mały, średni, wielki). W niektórych krajach przy udzielaniu kredytu od określonej wysokości bank jest zobowiązany powiadomić o tym nadzór bankowy,

cena kredytu, na którą składają się: procent (stały lub zmienny), prowizje i opłaty,

czas, na jaki udziela się kredytu – stanowi istotne kryterium podziału kredytów na krótko-terminowe (do 1 roku), średnioterminowe (do 4 lat) i długoterminowe(powyżej 4 lat). W Polsce na ogół przyjmuje się okres 3 lat;

termin i sposób zwrotu kredytu określony jest w umowie, która ustala na określoną datę termin zwrotu w całości bądź ratami, w okresie korzystania z kredytu. W wielu przypadkach kredyt jest odnawiany automatycznie.

Czynności bankowe

Oceń tę pracę

Obecnie banki wykonują czynności wymienione w art. 11 prawa bankowego takie jak [ Wybrane przypisy z ustawy " Prawo Bankowe " z dnia 29 sierpnia, op. cit., art.11.]: prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie wkładów oszczędnościowych i lokat terminowych, przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych, udzielanie i zaciąganie kredytów i pożyczek pieniężnych, operacje czekowe i wekslowe, przyjmowanie i dokonywanie lokat w bankach, udzielanie oraz przyjmowanie poręczeń i gwarancji bankowych. Obrót wartościami dewizowymi oraz prowadzenie obsługi finansowej obrotów z zagranicą, a także obsługa pożyczek państwowych, emitowanie papierów wartościowych i obrót nimi, przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych.

NBP wykonuje także czynności wiążące się z jego funkcją jako banku centralnego. Należą do nich czynności związane z emisją znaków pieniężnych, ich wprowadzaniem i wycofywaniem z obiegu, sprzedażą monet, banknotów i numizmatów, kształtowaniem polityki gospodarczej i pieniężno-kredytowej państwa. Opracowywaniem okresowych ocen sytuacji pieniężnej, a także – z działalnością w sprawach dewizowych (udzielanie zezwoleń dewizowych i kontrola dewizowa w zakresie określonym w prawie dewizowym). [Z. Dobosiewicz, Podstawy bankowości, op. cit., s.145.]

Czynności podejmowane w ramach nadzoru nad działalnością banków polegają w szczególności na analizie bilansu banku, a także na badaniu realizacji obowiązku utrzymywania płynności płatniczej przez bank, zgodności udzielanych kredytów i pożyczek z przepisami, zabezpieczenia oraz terminowości spłaty kredytów i pożyczek, stosowanego oprocentowania kredytów i pożyczek oraz wkładów oszczędnościowych i lokat, a także sytuacji finansowej banku.

Bank dokonuje operacji we własnym zakresie (np. lokaty pieniężne w innych bankach) lub w interesie innych osób (np. prowadzenie rachunków bankowych). Operacje bankowe ze względu na swój przedmiot mogą brać postać operacji pieniężnych (np. operacje rozliczeniowe i kredytowe) i niepieniężnych (np. przyjęcie depozytu). Operacje łączą w sobie elementy czynności prawnej i faktycznej, mogą wyrażać kompleks umów bankowych (np. operacja kredytowania).

Istnieje jeszcze podział na czynności bankowe czynne, przy których spełnianiu bank występuje wobec kontrahentów jako wierzyciel (przede wszystkim kredytowania i czynności bankowe bierne – bank występuje wobec kontrahentów jako dłużnik) oraz tzw. czynności pośredniczące, przez których spełnianie bank świadczy pewne usługi na rzecz kontrahentów, działając z reguły na ich zlecenie (np. rozliczenie pieniężne).

Z punktu widzenia czynności bankowe mają charakter cywilnoprawny i administracyjno prawny.

Usługę bankową, w świetle teorii usług bankowych, cechuje istnienie tzw. czterech N:

Niematerialność – fizycznie usługa nie istnieje co może powodować, że klient korzystając z usługi nie jest pewien czy spełni ona jego oczekiwania (ponosi więc tu pewne ryzyko).

Nierozdzielność – etap tworzenia i konsumowania usługi przez klienta nakłada się na siebie, klient ma możliwość śledzenia procesu powstawania usługi bankowej, a także subiektywnej oceny tego procesu; istnieje tu więc ścisły kontakt pomiędzy pracownikiem banku – sprzedającym, a klientem – kupującym, mający istotne znaczenie dla opracowania i realizacji strategii marketingowej banku.

Niejednorodność – banki mogą różnicować poziom oferowanej usługi w zależności od segmentów obsługiwanego przez siebie rynku [G. Golawska , Bankowość, Gdańsk : Wydaw. UG, 1988, s. 121.]. Banki stosują inne podejście w świadczonym poziomie usług dla klientów masowych, a inne dla klientów stałych, o ustalonej renomie i prestiżu. To podejście ma bezpośredni związek z wielkością relatywnych dochodów uzyskiwanych od tych grup klientów. Różny standard usługi świadczonej klientom może mieć także pośredni związek z prezentowanym przez pracowników banku podejściem wobec klientów. Niektóre banki, w celu usatysfakcjonowania wszystkich klientów, próbują wprowadzać standaryzację poziomu świadczenia usług [E. Drabowski, W. Jaworski, Z. Krzyżkiewicz , Bankowość,. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, 1988, s. 56.

].

Nietrwałość – świadczenie usługi w momencie wystąpienia zapotrzebowania na nią (są wyjątki – karty kredytowe); innym aspekt – każda usługa ma określony cykl życia, a więc w pewnym momencie staje się przestarzała i wymaga albo ulepszenia, albo wręcz wycofania z oferty banku.

Głównymi czynnościami bankowymi zgodnie z obowiązującą ustawą Prawo Bankowe są: przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów, prowadzenie innych rachunków bankowych, udzielanie kredytów, udzielanie gwarancji bankowych, emitowanie bankowych papierów wartościowych, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych oraz wykonywanie innych czynności przewidzianych wyłącznie dla banku w odrębnych ustawach [Z. Krzyżkiewicz , Podręcznik do nauki bankowości, Warszawa : Zarządzanie i Finanse, 1999, s. 74. ].

Zgodnie z ta ustawą czynnościami bankowymi są również następujące czynności, o ile są one wykonywane przez banki: udzielanie pożyczek pieniężnych, operacje czekowe i wekslowe, wydawanie kart płatniczych oraz wykonywanie operacji przy ich użyciu, terminowe operacje finansowe, nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych, przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych, wykonywanie czynności obrotu dewizowego, udzielanie poręczeń oraz wykonywanie czynności zleconych, związanych z emisją papierów wartościowych.

Poza tym banki mogą obejmować lub nabywać akcje i prawa z akcji, udziały innej osoby prawnej nie będącej bankiem lub jednostki uczestnictwa w funduszach powierniczych, z tym że ich łączna wartość w stosunku do jednego podmiotu nie może przekroczyć 15 proc. funduszy własnych banku, zaciągać zobowiązania związane z emisją papierów wartościowych, dokonywać obrotu papierami wartościowymi, dokonywać na warunkach uzgodnionych z dłużnikiem zamiany wierzytelności na składniki majątku dłużnika, z tym że bank jest obowiązany do ich sprzedaży w okresie nie dłuższym niż 3 lata od daty nabycia, nabywać i zbywać nieruchomości oraz wierzytelności zabezpieczone hipoteką, świadczyć usługi konsultacyjno-doradcze w sprawach finansowych oraz świadczyć inne usługi finansowe [Ibidem, s. 81.].

Rodzaje bankow

Oceń tę pracę

Bank komercyjny jest różnie definiowany szczególnie w ustawach. Świadczy on szeroki zakres usług bankowych i nie jest bankiem centralnym. Najczęściej występuje w formie spółki akcyjnej. Mówi się o nim, że jest bankiem depozytowym, kredytowym, handlowym. [B. Kosiński, Ekonomika banku komercyjnego, Warszawa 1994, s.11.]

Banki komercyjne działają w trudnych warunkach ze względu na znaczną ilość innych banków. Dążą do osiągnięcia zysku, który jest niezbędny, aby bank mógł wypłacić dywidendę – części zysku (z posiadanych akcji) swoim akcjonariuszom. Bank samofinansuje działalność z zysku przez wzrost kapitału własnego. O podziale zysku na część powiększającą kapitał i część przeznaczoną na dywidendę decydują akcjonariusze. [Ibidem, s.12.]

Banki w krajach rozwiniętych mają najczęściej charakter uniwersalny. Wymaga to kompleksowego wyznaczania kierunku działalności banku. W warunkach konkurencji między bankami i różnego zapotrzebowania na usługi bankowe zachodzi potrzeba wyboru indywidualnej strategii działania, Nie każdy bank, zwłaszcza mały lub średni musi bowiem konkurować we wszystkich dziedzinach działalności bankowej. W wielu bankach komercyjnych przykłada się szczególną wagę do określonych czynności, bo nie każdy z nich musi być bankiem uniwersalnym.

Zależy to od wielkości kapitałów, jakimi dany bank może dysponować, sieci oddziałów krajowych i placówek zagranicznych. Celem planowania strategicznego jest podnoszenie wartości rynkowej banku, co ułatwia pozyskanie kapitału na rozwój banku.

„Bankowość korporacyjna przez długie lata była najbardziej dochodowa, ale nie jest to przyszłościowy rynek” [M. Remisiewicz, McBank, „Wprost” z 12 grudnia 1999, s. 25.]. Na podstawie tego stwierdzenia można zauważyć dlaczego banki zaczęły zwracać się ku rynkowi usług detalicznych, jednakże ową „drobnicą” trudno było zarządzać ze względu na niemożność znalezienia dobrych menedżerów, którym to – wedle ich słów – praca w tym segmencie nie przysparza ani sławy, ani uznania w środowisku. Gdy jednak rentowność z działalności na rynku korporacyjnym zaczęła maleć, banki zaczęły szukać nowych dróg rozwoju. Okazało się, że drugoplanowy i zaniedbany dotąd rynek klientów indywidualnych może z powodzeniem zastąpić rynek korporacyjny. Trzeba było nad nim tylko trochę popracować i zaoferować coś co przystaje do nowych czasów, w których wymagania klientów są znacznie wyższe niż kiedyś. „Dzisiaj indywidualny interesant, małe przedsiębiorstwo czy wielki koncern międzynarodowy wymagają innego traktowania, odrębnego pakietu usług, a nawet różnych godzin otwarcia placówki. To, że bank skłonny jest nam otworzyć rachunek i dodać do tego kartę płatniczą, do niedawna było dla nas wystarczającą zachętą do wyboru jego usług. Dziś jesteśmy bardziej wymagający. (…) Klient coraz bardziej ceni szybkość i wygodę obsługi” [Ibidem, s. 26.].

Bankowość detaliczna jest skierowana do klientów indywidualnych, realizuje ich specyficzne potrzeby finansowe. Odpowiednio do potrzeb ukształtowane zostały więc produkty i usługi oraz sposób komunikacji z klientem. Bankowość detaliczna to odrębna oferta adresowana do studentów, robiących karierę indywidualistów, rodzin oraz zamożnych osób zrealizowanych zawodowo.

W ramach bankowości detalicznej klienci mają dostęp do rachunku w dowolnym miejscu i czasie przez telefon stacjonarny, komórkowy oraz Internet. Do ich dyspozycji są również centra usług finansowych oferujące możliwość uzyskania pomocy i doradztwo w zakresie zarządzania kapitałem.

Rola banku

Oceń tę pracę

Do podstawowych zadań banku zaliczane jest zadanie gromadzenia środków pieniężnych, pochodzących z różnych źródeł i od wielu podmiotów. Środki przyjmowane są w formie wpłat na rachunki bieżące przedsiębiorstw, depozytów, lokat terminowych, wkładów oszczędnościowych.

Poza niewielką częścią utrzymywaną w postaci aktywów płynnych w celu umożliwienia bieżących płatności, środki zebrane przez bank wykorzystywane są na finansowanie różnego rodzaju operacji dochodowych. Są to przede wszystkim pożyczki i kredyty, stanowiące główne źródło dochodów banku, udzielane m.in. przedsiębiorstwom na działalność eksploatacyjną i na przedsięwzięcia inwestycyjne, związane z odtwarzaniem, modernizacją i rozbudową majątku produkcyjnego.

Bank przyjmuje wpłaty na rachunki bieżące i czekowe swoich Klientów oraz dokonuje z tych rachunków wypłat zleconych przez ich posiadaczy. Wypłaty z tych rachunków następują w formie gotówkowej lub w formie przelewów na rachunki w tym lub w innych bankach.

Z prowadzeniem rozliczeń wiąże się dokonywanie operacji płatniczych. Bank występuje tu w roli pośrednika między kontrahentami, przyjmującego na siebie odpowiedzialność za prawidłowe dokonanie zapłaty.

Wykonywanie wymienionych wyżej zadań, tzn.: gromadzenie środków pieniężnych, udzielanie kredytów i pożyczek, dokonywanie rozliczeń zaliczane jest do podstawowych funkcji banku, sprawowanych niemal przez każdy bank komercyjny [W. Grzegorczyk, Produkty bankowe, Zarządzanie i Finanse, Warszawa 2001, s. 37.].

Banki występują stale na rynku papierów wartościowych, lokując na nim część zasobów pieniężnych, nie wykorzystanych na cele operacji kredytowych. Doskonała znajomość tego rynku sprawia, że są one w stanie zaoferować swym Klientom pośrednictwo przy zakupie akcji i obligacji pożyczkowych oraz jednostek udziałowych w zbiorczych funduszach powierniczych. Banki wyręczają Klientów w przechowywaniu zakupionych walorów i w administrowaniu nimi, a więc inkasowaniu należnych odsetek i dywidend.

Usługi finansujące Klienta banku mogą być podzielone na trzy grupy:

operacje udzielania kredytu, polegające na czasowym przekazaniu środków płatniczych przez bank kredytobiorcy, który zobowiązuje się zwrócić daną kwotę w określonym terminie wraz z ustalonymi odsetkami,

operacje przyrzeczenia udzielenia kredytu polegają na tym, że bank nie przekazuje odpowiedniej kwoty kredytobiorcy, a jedynie zobowiązuje się do udzielenia kredytu, gdy kredytobiorca nie może się wywiązywać z zobowiązania wobec osoby trzeciej. Za gotowość banku do pokrycia zobowiązań Klienta bank pobiera określoną opłatę – prowizję,

operacje związane z emisją papierów wartościowych, polegające na obsłudze przez bank emisji papierów wartościowych dokonanej przez Klienta, która może się wiązać z zakupem części tych papierów przez bank. W zasadzie operacje te polegają na pośrednictwie banku między emitentem a nabywcą papierów wartościowych.

Elementy usług finansujących mają charakter zarówno jakościowy (kredytobiorca, kredytodawca, przedmiot kredytu, jego zabezpieczenie i waluta), jak i ilościowy (wielkość i cena kredytu, kredytowania, termin i sposób spłaty) [Z. Dobosiewicz, Podstawy bankowości, PWN, Warszawa 1998, s. 43.].

Kredytodawcą z zasady powinien być jeden bank. Jednak w wielu przypadkach, choćby ze względu na przepisy nadzoru bankowego, bank nie może sam udzielić kredytu. Wówczas następuje porozumienie między bankami w celu udzielenia kredytu konsorcjalnego. Banki mogą przewidzieć w umowie, że ryzyko od określonych kredytów udzielonych przez jeden z nich obarcza także pozostałe banki.

Kredytobiorcami mogą być gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, gospodarka komunalna, a także inne banki. W wielu krajach istnieją przepisy zaostrzające warunki udzielania kredytów dla członków władz danego banku i ich rodzin.

Przedmiot kredytu określony jest przez dwa zasadnicze cele kredytowania, którymi są konsumpcja i inwestycje. Trzecim celem jest finansowanie przejściowych potrzeb, wynikających z braku synchronizacji między dochodami i wydatkami podmiotów gospodarczych.

Kredyt może być nie zabezpieczony bądź też zabezpieczony za pomocą poręczenia, hipoteki, zastawu, a także cesji należności lub ubezpieczenia.

Kredyt jest udzielany w walucie krajowej lub obcej (kredyt dewizowy). Spłaty tego kredytu oraz odsetek i prowizji od niego mogą być dokonywane, w zależności od umowy, w walucie krajowej lub obcej.

Usługa finansująca składa się z następujących elementów [E. Miklaszewska, Rozwój rynków finansowych i bankowych, Wydaw. Informacji Ekonomicznej, Kraków 1996, s. 48.]:

wielkość kredytu (mały, średni, wielki). W niektórych krajach przy udzielaniu kredytu od określonej wysokości bank jest zobowiązany powiadomić o tym nadzór bankowy,

cena kredytu, na którą składają się: procent (stały lub zmienny), prowizje i opłaty,

czas, na jaki udziela się kredytu – stanowi istotne kryterium podziału kredytów na krótko-terminowe (do 1 roku), średnioterminowe (do 4 lat) i długoterminowe(powyżej 4 lat). W Polsce na ogół przyjmuje się okres 3 lat;

termin i sposób zwrotu kredytu określony jest w umowie, która ustala na określoną datę termin zwrotu w całości bądź ratami, w okresie korzystania z kredytu. W wielu przypadkach kredyt jest odnawiany automatycznie.

Definicje banku.

Oceń tę pracę

Nazwa bank wywodzi się z języka włoskiego, gdzie oznacza ławę, stół przy którym średniowieczni kupcy przyjmowali pieniądze za swoje usługi. Takie były początki średniowiecznej bankowości, która od tego czasu nieustannie się rozwija. Pierwsze polskie banki powstały w Krakowie w XV wieku wraz z rozwojem na ziemiach polskich handlu i przemysłu. Zakres ich działania był jednak na początku bardzo wąski i ograniczał się do przyjmowania depozytów od bogatych właścicieli ziemskich i udzielania im pożyczek. Obecnie funkcje, struktura, zakres działania banków są znacznie szersze [R. Wierzba (red.), ABC bankowości, GAB, Gdańsk 1998, s. 23. ].

Uchwalone w 1997 roku nowe prawo bankowe przystosowuje polski system bankowy do wymogów Unii Europejskiej, zapewniając właściwy gospodarkom rynkowym dualizm kreowania pieniądza [Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, Dz. U. 1997 nr 140 poz. 939.]. Tworzenie obecnego systemu bankowego zaczęło się w Polsce w 1998 r. wraz z wyłonieniem z NBP dziewięciu banków, a od 1990 roku notuje się dynamiczny przyrost ilości banków komercyjnych, z których wiele posiada kapitał zagraniczny [L. Góral, M. Karlikowska, K. Koperkiewicz-Mordel, Polskie prawo bankowe, Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 2000, s. 56. ].

Zgodnie z prawem bankowym Bank jest osobą prawną utworzoną zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym [Ibidem, s. 67.].

Na czele bankowości w Polsce stoi Narodowy Bank Polski – bank banków – bank centralny. Jego funkcje polegają na regulowaniu całego obiegu pieniężnego wewnątrz kraju oraz równowagi bilansu płatniczego i kształtowaniu polityki pieniężnej państwa, organizowaniu rozliczeń pieniężnych i udzielaniu bankom kredytu refinansowego.

Jako bank państwa, Narodowy Bank Polski prowadzi rachunki bankowe budżetu i jednostek budżetu państwa, udziela kredytów rządowi oraz obsługuje dług państwowy.

Obowiązkiem Narodowego Banku Polskiego (jak każdego banku centralnego) jest dbanie o stabilność złotówki, stymulowanie rozwoju gospodarki narodowej, a także obsługa płatności zagranicznych, realizacja polityki państwa w odniesieniu do kursu walut i utrzymywanie rezerw międzynarodowych środków finansowych [Information Bulletin / Narodowy Bank Polski, NBP, Warszawa 1991, s. 13. ].

Drugi stopień bankowości polskiej stanowią banki operacyjne, które mają charakter banków uniwersalnych lub specjalistycznych (depozytowo-kredytowe lub inwestycyjne) zajmują się bezpośrednią obsługą podmiotów gospodarczych i osób fizycznych. Prowadzą one samodzielną politykę depozytową i kredytową, konkurując między sobą w walce o klienta wykonując wszystkie operacje bankowe w obrocie krajowym i zagranicznym. Takich banków jest w Polsce obecnie 68 [W. Baka, Bankowość centralna: funkcje – metody – organizacja, "Zarządzanie i Finanse",Warszawa 2001, s. 44.].

Oprócz tego mamy w Polsce ponad 1000 banków spółdzielczych, które obecnie przechodzą procesy reorganizacyjne polegające na regionalnym zrzeszaniu się. Centralnym bankiem banków spółdzielczych i regionalnych jest Bank Gospodarki Żywnościowej S.A.

Ostatnio mamy często do czynienia ze zjawiskiem konsolidacji sektora bankowego. Ma to na celu wzmocnienie kapitałowe i powiększenie sieci oddziałów, po to aby skutecznie przeciwstawić się konkurencji ze strony banków zagranicznych. Ilość banków na polskim rynku będzie w związku z tym malała, za to będą to banki silniejsze kapitałowo i – miejmy nadzieję – sprawniejsze w obsłudze.