Archiwa Prace dyplomowe - bankowość - Strona 5 z 12 - Prace dyplomowe z bankowości, prace dyplomowe

Analiza wielkości i struktury operacji przeprowadzanych na Eurokontach w Banku Pekao S.A.

5/5 - (1 vote)

część praktyczna pracy magisterskiej

Analiza wielkości i dynamiki obrotów na Eurokontach w Banku Pekao S.A.

Informacje o wielkościach na Eurokontach uzyskano w Oddziale Banku Pekao S.A. w Nisku. Jest to były Oddział Banku Depozytowo – Kredytowego, który na skutek konsolidacji, z pozostałymi trzema bankami, w grupę Pekao S.A. (w lipcu 1999r.) stał się Oddziałem Banku Pekao S.A..

Proces wdrażania, wprowadzania Eurokonta następował w tym Oddziale od grudnia 1998 roku. Stało się to w wyniku przekształcenia rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego ROR w Eurokonto. Najpierw Eurokonta założyli pracownicy tego banku, następnie w miarę upływu czasu pracownicy zakładów obsługiwanych przez ten bank. Rachunek ten cieszył się coraz większą popularnością. Masowe zakładanie Eurokont przez klientów nastąpiło w II połowie 2000 roku. Na wskutek decyzji kierownictwa Banku Pekao S.A. o całkowitym zamknięciu ROR z dniem 1 stycznia 2000r. funkcjonowało jedynie Eurokonto.

Sytuacja poprawiła się znacznie w związku z wprowadzeniem segmentacji klientów w Banku Pekao S.A.. Z jednego rodzaju Eurokonta powstało 9 odmian w zależności od rodzaju klientów. Do tej pory z Eurokonta mogły korzystać jedynie osoby pracujące, osiągające stałe dochody. Dzięki segmentacji Eurokonto mogły otwierać osoby nie pracujące, uczące się, studenci, młodzież. Posiadacze Eurokont zostali zaszeregowani do danego rodzaju Eurokonta w zależności od dochodów przekazywanych na ten rachunek i rodzaju segmentu.

Nowością stało się wprowadzenie Eurokonta Business w lipcu 2000r. dla właścicieli firm, prowadzących jednoosobową działalność.

Wielkości depozytów poszczególnych odmian Eurokonta obrazuje tabela nr 3.

Analizując dane należy dodać, że w 1999r. w Banku Pekao S.A. nie było jeszcze segmentacji klientów, nastąpiła ona w II połowie 2000r. W 1999r. w banku funkcjonowały dwa rachunki: ROR i Eurokonto (przy jednoczesnym przekształceniu ROR w Eurokonto). Z dniem 1 stycznia 2000 roku sytuacja się unormowała, pozostał tylko jeden rachunek o nazwie Eurokonto. Na tle tych przekształceń wystąpił trzykrotny wzrost depozytów na Eurokontach w stosunku do 1999r. i 50% wzrost depozytów ogółem. Świadczy to o ogromnej popularności wśród klientów nowego produktu, jakim było Eurokonto. W 2000r. w banku zanotowano masowe zakładanie Eurokonta w związku z przekazaniem przez zakłady pracy wynagrodzenia za prace dla pracowników w formie przelewów na rachunki.

Tabela nr 3. Depozyty ogółem w latach 1999-2002 i I połowa. 2003 (w tyś.)

Produkt	1999	2000	2001	2002	I poł.2003
Depozyty ogółem	61.900	92.915	96.200	133.220	131.120
Eurokonto	500	5.196	7.650	8.530	8.740
ROR		0	0	0	0
Standard		2.750	3.550	5.225	5.621
Junior		4	8	12	15
Akademickie		35	41	50	55
OK		4	7	14	16
Plus		674	840	980	1.020
VIP		328	480	565	580
Prestiż		0	0	0	0
WWW		0	0	17	21
Business		1.729	1.852	1.942	1.975

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Oddziału Banku Pekao S.A. w Nisku

Dla przykładu podaję, że w tym czasie otwarto 600 Eurokont przez pracowników jednego zakładu pracy. Następnie Eurokonto założyła większość pracowników pozostałych zakładów obsługiwanych przez Bank Pekao S.A.. Byli to pracownicy sfery budżetowej, przedsiębiorstw przemysłowych. Klienci w początkowym etapie niechętnie reagowali na propozycje ze strony banku o otwarciu Eurokonta, jednak w wyniku wielu udogodnień związanych z Eurokontem (możliwość debetu, korzystanie z kart, korzystanie z bankomatów) liczba chętnych wzrosła. W kolejnych latach zanotowano dalszy wzrost depozytów na Eurokontach. Strukturę depozytów na Eurokontach w I połowie 2003 roku przedstawia wykres nr 1.

Wykres nr 1. Wielkość depozytów na Eurokontach w I połowie 2003 roku

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z Oddziału Banku Pekao S.A. w Nisku

Jak wynika z wykresu największy udział depozytów zajmuje Eurokonto Standard nieco ponad 55% ogółu Eurokont. Pozostałe rodzaje Eurokonta (PLUS, VIP i Business) stanowią około 41%, a pozostałe 4% zajmuje Eurokonto Junior, OK, Akademickie i WWW. O wysokiej pozycji depozytów Eurokonta Standard zadecydował fakt, że jest to Eurokonto, z którego korzystają osoby pracujące, emeryci, którzy maja tendencję do oszczędzania. Eurokonta VIP, Plus i Business to Eurokonta, które wprowadzono dopiero w II połowie 2000 roku, stąd nie cieszą się tak wielką popularnością jak Eurokonta Standard. Natomiast bardzo mała ilość depozytów na pozostałych Eurokontach to wynik tego, że posiadacze tych Eurokont to młodzież ucząca się, studiująca, których wpływy są minimalne.

W związku z możliwością korzystania z debetów, pożyczek, kredytów, overdraftu ich posiadacze bardzo chętnie korzystają z tych udogodnień, mają, bowiem możliwość zaciągania pożyczki w ramach tego rachunku bez poręczycieli, (co w obecnych czasach stanowi istotną sprawę). Dlatego pożyczki cieszą się dużą popularnością wśród posiadaczy Eurokont.

Wielkość tego typu pożyczek w odniesieniu do ogółu udzielonych kredytów i pożyczek dla klientów indywidualnych przedstawia tabela nr 4 w związku, że są to produkty nowe, wprowadzane w ramach Eurokonta w II połowie 2000r. analizą rozpoczęłam od IV kwartału 2000r.

Tabela nr 4. Wielkość udzielonych kredytów wg rodzajów (w tyś. .zł)

Rodzaj	2000	2001	2002	I poł.2003
Kredyt i pożyczki ogółem	4.250	5.678	6.620	6.845
Pożyczki w Eurokontach Standard	1.315	2.767	3.741	4.122
Overdraft w Eurokontach	525	600	712	791
Debety wymuszone	21	60	82	103

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Oddziału Banku Pekao S.A. w Nisku

Jak wynika z danych z tabeli największą popularnością cieszą się pożyczki w Eurokoncie (wzrost o 110%, przy 34% wzroście kredytów ogółem). Przyczyną tego jest fakt uzyskania tej pożyczki bez dodatkowych dokumentów, formalności związanych z udzielaniem pożyczek. Wystarczy tylko podać Eurokonto i w zależności od wpływów na rachunek, bank ustala kwotę pożyczki, która stanowi wielokrotność tych wpływów. Na przełomie trzech lat zanotowano bardzo wysoką dynamikę (wzrost o 186%) debetów wymuszonych, (czyli poza ustalonym limitem).

Struktura korzystania z Eurokonta w Banku Pekao S.A.

Eurokonto posiada obecnie 9 odmian, których posiadaczami są osoby różniące się wiekiem, wysokością dochodów itp. Ilość założonych Eurokont w zależności od rodzaju w latach 1999-2002 i I poł. 2003 przedstawia tabela nr 5.

Tabela nr 5. Ilość Eurokont wg ich rodzajów w latach 1999-2002 i I poł. 2003

Produkt	1999	2000	2001	2002	I poł.2003
Eurokonto Standard		2284	2450	2895	2920
Junior		26	35	47	55
Akademickie		64	70	81	88
OK		9	9	16	22
Plus		398	415	496	520
VIP		66	85	135	150
Prestiż		0	0	0	0
WWW		0	0	40	61
Business		192	195	225	245

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Oddziału Banku Pekao S.A. w Nisku

Strukturę korzystania z Eurokonta w zależności od rodzaju w 2003 roku obrazuje wykres nr 2.

Wykres nr 2. Struktura korzystania z Eurokonta w I połowie 2003 roku

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Oddziału Banku Pekao S.A. w Nisku

Na podstawie wykresu nr 2 stwierdzamy, że 75% stanowią Eurokonta Standard, jest to najbardziej popularne Eurokonto. Swoją popularność zawdzięcza temu, że mogą go zakładać osoby osiągające niskie dochody, emeryci, renciści. Obecnie notuje się ubożenie ludności, rosnące bezrobocie powoduje spadek dochodów.

Niewielki jest również udział Eurokont: Junior, OK, Akademickiego i WWW (łącznie 5%). Na terenie działania Banku nie ma uczelni, stąd też studenci nie zakładają Eurokont. Młodzież również w małej ilości decyduje się na otwarcie rachunku.

Około 13% udziału w ogólnej ilości Eurokont to Eurokonto Plus. Posiadaczami tego rachunku są osoby osiągające wysokie dochody. Dotyczy to również Eurokonta VIP, które założyć mogą osoby osiągające wpływy powyżej 1800 złotych miesięcznie. Eurokonto Business również wykazało 7% udział. Na danym obszarze nie ma dużej ilości firm, zakładów, a nawet coraz więcej firm upada. Pracownicy przechodzą na emerytury, renty, zasiłki przedemerytalne, maleje liczba ludzi zamożnych, stąd też nie ma osób spełniających wymagania do założenia Eurokonta VIP lub Business.

Eurokonto Prestiż w analizowanym Banku nie funkcjonuje. Obsługą klientów o prestiżowym znaczeniu dla Banku zajmują się wybrane oddziały Banku.

System bankowy w Polsce międzywojennej

Oceń tę pracę

Wprowadzenie

Okres międzywojenny w Polsce (1918–1939) był czasem intensywnej odbudowy i rozwoju instytucji państwowych, w tym systemu bankowego. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, Polska stanęła przed wyzwaniem zintegrowania różnych systemów gospodarczych i bankowych, które istniały na terenach byłych zaborów. Proces ten był skomplikowany, ale niezwykle istotny dla stabilizacji gospodarki oraz budowy nowoczesnego państwa. Artykuł ten przedstawia rozwój systemu bankowego w Polsce międzywojennej, główne instytucje finansowe, wyzwania, przed którymi stanęła polska bankowość, oraz ich znaczenie dla ówczesnej gospodarki.

Tło historyczne

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polska stanęła przed trudnym zadaniem zjednoczenia trzech różnych systemów prawnych, walutowych i gospodarczych, które funkcjonowały w zaborach austriackim, pruskim i rosyjskim. Każdy z tych obszarów miał swoje własne instytucje bankowe, różne waluty oraz odmienne regulacje dotyczące działalności gospodarczej. W pierwszych latach niepodległości priorytetem było stworzenie jednolitego systemu monetarnego oraz zreformowanie istniejących instytucji bankowych, aby mogły one funkcjonować w ramach nowego państwa polskiego.

Powstanie Banku Polskiego

Jednym z najważniejszych kroków w kierunku stabilizacji systemu bankowego było utworzenie Banku Polskiego w 1924 roku. Była to instytucja centralna, której zadaniem było zarządzanie emisją pieniądza, kontrolowanie polityki monetarnej oraz stabilizacja kursu złotego, który zastąpił markę polską, dotychczasową jednostkę monetarną wprowadzoną po I wojnie światowej. Reforma walutowa, której symbolem było wprowadzenie złotego, została przeprowadzona przez premiera i ministra skarbu Władysława Grabskiego i miała na celu opanowanie hiperinflacji oraz stworzenie stabilnych fundamentów finansowych państwa polskiego.

Istotne przedsięwzięcia dla dalszego rozwoju polskiego systemu bankowego podjęto w 1924 r. Chodzi tu o stabilizację waluty i utworzenie Banku Polskiego S.A. Pierwsza reforma walutowa po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r., połączona z klasyczną denominacją, została przeprowadzona w 1924 r. na mocy specjalnej ustawy. Reforma objęła znaki pieniężne denominowane w innej walucie. Wydane w ramach reformy Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 20 stycznia 1924 r.³⁶ ustaliło m.in., że jednostką monetarną RP jest złoty zawierający 931/1000 g czystego złota i dzielący się na sto groszy. Podstawowym aktem prawnym dotyczącym zmiany ustroju pieniężnego było inne rozporządzenie z kwietnia 1924 r. Ustaliło ono relacje marki polskiej do złotego jako jednostki monetarnej RP w wysokości 1.800.000 marek polskich za 1 złotego oraz uchyliło z dniem 1 lipca 1924 r. moc prawną marki polskiej pełniącej dotychczas funkcje prawnego środka płatniczego w kraju. Z kolei Minister Skarbu specjalnym rozporządzeniem ustalił stosowne wzory monet. W wyniku reformy walutowej 1924 r., 1 dolar równał się 5,18 zł. Jesienią 1925 r. złoty uległ dewaluacji i został ponownie ustabilizowany na podstawie planu stabilizacyjnego 13 października 1927 r. Obecnie 1 dolar USA równał się 8,91 zł.

Innym ważnym przedsięwzięciem dla dalszych losów polskiego systemu bankowego było utworzenie 15 kwietnia 1924 r., Banku Polskiego S.A. jako prywatnej spółki akcyjnej. Rozpoczął on działalność 28 kwietnia tegoż roku. Był to jedyny bank emisyjny w kraju, a jego głównym zadaniem była emisja nowej waluty -złotego i zapewnienie jej stałego kursu. Udzielał również kredytów krótkoterminowych, głównie w formie dyskonta i redyskonta weksli, jak również prowadził inne operacje bankowe. Kapitał akcyjny Banku wynosił początkowo 100 mln zł, od 1927 r. – 150 mln i od 1936 r. ponownie 100 mln.

Znacznemu zmniejszeniu uległa liczba placówek banków akcyjnych, obsługujących głównie wielkie przedsiębiorstwa, znacznie natomiast zwiększyła się liczba komunalnych kas oszczędnościowych, gminnych kas pożyczkowo-oszczędnościowych oraz spółdzielni kredytowych, obsługujących raczej drobne przedsiębiorstwa. Podobna tendencja wystąpiła w zakresie rozmiarów wkładów w poszczególnych grupach instytucji bankowych.

W Polsce międzywojennej ujawniła się słabość banków prywatnych. Wiele mniejszych banków uległo likwidacji, większe utrzymały się dzięki pomocy państwa. W 1928 r. istniało już tylko 61 banków prywatnych ze 176 oddziałami, a lata następne przyniosły dalsze ograniczenia ich sieci. Nie została przywrócona przedwojenna pozycja banków prywatnych. Co prawda w latach 1926 – 1929 wkłady w bankach akcyjnych wzrosły z 333 mln zł do 1.099 mln, jednak łączna suma ich bilansów w 1927 r. wynosiła 1,9 mld zł, podczas gdy suma bilansowa BGK osiągnęła 1,3 mld zł. Wielki kryzys gospodarczy lat 1930 – 1935 spowodował istotne pogorszenie stosunków kredytowych w Polsce. Firmy zagraniczne wycofywały kapitały ulokowane w przedsiębiorstwach krajowych, a z banków prywatnych odpływały wkłady. Ogólna liczba banków prywatnych zmniejszyła się w 1933 r. do 44, a w 1938 r. do 30. Zamknięto wiele oddziałów. W 1938 r. pozostało ich 93. Wiele banków, m.in. Bank Handlowy w Łodzi utworzony jeszcze w 1872 r., ogłosiło upadłość. Rząd zdecydował się przejąć niektóre nieściągalne należności banków prywatnych, udzielić im kredytów i umorzyć część długów. Do największych banków wszedł kapitał państwowy. Wszystko to doprowadziło do umocnienia się pozycji banków państwowych kosztem prywatnych. W 1938 r. banki prywatne notowały łącznie sumę bilansową w wysokości 1,5 mld zł, podczas gdy BGK – 2,7 mld zł. Działalność kredytowa banków prywatnych stawała się w coraz większym stopniu zależna od pomocy instytucji państwowych.

Zmniejszała się też rola spółdzielni kredytowych, ponieważ większość z nich działała na wsi, która szczególnie silnie odczuła skutki kryzysu gospodarczego. Zwiększające się od 1938 r. napięcie polityczne doprowadziło do gwałtownego wycofywania wkładów. Prowadziło to do tego, że banki wykorzystywały zwiększone kredyty redyskontowe w Banku Polskim. Po wybuchu II wojny światowej część władz niektórych banków wyjechała z Polski. W okresie okupacji niemieckiej banki polskie na ziemiach wcielonych do Rzeszy zostały zlikwidowane, a ich majątek skonfiskowany, natomiast w Generalnej Guberni (GG) działalność banków uległa daleko posuniętym ograniczeniom i została poddana kontroli niemieckiego Urzędu Nadzoru Bankowego. 15 grudnia 1939 r. władze niemieckie powołały Bank Emisyjny w Polsce[1]. Był to bank centralny dla GG z siedzibą w Krakowie, a na jego czele został postawiony Polak – Feliks Młynarski. Bank emitował pieniądze nazywane złotymi „krakowskimi” bądź „młynarkami” od nazwiska jego prezydenta.

[1] Por. W. Skalniak, Bank Emisyjny w Polsce 1939 – 1945, Warszawa 1966.

Związek Banków Polskich

5/5 - (1 vote)

Wprowadzenie

Związek Banków Polskich (ZBP) jest jedną z kluczowych organizacji działających na rzecz polskiego sektora bankowego. Założony w 1991 roku, ZBP stanowi platformę współpracy między bankami komercyjnymi, spółdzielczymi oraz innymi instytucjami finansowymi, odgrywając istotną rolę w kształtowaniu polityki bankowej, legislacji oraz promowaniu dobrych praktyk w sektorze finansowym. W tym artykule zostaną omówione główne funkcje ZBP, jego znaczenie dla polskiego systemu finansowego, a także wpływ na gospodarkę narodową.

Coraz istotniejszą rolę w polskim systemie bankowym odgrywa powstały w 1991 r. Związek Banków Polskich. Do związku przystąpiły banki państwowe, banki -spółki akcyjne, banki spółdzielcze, a także banki z udziałem kapitału zagranicznego. Liczy on około 150 członków. Związek brał udział w tworzeniu nowego prawa bankowego. Wpływa również na zmiany w ustawach, które odnoszą się bezpośrednio do prawa bankowego, jak prawo dewizowe i przepisy o przekształceniach własnościowych w systemie bankowym. Związek Banków Polskich pełni w zasadzie funkcję organizatora lobby bankowego.

Rezultatem takiego lobbingu było m.in. podjęcie w 1994 r. przez Ministerstwo Finansów decyzji zezwalającej bankom na tworzenie rezerw z zysku brutto, a więc przed opodatkowaniem. Związek Banków Polskich podejmuje różnorodne inicjatywy zmierzające do umocnienia polskiego systemu bankowego. Z jego inicjatywy powstała m.in. Krajowa Izba Rozliczeniowa, a także Bankowe Przedsiębiorstwo Telekomunikacyjne „Telbank” S.A. Związek działa na rzecz zorganizowania rynku operacji terminowych oraz dąży do zintegrowania systemu kart kredytowych. W ostatnich miesiącach Związek Banków Polskich działa[1] zdecydowanie na rzecz obniżenia rezerw obowiązkowych banków. Są one traktowane przez bankowców jako rodzaj ukrytego opodatkowania. Banki muszą bowiem odprowadzać na nie oprocentowane konto w NBP część zgromadzonych przez siebie depozytów – 20% depozytów a’vista, 11% terminowych i 5% walutowych. Na koncie NBP leżało dzięki temu pod koniec 1998 r. około 18 mld zł rezerw. Według szacunków Związku Banków Polskich, gdyby banki mogły inwestować pieniądze, które przeznaczają na rezerwy, to zarobiłyby w 1998 r. na czysto więcej o 2,4 mld zł. Bankowcy podkreślają, że obowiązujące w Polsce stawki rezerw są bardzo wysokie i wynoszą średnio 12%, podczas gdy w Europie Zachodniej – najwyżej 5%, a i wtedy część z nich jest korzystnie oprocentowana.

Historia i struktura ZBP

ZBP został utworzony na początku transformacji gospodarczej w Polsce, kiedy to sektor bankowy podlegał dynamicznym zmianom w kontekście przechodzenia od gospodarki centralnie planowanej do rynkowej. Główne cele ZBP od momentu jego powstania obejmowały wspieranie stabilności systemu bankowego, promowanie zrównoważonego rozwoju sektora finansowego oraz reprezentowanie interesów banków członkowskich w relacjach z władzami państwowymi, regulacyjnymi oraz innymi interesariuszami.

Organizacja ma strukturę złożoną z kilku kluczowych jednostek, takich jak Walne Zgromadzenie, Rada Związku, Zarząd oraz komisje branżowe, które zajmują się specyficznymi obszarami działalności bankowej. W ramach ZBP funkcjonuje także Biuro Prawne, które zajmuje się analizą legislacyjną oraz doradztwem prawnym dla członków organizacji.

Funkcje ZBP

ZBP pełni szereg kluczowych funkcji w polskim sektorze bankowym. Przede wszystkim działa jako reprezentant sektora wobec władz publicznych, w tym Narodowego Banku Polskiego, Komisji Nadzoru Finansowego, Ministerstwa Finansów oraz innych instytucji rządowych. Organizacja ta bierze aktywny udział w procesach legislacyjnych, wpływając na kształtowanie prawa bankowego oraz regulacji finansowych. Dzięki ZBP, banki mogą prezentować swoje stanowiska w kwestiach dotyczących polityki monetarnej, fiskalnej oraz innych aspektów związanych z funkcjonowaniem rynku finansowego.

Kolejną istotną funkcją ZBP jest promowanie dobrych praktyk w sektorze bankowym. Organizacja ta opracowuje standardy i wytyczne, które mają na celu podniesienie jakości usług bankowych, ochronę konsumentów oraz zwiększenie transparentności działalności bankowej. Przykładem takich działań może być Kodeks Dobrych Praktyk Bankowych, który stanowi zbiór zasad etycznych i operacyjnych, obowiązujących banki członkowskie ZBP.

ZBP pełni także rolę edukacyjną, organizując liczne konferencje, szkolenia oraz seminaria dla pracowników banków, menedżerów oraz ekspertów z dziedziny finansów. Celem tych działań jest podnoszenie kwalifikacji zawodowych, promowanie innowacji oraz wspieranie rozwoju kadr bankowych. W ramach swojej działalności edukacyjnej ZBP współpracuje z uczelniami wyższymi, instytutami badawczymi oraz organizacjami międzynarodowymi, co umożliwia dostęp do najnowszych osiągnięć naukowych i praktyk z zakresu bankowości i finansów.

Wpływ ZBP na sektor bankowy i gospodarkę

ZBP odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu stabilności i konkurencyjności polskiego sektora bankowego. Poprzez aktywne uczestnictwo w procesie legislacyjnym oraz działania na rzecz integracji sektora finansowego, organizacja ta przyczynia się do tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi bankowości. Stabilność sektora bankowego, do której ZBP w znacznym stopniu się przyczynia, jest fundamentem dla zrównoważonego rozwoju gospodarki narodowej.

ZBP wpływa także na zwiększenie zaufania do polskiego systemu bankowego zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej. Dzięki inicjatywom związanym z poprawą standardów operacyjnych, ochroną konsumentów oraz przeciwdziałaniem przestępczości finansowej, ZBP przyczynia się do budowania pozytywnego wizerunku polskich banków. Wzrost zaufania do sektora bankowego przekłada się na większą skłonność do oszczędzania, inwestowania oraz korzystania z usług finansowych, co z kolei wspiera rozwój gospodarczy.

ZBP a innowacje w sektorze finansowym

Jednym z kluczowych wyzwań, przed którymi stoi ZBP, jest wspieranie innowacji technologicznych w sektorze bankowym. W dobie cyfryzacji i dynamicznego rozwoju fintechów, banki muszą dostosowywać swoje modele biznesowe do zmieniających się warunków rynkowych. ZBP odgrywa istotną rolę w promowaniu nowych technologii, takich jak bankowość mobilna, blockchain czy sztuczna inteligencja. Organizacja wspiera także rozwój infrastruktury płatniczej oraz cyfrowych kanałów dystrybucji usług bankowych, co jest kluczowe dla utrzymania konkurencyjności polskiego sektora bankowego na arenie międzynarodowej.

ZBP angażuje się także w inicjatywy mające na celu rozwój sektora fintech, organizując konkursy, hackathony oraz wspierając współpracę między bankami a start-upami technologicznymi. Celem tych działań jest stymulowanie innowacyjności oraz tworzenie ekosystemu, w którym nowe technologie mogą być wdrażane i testowane w praktyce.

Wyzwania i przyszłość ZBP

Przyszłość ZBP będzie zależeć od jego zdolności do adaptacji w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu rynkowym. Organizacja musi sprostać wyzwaniom związanym z globalizacją, cyfryzacją oraz rosnącą konkurencją ze strony nowych graczy na rynku finansowym. ZBP będzie musiał również kontynuować swoje działania na rzecz zwiększania stabilności sektora bankowego, zwłaszcza w kontekście rosnących zagrożeń związanych z cyberbezpieczeństwem oraz zmianami regulacyjnymi.

W kontekście globalnych zmian klimatycznych ZBP może również odgrywać rolę w promowaniu zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności społecznej w sektorze bankowym. Wspieranie inicjatyw związanych z zielonymi finansami, inwestycjami ekologicznymi oraz przeciwdziałaniem zmianom klimatu może stać się jednym z priorytetów ZBP w nadchodzących latach.

Podsumowanie

Związek Banków Polskich odgrywa kluczową rolę w polskim systemie finansowym, będąc nie tylko reprezentantem sektora bankowego, ale także inicjatorem wielu istotnych zmian i innowacji. Jego działalność na rzecz stabilności, bezpieczeństwa oraz rozwoju sektora bankowego ma bezpośredni wpływ na gospodarkę narodową. W obliczu dynamicznych zmian w globalnej gospodarce, ZBP będzie musiał kontynuować swoje wysiłki na rzecz wspierania innowacji, zrównoważonego rozwoju oraz adaptacji do nowych wyzwań, aby utrzymać swoją pozycję jako kluczowy gracz w polskim i europejskim sektorze finansowym.

[1] Por. A. Mackiewicz, Związek Banków Polskich – obniżcie nam rezerwy, „Gazeta Wyborcza” z 16 grudnia 1998 r.

Oddział w Głogowie w strukturze organizacyjnej Banku

5/5 - (1 vote)

z rozdziału praktycznego pracy dyplomowej

Zmieniające się warunki prowadzenia działalności bankowej, rosnąca konkurencja na rynku finansowym i rosnąca rola ograniczania kosztów działania przyczyniają się do zwrócenia większej uwagi na zagadnienie odpowiedniego ukształtowania struktury organizacyjnej, zarówno na szczeblu centrali, jak i sieci oddziałowej. Najlepszym tego dowodem są dokonywane ostatnio zmiany struktur organizacyjnych w największych bankach, zarówno w kraju, jak i za granicą, a także próby poszukiwania nowych rozwiązań strukturalnych dla banków połączonych w wyniku przejęć kapitałowych[1].

Każda struktura organizacyjna jest wynikiem podziału pracy między uczestników organizacji, podziału władzy w organizacji, czyli uprawnień decyzyjno-kontrolnych i koordynacji integrującej wymienione elementy w jedną całość. Istniejące jednostki organizacyjne połączone są wzajemnymi relacjami przybierającymi postać stosunków i oddziaływań, wśród których pierwszorzędne znaczenie mają oddziaływania przyczyniające się do powodzenia całej organizacji.

W strukturze organizacyjnej banku wyodrębnia się jednostki organizacyjne według kryterium zadań funkcjonalnych, natomiast z reguły nie wyodrębnia się ich pozycji ekonomicznej. Wiadomo, że niektóre jednostki banku z założenia prowadzą działalność komercyjną, natomiast inne nie. Niektóre jednostki generują tylko koszty i nie mają pola do działalności komercyjnej, jednak są niezbędne. Do nich zalicza się zdecydowaną większość jednostek centrali. Są jednak również jednostki banku, które tradycyjnie nie są uznawane jako komercyjne, natomiast prowadzą działalność nadającą się do takiego potraktowania i do rozliczania wyników[2].

Jednostki prowadzące działalność komercyjną, organizacyjnie i finansowo wyodrębnione, nazywane są ośrodkami lub centrami tworzenia zysku. Jako ośrodki tworzenia zysku można uznać:

jednostki obsługujące klientów,
jednostki centrali realizujące transakcje komercyjne,
niektóre jednostki obsługi działalności podstawowej.

Klientów obsługują ekspozytury, filie, przedstawicielstwa, oddziały banku. Nie każda taka jednostka jest usamodzielniona na tyle, aby można uznać, że o jej wyniku finansowym przesądzają decyzje kierownictwa. Podstawą oceny ośrodków tworzenia zysku powinna być wielkość wypracowanego zysku. Natomiast ocena jednostek organizacyjnych, które z powodu rodzaju prowadzonej działalności nie mogą być traktowane i rozliczane jako ośrodki tworzenia zysku, musi być dokonana według innych kryteriów, z konieczności pozafinansowych.

Są jednostki banku, które pozyskują od klientów środki w dużych rozmiarach, ale nie mogą ich w całości zagospodarować. Określa się je jako oddziały depozytowe. Z kolei jednostki, w których sytuacja jest odwrotna – mają silnie rozwiniętą sprzedaż, natomiast nie posiadają dostatecznej ilości środków przez siebie zgromadzonych – określa się jako oddziały kredytowe. Mechanizmy księgowe kumulują całość zasobów pieniądza, powstają więc zasoby ogólnobankowe. Umożliwia to dysponowanie wolnymi środkami przez jednostki potrzebujące, jeśli nawet same wcześniej ich nie zgromadziły. Wykorzystanie następuje w jednostce potrzebującej bez pytania innej o zgodę i bez księgowania odpłatności za użyczenie środków. W takiej sytuacji całe koszty pozyskania środków od klientów osadzają się w jednostce, która je zgromadziła nawet wtedy, gdy z jakichkolwiek powodów ich nie wykorzystała, natomiast dochody z odsprzedaży tych środków czerpie inna jednostka. Fakt ten powoduje zniekształcenie wyników poszczególnych jednostek.

Jak już wspomniano w rozdziale I tej pracy, strukturę organizacyjną BGŻ S.A. tworzą:

Centrala,
Oddziały,
Oddziały regionalne,
Biuro Maklerskie,
Centrum Szkoleniowo – Konsultacyjne,
Przedstawicielstwa zagraniczne.

Ze względu na zakres wykonywanych funkcji, oddziały dzielą się na:

oddziały samodzielne,
oddziały nadrzędne,
oddziały podległe.

Przedstawiony podział oddziałów jest kategorią wewnątrz organizacyjną, nie mającą odzwierciedlenia w nazwie[3].

Struktura organizacyjna podlega utrwaleniu w określonych dokumentach, takich jak regulaminy organizacyjne, opisy stanowisk pracy, schematy organizacyjne i inne. Zgodnie z Regulaminem organizacyjnym BGŻ S.A[4] oddział organizuje i prowadzi sprzedaż usług bankowych oraz pozyskiwanie nowych klientów. Oddział odpowiada również za: organizowanie, ilość, jakość i efektywność sprzedaży usług bankowych, zgodnie z zadaniami wynikającymi z planu ekonomiczno-finansowego. Do zadań oddziału, związanych z bezpośrednią obsługą klienta, należy w szczególności[5]:

otwieranie i prowadzenie rachunków złotowych i walutowych oraz ich obsługa,
obsługa kasowa klientów,
udzielanie kredytów i pożyczek oraz administrowanie nimi,
udzielanie oraz przyjmowanie gwarancji bankowych i poręczeń złotowych i dewizowych,
skup i sprzedaż walut, skup i inkaso czeków w obrocie z zagranicą,
przyjmowanie wniosków i dystrybucja kart bankowych,
przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie posiadanych skrytek sejfowych,
kompleksowa obsługa klientów uznanych za ważnych dla Banku lub oddziału,
przeprowadzanie rozliczeń w obrocie krajowym i zagranicznym,
świadczenie innych usług bankowych.

Do zadań oddziału należy również:

prowadzenie ksiąg rachunkowych oraz sporządzanie sprawozdawczości finansowej oddziału,
prowadzenie spraw związanych z zasilaniem i odprowadzaniem nadwyżek gotówki,
prowadzenie działalności promocyjnej i marketingowej,
nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych,
prowadzenie spraw związanych z funkcjonowaniem oddziału (sprawy organizacyjne, kadrowe, szkoleniowe, socjalne, prawne, kontroli wewnętrznej, infrastruktury, zabezpieczenia itp.).

Szczegółowe zadania oddziału oraz jego strukturę wewnętrzną określa dyrektor oddziału w regulaminie organizacyjnym opracowanym na podstawie ramowych struktur organizacyjnych i zakresów zadań komórek organizacyjnych oddziałów oraz regulaminów wzorcowych wprowadzonych zarządzeniem Prezesa Zarządu Banku.

Wszystkie jednostki organizacyjne Banku wykonują zadania i nadzorują ich wykonanie w podległych komórkach w zakresie[6]:

stosowania i przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów prawa i przepisów wewnętrznych Banku, procedur, zasad oraz rozwiązań systemowych i organizacyjnych,
dokonywania czynności z zakresu prawa pracy w ramach posiadanych kompetencji,
prowadzenia ewidencji księgowej według zasad wynikających z planu kont Banku i innych przepisów,
współpracy przy realizacji zadań z innymi jednostkami organizacyjnymi Banku,
współpracy z NBP, z właściwymi komórkami innych banków i innymi instytucjami zewnętrznymi w zakresie realizacji zadań Banku,
sporządzania sprawozdawczości dla potrzeb zewnętrznych i wewnętrznych oraz analiz, ocen i prognoz,
dokonywania rozliczeń z urzędami skarbowymi, ZUS i innymi organami władz publicznych,
organizowania i wykonywania kontroli wewnętrznej,
załatwiania skarg i wniosków,
innym, zleconym przez Zarząd Banku, członka Zarządu Banku lub dyrektora zarządzającego.

Do obowiązków i kompetencji dyrektora jednostki organizacyjnej Banku należy w szczególności[7]:

planowanie, organizowanie i nadzorowanie realizacji zadań jednostki,
nadzór nad prawidłową i sprawną obsługą klientów,
nadzór nad bezpieczeństwem wykonywania czynności kasowo-skarbcowych,
nadzór nad zabezpieczeniem ochrony informacji stanowiących tajemnicę służbową i bankową,
zapewnienie ochrony informacji w systemach przetwarzania oraz ochrony danych osobowych,
nadzór nad zabezpieczeniem ochrony osób i mienia jednostki oraz ochrony przeciwpożarowej,
realizowanie polityki w zakresie doboru, wynagradzania i szkolenia pracowników,
wydawanie zarządzeń wewnętrznych,
zapewnienie przestrzegania ogólnie obowiązujących i wewnętrznych przepisów poprzez organizowanie kontroli wewnętrznej.

Niezależnie od postanowień wymienionych wyżej, w granicach określonych w odrębnych przepisach, do kompetencji dyrektorów oddziałów należy w szczególności:

ustalanie oprocentowania depozytów, lokat i kredytów,
ustalanie wysokości prowizji i opłat bankowych,
podejmowanie decyzji kredytowych.

Dyrektor jednostki organizacyjnej Banku może przekazać swoje kompetencje podległym pracownikom w zakresie określonym w odrębnych przepisach. Dyrektor oddziału nadrzędnego ustala wewnętrzną organizację oddziału podległego. Oddział podległy może wykonywać uprawnienia wynikające z przepisów wewnętrznych Banku określających kompetencje jednostki organizacyjnej w zakresie ustalonym przez dyrektora oddziału nadrzędnego.

Regulaminy jednostek organizacyjnych Banku powinny normować w szczególności[8]:

zadania i wewnętrzną strukturę organizacyjną,
zakres zadań i obowiązków dyrektorów i ich zastępców oraz innych pracowników na stanowiskach kierowniczych,
wykaz spraw zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji dyrektora,
podział kompetencji w zakresie podejmowania decyzji oraz podpisywania pism i dokumentów,
szczegółowe zadania wewnętrznych komórek organizacyjnych oraz obsadę etatową tych komórek,
organizację i zasady funkcjonowania systemu kontroli wewnętrznej,
zasady współpracy komórek organizacyjnych oraz zasady obiegu dokumentów.

BGŻ S.A. Oddział w Głogowie w dniu 1 stycznia 1997 roku funkcjonował jako odział operacyjny, oddziałem podległym[9] stał się z dniem 1 stycznia 2001 roku, jego oddziałem nadrzędnym[10] ustanowiono Oddział w Legnicy.

[1] Szerzej na temat: I. Kokoszka, Wielkie potrząsanie bankowymi strukturami, w: Bank 1998, nr 3, s. 8-11

[2] M. Rajczyk, Skuteczność banków komercyjnych, Kryteria – Czynniki – Metody, Częstochowa 1996, s. 198

[3] Uchwała nr 48/B/99 Zarządu banku Gospodarki Żywnościowej Spółka Akcyjna z dnia 15 lipca 1999r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu organizacyjnego Banku Gospodarki Żywnościowej Spółka Akcyjna. Przed jej wprowadzeniem obowiązywał podział oddziałów na wojewódzkie i operacyjne – uchwała nr 10/B/94 z dnia 3 listopada 1994r. z późniejszymi zmianami.

[4] Uchwała nr 48/B/99 Zarządu BGŻ S.A. z dnia 15 lipca 1999r.

[5] Ibidem, §12

[6] Ibidem, §18

[7] Ibidem, §22, ust. 3

[8] Ibidem, §23, ust. 2

[9] Przez oddział podległy należy rozumieć oddział podporządkowany organizacyjnie oddziałowi nadrzędnemu i działający według zasad określonych dla filii posiadających własny numer rozliczeniowy.

[10] Przez oddział nadrzędny należy rozumieć oddział, któremu przyporządkowany został organizacyjnie oddział działający według zasad określonych dla filii posiadających własny numer rozliczeniowy.

Bankowość telefoniczna

5/5 - (1 vote)

praca dyplomowa z Wrocławia

Systemy EFT-POS, czyli Electrinc Funds Transfer-Points-of-Sale, integrują systemy informatyczne banków z inteligentnymi kasami sektora handlowego. Proces płacenia kartą płatniczą w tym systemie polega na tym, iż sprzedawca, w momencie gdy klient coś kupuje, łączy się z bankiem klienta (poprzez terminal POS), który identyfikuje właściciela karty oraz sprawdza czy dana transakcja może być zrealizowana i czy ma on wystarczająco środków na rachunku. Jeśli wszystko pójdzie pomyślnie, konto klienta zostaje obciążone i pomniejszone o kwotę danej transakcji. Jeśli te systemy kiedyś mogły komuś się wydawać szczytem możliwości technologicznych, to pewnie zszokowałby go fakt powstania bankowości telefonicznej.

Bankowość telefoniczna (Phone Banking) jest kolejnym trafnym, jak się okazuje, kanałem komunikacyjnym łączącym klienta z bankiem. Wszystko, co jest wymagane do przeprowadzenia – na przykład – transakcji finansowych to telefon komórkowy, a nawet telefon stacjonarny (wymagana jest funckja tonowego wybierania numerów). Operacje dokonywane w ten sposób nazywane są również operacjami z udziałem call-center.

Zarządzać środkami na rachunku można po prawidłowym wpisaniu na telefonie naszego numeru konta i tzw. numeru PIN (znany on jest tylko właścicielowi rachunku). Od strony tele-informatycznej proces ten przypomina korzystanie z poczty głosowej czy zasilenie telefonu komórkowego (telefon „na kartę”, bez abonamentu). Od strony banku uruchomiona zostaje automatyczna obsługa (nagrane sekwencje zdań), która „prowadzi” nas do czynności, którą chcemy wykonać. Obecnie wszystkie banki mające uruchomioną bankowość telefoniczną, mają dodatkowo opcję połączenia się z operatorem obsługującym bardziej skomplikowane operacje. Proces obsługi jest naprawdę bardzo prosty i każdy człowiek używający telefonu jest w stanie przejść przez niego bez jakichkolwiek trudności. Taki tryb komunikacji klienta z bankiem jest zdecydowanie tańszy dla banku, a co ważniejsze dla odbiorców usługi. Koszt telefonu do banku (nie do oddziału, tylko do specjalnej infolinii) jest zdecydowanie mniejszy niż koszt fizycznego odwiedzenia placówki banku.

Dzielimy operacje dokonywane za pomocą telefonu na operacje aktywne oraz pasywne. Te ostatnie dotyczą klientów, którzy chcą tylko pobrać informacje o zmianie czy stanie salda swojego konta. Dodatkowo czasami teleserwisy pozwalają na sporządzenie okresu historii zmian salda czy udzielenie informacji o oprocentowaniu depozytów, kredytów czy wreszcie kart płatniczych – wszystko jedynie poprzez wykorzystanie telefonu, który teraz prawie każdy posiada. Natomiast do operacji aktywnych zaliczamy między innymi :

Dokonywanie płatności rachunków – klient podaje kilka rachunków obcych, na które będzie dokonywał przelewów. I tak płatność np rachunku za energię będzie miał pod klawiszem nr 1. Po zalogowaniu się do swojego rachunku, klient wciska klawisz 1 i podaje kwotę jaka ma być przelana na konto. Rachunek za energie zapłacony – bez stania w kolejce oraz bez tracenia czasu.
Przelewy między rachunkami własnymi klienta – obciążenie wybranego rachunku własnego i jednoczesne uznanie innego rachunku własnego klienta.
Operacje na lokatach terminowych – otwieranie, likwidowanie oraz pobieranie informacji na temat otwartych lokat.

Dodatkowym atutem i możliwością w bankowości telefonicznej jest kontaktowanie się klienta z bankiem za pomocą komunikatów SMS (SMS Banking) wysyłanych przez telefony komórkowe (sieć GSM). Nie istnieje zatem nawet komunikacja werbalna czy potrzeba funkcjonowania automatycznych bankowych operatorów. Istnieją dwa sposoby dostępu do usługi SMS – powiadamianie (push) i pobieranie (pull)[1]. Pierwszy sposób to wysyłanie SMS przez klienta do banku z żądaniem określonych informacji – salda rachunku, historii transakcji na rachunku czy notowań kursów walut. Drugi sposób jest bardzo przydatny dla klienta, gdyż jest to zdawanie przez bank relacji o tym, co dzieje się na określonym rachunku. Bank informuje o zmianie stanu rachunku czy pojawieniu się debetu na koncie.

Ograniczenia wiadomości SMS zostaną wyeliminowane we wprowadzonych od niedawna wiadomościach MMS (Multimedia Massaging Services)[2]. Tego typu wiadomość jest dłuższa niż SMS (160 znaków) oraz jest w pełni multimedialna – dołączenie krótkich filmów, animacji czy dźwięków nie stanowi problemu dla typu wiadomości MMS. Obecnie jeszcze tego typu wiadomości telefoniczne nie są wystarczająco duże pod względem rozmiaru w kilobajtach (kb), jednak z czasem i rozwojem technologii wiadomość ta może przybrać większe rozmiary. Ten rodzaj kanału dystrybucji idealnie sprawdzić się może w przesyłaniu bankowych reklam, ofert, a także w innych działaniach banku, mających na celu jego kontakt z klientem.

Technologia wciąż udowadnia, iż jej szczyt nie został osiągnięty. Pewien czas temu pojawiły się na rynku telefony komórkowe z możliwością obsługi protokołu WAP (WAP Banking). Wireless Application Protocol służy także do komunikacji klienta z bankiem. Obecnie już prawie każdy telefon dostępny w punktach sprzedaży, posiada tę funkcję, przez co możliwości korzystania z niego stoją otworem. Nowa technologia WAP korzysta z zasobów sieci Internet, co jest kolejnym krokiem w poczynaniach naukowców (witryny internetowe w języku WML). Trudno zatem tą formę komunikacji klienta z bankiem zaszufladkować do odpowiedniej kategorii bankowości. Z jednej strony można WAP zaliczyć do usług telefonicznych, gdyż znajduje się ona w telefonie, z drugiej zaś jest usługą, która wykorzystuje Internet jako drogę kontaktu dwóch stron. Niektórzy autorzy klasyfikują tą formę bankowości do „mobile bankingu” czyli bankomości mobilnej.

Zaletą bankowości telefonicznej wykorzystującej kanał komunikacyjny za sprawą protokołu WAP jest fakt, że jest to usługa bardzo mobilna, gdyż telefon komórkowy jest osobistym telefonem, a zatem w każdym momencie użytkownik tej usługi ma dostęp do swojego konta. Jednym z problemów, jaki stwarza owa technologia to fakt, iż nie wszystkie telefony na świecie mają wbudowany polski język. Zatem jeśli ktoś kupił telefon komórkowy zagranicą to napotka problemy w wyświetlaniu polskich znaków (zamiast nich będzie widzieć dziwne znaki). Innym jest to, iż Internet w telefonie komórkowym prawie w niczym nie przypomina ten, który znany jest z monitora komputerowego – mniejszy ekran, brak myszki i do tego bardzo ograniczona klawiatura, której wiele brakuje pod względem komfortu. Dlatego nie wróży się tej formie komunikacji klienta z bankiem świtlnej przyszłości. Chyba, że poczynione zostaną poprawki tego kanału komunikacyjnego, a wówczas protokół WAP będzie dalej wykorzystywany.

Poczta elektroniczna okazuje się znakomitym sposobem dla niewielkich transakcji. Jest przecież tak często wykorzystywanym narzędziem dla wielu użytkowników komputerów na całym globie – służy im zazwyczaj do komunikowania się ze swoimi znajomymi, rodziną, a więc umożliwia wymianę dowolnego rodzaju informacji. Jest to łatwy sposób komunikacyjny poprzez komputer, a zatem czemu by nie zastosować tej drogi do wymiany informacji klienta z bankiem? Tym tokiem rozumowania poszli liczni dostawcy. Użytkownik musi otworzyć konto (na którym z góry umieszcza pewną kwotę) u tego dostawcy, z którym zamierza prowadzić transakcje. Transakcje są uznawane za dokonane po wysłaniu przez użytkownika do sprzedawcy wiadomości elektronicznej, w której zawarte są informacje dotyczące konta. Niektóre banki (obecnie Inteligo) oferują również dokonywanie przelewów za pomocą tego kanału komunikacyjnego. Znając adres poczty elektronicznej odbiorcy można przekazać mu pieniądze. Wystarczy zalogować się na stronie banku, podać przekazywaną kwotę oraz adres e-mail osoby, do której mają trafić pieniądze, wpisać pytanie, na które ma odpowiedzieć odbiorca (zabezpieczenie podobne do hasła). Odbiorca otrzymuje wiadomość (email) w swojej skrzynce odbiorczej poczty elektronicznej z informacją o nadejściu pieniędzy. Odbiorca, jeśli odpowie prawidłowo na zadane mu pytanie, podaje numer swojego rachunku, a pieniądze wpływają na jego konto. Tak zwany Email-Banking (poczta elektroniczna) jest najlepszym rozwiązaniem w przypadku niewielkich kwot (zakup plików muzycznych mp3 z odpowiednich witryn).

Poczta elektroniczna może być wykorzystywana również poprzez telefon komórkowy. Opcja pe w telefonach komórkowych jest już standardem rynkowym. Usługa poczty elektronicznej posiada cechy usługi SMS, jednak nie ogranicza nas do krótkich wiadomości tekstowych (SMS – 160 znaków) oraz ma większe możliwości edycyjne. Jest to wygodny sposób na na przykład śledzenie stanu rachunku bankowego, jeśli nie posiada się komputera osobistego.

Niektóre banki (np PKO BP) posiadają usługę polegającą na wysyłaniu na przykład wyciągów bankowych e-pocztą. Po każdej operacji tworzącej zmiany na saldzie rachunku, bank wysyła list elektroniczny na skrzynkę pocztową odbiorcy (założoną przez bank i istniejącą na jego serwerze) ze szczegółami tejże operacji – adres bankomatu (pod warunkiem, że była to operacja bankomatowa), godzina operacji, zmiana salda rachunku, itp.

Do grupy mniej używanych oraz mniej atrakcyjnych form obsługi klienta zaliczyć można telegazetę. Usługę wykorzystującą telegazetę jako kanał przeprowadzenia operacji bankowych (faktycznie to jest to tylko kanał informacyjny) wprowadził Invest Bank, która polega na informowaniu o stanie konta klienta (saldo konta, ostatnie 15 operacji – dane o operacji to: data, rodzaj, kwota). Usługa jest automatycznym serwisem telewizyjno-telefonicznym zintegrowanym z systemem bankowym. Do korzystania z usługi potrzebne są: pilot telewizora, telegazeta Polsatu[3], telefon tonowy.

Każde skorzystanie z usługi rozpoczyna się od zadzwonienia do Telecentrum. Użytkownik zostaje uwierzytelniany przez PESEL oraz telekod (hasło). Następnie po wybraniu tonowo odpowiedniej pozycji system podaje przez telefon numer strony telegazety Polsat, na której zostaną wyświetlone informacje o koncie użytkownika. System automatycznie rozłącza połączenie telefoniczne. Od tej chwili na podanej stronie telegazety przez 3 minuty są wyświetlane dane konta. Teoretycznie w czasie wyświeltania danych konta inny użytkownik może wejść na stronę telegazety i zobaczyć wyświetlane informacje. W celu zapewnienia jakiejkolwiek poufności danych, strona telegazety jest wyświetlana tylko przez 3 minuty oraz nie zawiera żadnych danych osobowych ani numerów rachunków.

Karta bankowa (nazywana czasami zamiennie z kartą płatniczą) to karta umożliwiająca dokonanie płatności w sposób bezgotówkowy lub operacji bankowej (gotówkowej lub bezgotówkowej) o charakterze zautomatyzowanym lub w placówce bankowej[4]. Zdefiniowanie karty bankowej (językiem bankowości) nie jest tak proste jak zdefiniowanie fizycznych cech kart bankowych – często bowiem kartę bankową utożsamia się z kartami płatniczą bądź kredytową. Natomiast karta płatnicza jest instrumentem umożliwiającym dokonywanie płatności bez użycia gotówki, a także jest ona zewnętrznym atrybutem rozbudowanego produktu bankowego, na który składa się: rachunek bankowy, powiązana z rachunkiem karta, tak zwany program karty.

Powracając do strony technicznej karty bankowej, to jest to plastikowa płytka z wbudowanym paskiem magnetycznym lub mikroprocesorem (chipem) pozwalającym na identyfikację karty oraz jej użytkowania. Wymiary tworzywa sztucznego (plastiku) są ściśle określone przez normy ISO (akt prawny z 1985 roku). Na początku karty bankowe służyły wyłącznie do dokonywania transakcji bezgotówkowych i wydawane były tylko dobrym oraz znanym klientom. Wraz z rozwojem sieci bankomatów, karty szybko stały się podstawowym produktem, który banki mogły zaoferować każdemu klientowi.

Pierwszy na świecie bankomat został uruchomiony w 1964 roku przez First Pensylvania Bank w Stanach Zjednoczonych. W Polsce bankomaty pojawiły się dopiero 36 lat później (1990) za sprawą banku Pekao S.A. oraz Powszechną Kasę Oszczędności Bank Państwowy (dziś Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski SA). Większość banków rozpoczęła instalację bankomatów pracujących w trybie off-line. Wybór takiego rozwiązania podyktowany był głównie względami ekonomicznymi oraz możliwościami technicznymi banków. Instalowanie własnych sieci bankomatów pracujących w trybie off-line powodowało, iż bankomaty akceptowały wyłącznie własne karty bankomatowe i nie można było korzystać z karty wydanej przez inny bank i tymi wydanymi z logo międzynarodowych organizacji płatniczych. Rozwiązanie, które teraz powszechnie jest stosowane, wiązało się z nie tylko finansowymi, ale przede wszystkim organizacyjnymi trudnościami. Jednakże, pewne banki zawarły porozumienia:

Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie oraz Bank Depozytowo-Kredytowy S.A. (dziś Bank Pekao S.A.) w Lublinie podpisały porozumienie, dzięki któemu karty bankomatowe wydane przez te banki akceptowane były w sieci bankomatów obu banków. Dotyczyło to karty bankomatowej „PBK Start” Powszechnego Banku Kredytowego S.A. w Warszawie oraz karty płatniczej „PolCard”, karty bankomatowej „Student” Banku Depozytowo-Kredytowego S.A. w Lublinie.
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Państwowy (dziś Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A.) i Bankiem Kredytowym S.A. w Szczecinie (dziś Bank Pekao S.A.). Bankomaty Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Państwowego akceptowały karty płatnicze „PolCard” wydane przez Pomorski Bank Kredytowy S.A. w Szczecinie.

Jeszcze przed podpisywaniem i zawieraniem porozumień wspomnianych powyżej, zaczęto myśleć nad jednym systemem, nad uniwersalnymi bankomatami, które przyjmowałyby karty każdego banku. W wyniku pracy Rady Wydawców Kart Bankowych (Związek Banków Polskich) siedem banków, tj. Bank Gdański S.A. w Gdańsku (dziś BIG Bank Gdański S.A.), Bank Pekao S.A., Bank Przemysłowo-Handlowy S.A. w Krakowie (dziś Bank Przemysłowo-Handlowy PBK S.A.), Bank Współpracy Regionalnej S.A. w Krakowie (dziś Deutsche Bank 24 S.A.), Polski Bank Inwestycyjny S.A. (dziś Kredyt Bank S.A.), Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie (dziś Bank Przemysłowo-Handlowy PBK S.A.), Wielkopolski Bank Kredytowy S.A. w Poznaniu (dziś Bank Zachodni WBK S.A.) z PolCard S.A. i Związkiem Banków Polskich, podpisało w dniu 19 czerwca 1998 roku tzw. „Porozumienie o świadczeniu usług dla posiadaczy krajowych kart bankowych w międzybankowej sieci on-line.

[1] A. Gospodarowicz (pod red.), ”Technologie informatyczne w bankowości”, s.65, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, 2002r.

[2] Leszek Pawłowicz, Ryszard Wierzba (pod red. naukową), Praca zbiorowa “Bankowość wobec procesów globalizacji”, s.90, Uniwersytet Gdański. Katedra Finansów. Katedra Ekonomiki Przedsiębiorstw ; Gdańska Akademia Bankowa, Warszawa, CeDeWu, 2003r..

[3] Telewizja Polsat.

[4] Arkadiusz Jurkowski “Materiały i studia. Zeszyt nr 125 – Bankowość elektroniczna”, s.36, NBP, Warszawa , Czerwiec 2001r.