Centrala PKO BP

Oceń tę pracę

PKO realizuje cele i zadania przez centralę, oddziały operacyjne oraz inne jednostki organizacyjne.

Schemat 1. Schemat organizacyjny PKO BP na dzień 1 stycznia 1994 roku

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Instrukcji służbowej nr B/5 z dnia 1 stycznia 1994 r., s.13.

Organizację wewnętrzną Centrali normuje regulamin organizacyjny.[1] Do zadań Centrali należy między innymi:

–         przygotowanie planów i organizowanie prac związanych z wykonywaniem zadań PKO oraz koordynowanie działalności jednostek organizacji PKO;

–         wyznaczanie celów strategicznych i bieżącej polityki finansowej PKO; dokonywanie dużych operacji kapitałowych z budżetem i innymi bankami krajowymi i zagranicznymi;

–         nadzór nad wykonywaniem zadań przez oddziały PKO i inne jednostki organizacyjne PKO;

–         przygotowywanie sprawozdań, wniosków, ocen i opinii kierowanych do NBP i właściwych organów administracji państwowej;

–         współdziałanie z organami administracji państwowej, organizacjami społecznymi i zawodowymi w zakresie realizacji zadań PKO;

–         opracowywanie projektów aktów normatywnych, zarządzeń wewnętrznych, instrukcji służbowych, regulaminów i innych przepisów oraz przygo-towywanie opinii do nadsyłania projektów aktów normatywnych;

–         podejmowanie decyzji dotyczących udzielania kredytów w zakresie ustalonym przez Prezesa PKO;

–         organizowanie operacji bankowych oraz doskonalenie organizacji i techniki pracy w PKO;

–         sporządzanie zbiorczych sprawozdań ekonomiczno-finansowych.

W skład Centrali wchodzą departamenty, które dzielą się na wydziały, zespoły, sekcje oraz samodzielne stanowiska pracy. Działalnością centrali, na podstawie uchwał Zarządu PKO, kieruje Prezes PKO. Jest on przełożonym wszystkich pracowników Centrali.

Schemat 2. Schemat Organizacji Centrali PKO BP.

Źródło: opracowanie własne na podstawie Instrukcji służbowej nr B/5 z dnia 1 stycznia 1994 r., s.14

[1] Zarządzenie Prezesa PKO BP z dnia 2 czerwca 1996 roku, nr C/8/II/94.

Wizerunek PKO BP na rynku bankowym

Oceń tę pracę

Wizerunek PKO BP na rynku bankowym przedstawia się następująco:

–         PKO jest największym polskim bankiem, oferującym swoje usługi wszystkim, którzy chcą bezpiecznie ulokować oszczędności, chcą wziąć kredyt na dowolny cel z korzystnie rozłożonym terminem spłaty, a także chcą w nowoczesny sposób gospodarować swoimi bieżącymi dochodami.

–         Równie wszechstronną ofertę, zawierającą prawie wszystkie rodzaje usług bankowych obecnych na polskim rynku: bankowym, pieniężnym i kapi-tałowym, PKO ma dla klientów instytucjonalnych, czyli firm, instytucji życia społecznego, sfery budżetowej, gmin i instytucji samorządu lokalnego.

–         PKO posiada prawie 7 000 placówek i ponad 6 000 punktów kasowych oraz szybko rozwijającą się sieć bankomatów. Obecnie jest ich ponad 700, z tego prawie połowa działa w systemie on-line. Za ich pomocą dokonywanych jest około 2,4 miliona operacji o wartości około 440 milionów złotych. W roku 2000 przewidywane jest zainstalowanie dodatkowo 320 bankomatów.

–         PKO posiada prawie 10 000 agencji i Szkolnych Kas Oszczędności.

–         W tej największej w kraju sieci placówek bankowych zatrudnionych jest około 40 000 osób i wykonuje się dziennie przeszło milion operacji.

–         Ponad 1/3 ogólnej sumy oszczędności zgromadzonych przez Polaków ulokowana jest w PKO.

–         PKO prowadzi ponad 40 milionów rachunków osób indywidualnych i firm (w tym ponad 3 miliony kont osobistych i ponad 380 tysięcy rachunków firm).

–         Ponad połowa kont osobistych Polaków, które dają możliwość gromadzenia oraz wygodnego i bezpiecznego gospodarowania bieżącymi dochodami, prowadzona jest w PKO.

–         1/8 sumy kredytów udzielonych polskim rodzinom pochodzi z PKO.

–         PKO jest w Polsce głównym bankiem kredytującym, jeśli chodzi o budo-wnictwo mieszkaniowe. Prawie wszystkie kredyty udzielone firmom budowlanym i spółdzielniom na budowę domów mieszkalnych pochodziło z PKO. Na każde pięć kredytów mieszkaniowych, udzielonych polskim rodzinom, czterech udzieliło PKO.

–         PKO jest największym bankiem nie tylko pod względem sieci placówek. Zgromadziła i obraca największą ilością pieniędzy na polskim rynku finansowym – posiada największą wśród polskich banków sumę bilansową.

PKO współpracuje z około 400 bankami na całym świecie, do których może bezpośrednio kierować informacje i polecenia, obsługując przekazy pieniężne i operacje handlowe za pomocą SWIFT-u.[1]

[1] Katalog produktów i usług bankowych, s.213.

Oddziały operacyjne PKO BP

Oceń tę pracę

Oddziały banku rozmieszczone na terenie jednego lub kilku regionów, czasem na obszarze całego kraju lub nawet wielu państw, odgrywają doniosłą rolę w funkcjonowaniu instytucji kredytowej. Za pośrednictwem oddziałów bank kontaktuje się ze swą klientelą. Oddziały:

–         dokonują bezpośredniej sprzedaży usług;

–         prowadzą rachunki;

–         udzielają kredytów.

Poziom pracy oddziałów, ich sprawność i stosunek do klientów decydują o wizerunku banku w oczach jego klienteli. Organizacja wewnętrzna oddziału banku oraz zakres i sposób ich działania przeszły w okresie ostatnich 30 lat ewolucję. Według dawnych, klasycznych zasad oddział był jednostką o dużym stopniu samodzielności, aczkolwiek podporządkowaną ściśle polityce, dyrektorom i ustaleniom organizacyjnym Centrali. Samodzielnie gromadził środki pieniężne i samodzielnie wykorzystywał je na finansowanie działalności kredytowej, odprowadzając nadwyżki środków zgodnie z wytycznymi Centrali i korzystając, jeśli zaistniała taka potrzeba, z zasileń udzielanych mu przez Centralę.[1]

Obecnie oddziały operacyjne podlegają bezpośrednio oddziałom regionalnym, a te z kolei Centrali. Oddziały postępują zgodnie ze wskazówkami regionu. Oddziały działają na podstawie ustawy z 31 stycznia 1989 roku „Prawo Bankowe”[2] oraz statutu PKO BP, nadanego uchwałą Nr 05 Rady Ministrów z dnia 30 września 1992 roku.[3] Banki zmierzają do prowadzenia zróżnicowanej polityki regionalnej. Polityki takiej nie można tworzyć w ośrodku centralnym. Musi ona powstawać w szczególnych regionach i dlatego na ich terenie powinny znajdować się placówki (filie lub oddziały) wyposażone w szerokie uprawnienia do przejawiania inicjatyw i podejmowania akcji dostosowanych do planów PKO BP.

[1] W. Jaworski, Z. Krzyżkiewicz, , B. Kosiński, Banki, rynek, operacje, polityka op. cit., s. 257.

[2] Dz. U. 1992, nr 72, poz. 358, zmiany: Dz. U. 1993, nr 6, poz. 29, nr 28, poz. 127.

[3] Monitor Polski 1992, nr 32, poz. 22; Dz. U. 1995, nr 67, poz. 319.

Likwidacja PKO jako samodzielnego banku państwowego

Oceń tę pracę

Z dniem 1 lipca 1975 roku równocześnie ze zmianą podziału administracyjnego kraju, przeprowadzona została kolejna reforma bankowa, polegająca na dalszej koncentracji aparatu bankowego. W wyniku tej reformy nastąpiła likwidacja PKO jako samodzielnego banku państwowego i włączenie jej aparatu do Narodowego Banku Polskiego. Dawne oddziały operacyjne PKO, stały się oddziałami specjalistycznymi NBP, utrzymały tradycyjną nazwę „powszechnych kas oszczędności”.

Zgodnie z ustawą z 12 czerwca 1975 roku „Prawo bankowe”[1] majątek przejął NBP, zaś pracownicy przejętych jednostek organizacyjnych stali się odpowiednio pracownikami jednostek przejmujących z zachowaniem ciągłości pracy. W centrali NBP powstał specjalny pion zajmujący się zagadnieniami obsługi ludności, pod nazwą „Generalna Dyrekcja PKO”. Realizacja koncepcji monobanku i dostosowanie struktury aparatu bankowego do scentralizowanego modelu gospodarczego nie sprawdziły się w działaniu.

W warunkach rosnących zadań NBP jako banku centralnego, uczestniczącego w tworzeniu i realizacji polityki gospodarczej państwa, banku emisyjnego, koordynującego działalność innych banków, zagadnienia związane z bezpośrednią bankową obsługą ludności nie mogły być traktowane priorytetowo przez NBP. Krytyka włączenia PKO do Narodowego Banku Polskiego ujawniła się zwłaszcza na początku lat osiemdziesiątych i została uwzględniona w pracach nad nowym modelem systemu bankowego. W 1981 roku zrodził się koncepcja wydzielania ze struktury NBP działalności związanej z kompleksową obsługą pieniężno-kredytową ludności. Ostatecznie dopiero rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 września 1987 roku, w drugim etapie reformy gospodarczej, Powszechne Kasy Oszczędności zostały wydzielone ze struktur NBP tworząc samodzielny bank państwowy – Powszechną Kasę Oszczędności.

Od 1 listopada 1987 roku Powszechna Kasa Oszczędności działa jako samodzielny bank państwowy przejmując funkcje PKO sprzed 1975 roku wraz z kredytowaniem całego, wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego w kraju. Usamodzielnienie PKO wraz z jednoczesnym rozszerzeniem zakresu działalności stanowiło krok w reformie systemu bankowości w centralnie zarządzanej gospodarce Polski, która począwszy od 1989 roku rozpoczęła swą przebudowę w kierunku gospodarki rynkowej. Usamodzielnienie PKO nastąpiło jednak około dwa lata przed rozpoczęciem przebudowy ustroju politycznego i gospodarczego kraju, w sytuacji kiedy nie dostrzegano jeszcze potrzeby zapewniania nowo tworzonemu bakowi zdrowych podstaw rozwoju, posiadających przyjętym w skali międzynarodowej standardom funkcjonowania banków. W związku z tym PKO w chwili swego usamodzielnienia w 1987 roku została obarczona istotnymi słabościami rozwojowymi, a w szczególności:

–         określeniem w nadanym przez Radę Ministrów statucie banku jego funduszu własnego na bardzo niskim poziomie i pozbawienie PKO możliwości zwiększenia tego funduszu nawet z osiągniętego zysku;

–         dużym obciążeniem kredytami trudnymi, których stopniowo coraz to wię-ksza część stanowiły wieloletnie kredyty mieszkaniowe;

–         niewystarczającym wyposażeniem technicznym;

–         utrwalonych w statucie banku jego ustrojem wewnętrznym nie sprzyjającym sprawnemu kierowaniu tak dużą instytucją finansową, obejmującą w chwili usamodzielnienia 476 placówek i ponad 24 tysiące pracowników.[2]

Mimo to sześć lat samodzielnej działalności PKO BP (1987-1993) było okresem wszechstronnego rozwoju banku, który prawie podwoił liczbę placówek i o ponad połowę powiększył liczbę pracowników, zwiększając udział w krajowym rynku bankowym z około 3% do 14%.

W 1993 roku znacznie przyspieszono reformy, sfinansowano prace nad zmianą struktury organizacyjnej banku. Z dniem 1 stycznia 1994 roku powołano 13 oddziałów regionalnych (centrów tworzenia zysku) oraz wprowadzono nowy system ekonomiczno-finansowy, nadający tym działaniom dużą samodzielność.

[1] Dz. U. 1975, nr 20, poz. 108.

[2] Sprawozdanie z działalności PKO BP, Warszawa 1990.

Dynamiczny rozwój PKO przed wojną

Oceń tę pracę

Na dynamiczny rozwój PKO przed II wojną światową decydujące znaczenie miały:

–         duża sieć placówek własnych i korzystanie z placówek pocztowych;

–         wilka różnorodność świadczonych usług, m. in.:

4 przyjmowanie wkładów na książeczkach a’vista, premiowych, terminowych;

4 dokonywanie obrotu z zagranicą;

4 udzielanie kredytów oraz wynajem skrytek sejfowych;

–         proste, precyzyjne i jednoznaczne przepisy obowiązujące we wszystkich dziedzinach działalności.

Dynamiczny rozwój PKO przerwał wybuch II wojny światowej. Mienie PKO, znajdujące się w 1939 roku na obszarach okupowanych, skonfiskowano. Na ziemiach, na których Niemcy utworzyli tzw. Generalne Gubernatorstwo, pozwolono pracownikom PKO dokonywać pod nadzorem okupanta ściśle limitowanych wypłat. Wypłaty były dokonywane, aż do wybuchu Powstania Warszawskiego w 1944 roku.