Główne źródła dochodów banku

5/5 - (1 vote)

W związku z tym, że bank jest przedsiębiorstwem, jego głównym celem jest maksymalizacja zysku. Podporządkowuje mu całą swą działalność i dąży do pozyskiwania i utrzymywania klientów, którzy niosą ze sobą najmniejsze ryzyko, jednocześnie generując największe dochody. W strukturze przychodów z działalności bankowej udział operacji finansowych i wymiany walut wzrósł o 35,1 pkt i wyniósł 72,5%, podczas gdy udział odsetek, który był głównym źródłem przychodów banków w poprzednich latach, spadł o 23,8% (przed rokiem 55,4%).

Odsetki od udzielanych kredytów nie są już głównymi przychodami banków, jak widać w rachunku zysków i strat banków ogółem. oraz zysk z tytułu prowizji ma większe znaczenie. Mimo że odsetki od kredytów są głównym źródłem przychodów, ich wartościowy wzrost w porównaniu z poprzednimi latami wykazuje tendencję spadkową, w przeciwieństwie do prowizji. W rezultacie banki koncentrują się na pozyskaniu klientów, którzy angażują duże kwoty w operacje bankowe, takie jak transakcje papierami wartościowymi, poręczenia, gwarancje, obsługa transakcji w walutach wymienialnych itp., które są obarczone najwyższymi prowizjami. Wielkie korporacje są kluczowym klientem dla banków, ponieważ mają największy popyt na te operacje.

Poza tym podejmowanie akcji kredytowych ma znacznie większe ryzyko niż transakcje związane z opłatą prowizyjną. Postęp technologiczny daje bankom możliwość tworzenia nowych produktów finansowych. Współczesna gospodarka i bankowość coraz bardziej zależą od technologii informatycznej.

Aby zmienić strukturę dochodów, usługi bankowości elektronicznej wykorzystują dochody pozaodsetkowe (głównie w postaci opłat i prowizji). Wdrożenie wymaga dużych nakładów, ale ostatecznie przynosi korzyści, ponieważ zmniejsza koszty i poprawia jakość usług bankowych. To zwiększa konkurencyjność banków w stosunku do polskich instytucji finansowych, a zwłaszcza banków zagranicznych, które wchodzą na polski rynek.

Banki generują dochody z różnorodnych źródeł, co pozwala im na prowadzenie działalności operacyjnej, zarządzanie ryzykiem oraz realizację strategii rozwoju. Główne źródła dochodów banku można podzielić na kilka kluczowych kategorii, z których każda odgrywa istotną rolę w zapewnieniu stabilności finansowej i rentowności instytucji.

1. Oprocentowanie kredytów:Podstawowym źródłem dochodów dla banków jest oprocentowanie kredytów udzielanych klientom indywidualnym, firmom oraz instytucjom. Banki udzielają kredytów, takich jak kredyty hipoteczne, konsumpcyjne, samochodowe, inwestycyjne czy obrotowe, i pobierają odsetki od pożyczonej kwoty. Różnica między oprocentowaniem kredytów a oprocentowaniem depozytów, nazywana marżą odsetkową, stanowi główny element dochodów banku. Im wyższa marża, tym większy dochód generuje bank. Marża ta może się różnić w zależności od rodzaju kredytu, okresu spłaty, a także oceny ryzyka kredytowego klienta.

2. Prowizje i opłaty bankowe:Banki uzyskują również znaczne dochody z prowizji i opłat za różnorodne usługi, takie jak prowadzenie kont osobistych i firmowych, wydawanie kart płatniczych, realizację przelewów, obsługę transakcji zagranicznych, wypłaty z bankomatów, czy też udzielanie gwarancji bankowych. Ponadto, opłaty mogą być pobierane za bardziej specjalistyczne usługi, takie jak doradztwo inwestycyjne, obsługa skomplikowanych transakcji finansowych, zarządzanie aktywami, czy też emisja papierów wartościowych. Dla wielu banków prowizje i opłaty stanowią drugie najważniejsze źródło dochodów po dochodach odsetkowych.

3. Dochody z inwestycji:Banki inwestują w różnego rodzaju aktywa, takie jak obligacje rządowe, papiery wartościowe, akcje, a także inne instrumenty finansowe. Dochody z inwestycji pochodzą z odsetek od obligacji, dywidend z akcji oraz zysków kapitałowych wynikających ze sprzedaży aktywów po wyższej cenie niż cena zakupu. Banki mogą również angażować się w operacje na rynku walutowym, handel surowcami czy inwestycje w nieruchomości. Banki inwestycyjne, które specjalizują się w zarządzaniu aktywami oraz doradztwie inwestycyjnym, generują znaczne dochody z tego źródła.

4. Produkty ubezpieczeniowe i bankowość ubezpieczeniowa (bancassurance):Banki często współpracują z firmami ubezpieczeniowymi, oferując produkty ubezpieczeniowe swoim klientom. Dochody z tego segmentu pochodzą z prowizji za sprzedaż polis ubezpieczeniowych, takich jak ubezpieczenia na życie, ubezpieczenia majątkowe, czy ubezpieczenia zdrowotne. W ramach modelu bancassurance, banki mogą również tworzyć własne filie ubezpieczeniowe, co pozwala im na bezpośrednie czerpanie zysków z działalności ubezpieczeniowej.

5. Dochody z działalności brokerskiej i doradztwa inwestycyjnego:Banki często oferują usługi brokerskie, umożliwiając klientom handel akcjami, obligacjami, funduszami inwestycyjnymi i innymi instrumentami finansowymi. Dochody z działalności brokerskiej pochodzą z prowizji za realizację zleceń kupna i sprzedaży, a także z opłat za dostęp do platform inwestycyjnych i narzędzi analitycznych. Banki mogą również oferować doradztwo inwestycyjne, pomagając klientom w budowaniu portfela inwestycyjnego, co generuje dodatkowe dochody w formie opłat doradczych.

6. Dochody z transakcji na rynku walutowym:Banki aktywnie uczestniczą w rynku walutowym, oferując klientom usługi wymiany walut, a także realizując własne operacje handlowe. Dochody z rynku walutowego wynikają z różnic kursowych (spreadów) pomiędzy kursem kupna a kursem sprzedaży walut. Banki mogą również generować zyski poprzez spekulację na kursach walutowych, zarządzanie ryzykiem walutowym dla klientów korporacyjnych oraz oferowanie produktów zabezpieczających przed ryzykiem kursowym, takich jak kontrakty terminowe i opcje walutowe.

7. Dochody z kart kredytowych:Banki oferują karty kredytowe, które są popularnym produktem finansowym wśród klientów indywidualnych i biznesowych. Dochody z kart kredytowych pochodzą z kilku źródeł: odsetki od salda zadłużenia, opłaty za wydanie i obsługę karty, prowizje od transakcji dokonywanych przez klientów oraz opłaty za przekroczenie limitu kredytowego. Ponadto, banki mogą generować dochody z programów lojalnościowych, które często towarzyszą kartom kredytowym.

8. Dochody z działalności bankowości korporacyjnej i inwestycyjnej:W segmencie bankowości korporacyjnej banki oferują szeroki zakres usług dla przedsiębiorstw, w tym kredyty, finansowanie działalności, zarządzanie ryzykiem, usługi skarbowe, a także doradztwo przy fuzjach i przejęciach. Dochody z tego segmentu pochodzą z odsetek od udzielonych kredytów, prowizji za usługi finansowe oraz opłat za doradztwo i usługi skarbowe. Banki inwestycyjne natomiast generują dochody z emisji papierów wartościowych, doradztwa przy transakcjach kapitałowych, a także z działalności na rynku kapitałowym.

9. Dochody z działalności leasingowej:Banki, które prowadzą działalność leasingową, generują dochody z umów leasingowych na sprzęt, pojazdy, nieruchomości czy inne aktywa. Dochody te pochodzą z opłat leasingowych, a także z odsetek od umów leasingowych. Leasing stanowi atrakcyjną formę finansowania, szczególnie dla przedsiębiorstw, co sprawia, że dochody z tego źródła są znaczące, zwłaszcza w przypadku banków, które mają silnie rozwinięty segment bankowości korporacyjnej.

10. Inne źródła dochodów:Banki mogą również generować dochody z innych źródeł, takich jak sprzedaż aktywów (np. nieruchomości), dochody z dywidend od posiadanych udziałów w innych firmach, a także z działalności niebankowej, takiej jak inwestycje w technologie fintech, start-upy czy inne przedsięwzięcia gospodarcze.

Podsumowując, banki czerpią dochody z różnorodnych źródeł, co pozwala im na efektywne zarządzanie ryzykiem, dostosowanie do zmieniających się warunków rynkowych oraz realizację długoterminowych celów strategicznych. Zdywersyfikowane źródła dochodów są kluczowe dla stabilności finansowej banku, umożliwiając równoważenie strat w jednym segmencie z zyskami w innych.

NBP polskim bankiem centralnym

Oceń tę pracę

Instytucją prowadzącą politykę pieniężną jest bank centralny, zajmujący w stosunku do innych banków pozycję nadrzędną. W Polsce jest nim Narodowy Bank Polski. Stanowi o tym Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, w której stwierdza się, że: „Centralnym Bankiem państwa jest Narodowy Bank Polski. Przysługuje mu wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej”[1]. Potwierdza to ustawa o Narodowym Banku Polski mówiąca, iż „Narodowy Bank Polski (…) jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej”[2].

Cel NBP

Emanacj ą poruszanych wyżej kwestii jest sformułowany w ustawie cel NBP. Uszczegóławiając postanowienia konstytucji („Narodowy Bank Polski odpowiada za wartość polskiego pieniądza”[1]) w tym zakresie stanowi ona, że „Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP”[2].

RPP każdorazowo w swej strategii polityki pieniężnej doprecyzowuje ten cel. W obecnej strategii stwierdza się, że celem „po 2003 r. jest ustabilizowanie stopy inflacji na poziomie 2,5% z dopuszczalnym przedziałem wahań +/- 1 punkt procentowy”[3]. Uzasadnieniem dla takiego wyboru jest zdaniem Rady, jego spójność z szybkim wzrostem gospodarczym i oczekiwaną wartością dla kryterium konwergencji w kwestii inflacji. Jako miarę inflacji NBP wykorzystuje wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych (ang. Consumer Pices Index – CPI), w ujęciu rok do roku. Różni się on nieznacznie od zharmonizowanego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych (ang. Harmonised Index of Consumer Prices – HICP) służącego do weryfikacji inflacyjnego kryterium konwergencji. Oba oparte są na koszyku towarów i usług, który odzwierciedla zmiany siły nabywczej przeciętnego gospodarstwa domowego[4] [5] [6].

Do spełnienia swojego podstawowego celu NBP wykorzystuje strategię bezpośredniego celu inflacyjnego (BCI) . Polega ona na wykorzystaniu całego spektrum wskaźników ekonomicznych, m.in.: deficytu budżetowego, czynników kosztowych, oczekiwań odnośnie aprecjacji lub deprecjacji waluty, do określenia celu inflacyjnego , którego prawdopodobieństwo realizacji jest następnie maksymalizowane poprzez odpowiednie manipulowanie poziomem podstawowych stóp procentowych NBP. Mechanizm transmisji monetarnej jest tu następujący. Stopy NBP oddziałują na krótkoterminowe stopy rynku pieniężnego wpływające na oprocentowanie kredytów i depozytów banków komercyjnych, a więc także na rozmiary kredytów, popyt w gospodarce i stopę inflacji[7] [8].

Drugim podstawowym celem NBP w zakresie polityki pieniężnej podniesionym w aktualnym planie działania NBP i strategii polityki pieniężnej jest jak najszybsze przystąpienie Polski do strefy euro . Bank centralny będzie więc tak kształtował politykę pieniężną, aby sprzyjać spełnieniu przez Polskę kryteriów konwergencji.

Narodowy Bank Polski (NBP) jest centralnym bankiem Polski i odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu i realizacji polityki pieniężnej kraju. Jego głównym celem jest utrzymanie stabilności cen, co jest fundamentalnym warunkiem zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Działania NBP obejmują szeroki zakres zadań, takich jak emisja pieniądza, zarządzanie rezerwami walutowymi, nadzór nad systemem płatniczym oraz wspieranie stabilności finansowej. NBP działa również jako doradca ekonomiczny dla rządu i współpracuje z międzynarodowymi instytucjami finansowymi.

Stabilność cen i polityka pieniężna

Podstawowym celem NBP jest utrzymanie stabilności cen, co oznacza dążenie do niskiej i stabilnej inflacji. Rada Polityki Pieniężnej (RPP), organ decyzyjny NBP, ustala stopy procentowe, które są głównym narzędziem polityki pieniężnej. Poprzez decyzje dotyczące stóp procentowych, NBP wpływa na koszt kredytu i oszczędności, co z kolei oddziałuje na poziom konsumpcji, inwestycji oraz ogólną aktywność gospodarczą.

NBP prowadzi również operacje otwartego rynku, takie jak zakupy i sprzedaż papierów wartościowych, aby kontrolować płynność w systemie bankowym i wpływać na krótkoterminowe stopy procentowe. Dodatkowo, bank centralny prowadzi operacje refinansujące, udzielając krótkoterminowych pożyczek bankom komercyjnym w zamian za zabezpieczenia. Te działania są kluczowe dla zapewnienia płynności i stabilności systemu finansowego.

Emisja pieniądza i zarządzanie rezerwami walutowymi

Narodowy Bank Polski ma wyłączne prawo do emisji banknotów i monet w Polsce. NBP projektuje, produkuje i wprowadza do obiegu pieniądz gotówkowy, zapewniając, że jest on odpowiednio zabezpieczony przed fałszerstwami oraz spełnia potrzeby gospodarki. Proces ten obejmuje monitorowanie zapotrzebowania na gotówkę oraz dystrybucję pieniądza w całym kraju.

NBP zarządza również rezerwami walutowymi, które stanowią zabezpieczenie dla stabilności kursu złotego oraz umożliwiają interwencje na rynku walutowym w razie potrzeby. Rezerwy walutowe składają się z różnych aktywów, takich jak złoto, obce waluty oraz papiery wartościowe denominowane w walutach obcych. Zarządzanie rezerwami wymaga zaawansowanej wiedzy i doświadczenia w operacjach rynkowych oraz zdolności do reagowania na zmieniające się warunki rynkowe.

Nadzór nad systemem płatniczym i stabilność finansowa

NBP pełni kluczową rolę w nadzorze nad systemem płatniczym w Polsce, zapewniając, że jest on bezpieczny, efektywny i niezawodny. Bank centralny monitoruje i reguluje systemy płatnicze, współpracując z bankami komercyjnymi oraz innymi instytucjami finansowymi, aby zapewnić płynność i stabilność płatności w gospodarce. NBP dba również o rozwój infrastruktury płatniczej, promując nowoczesne rozwiązania i technologie, które zwiększają efektywność i bezpieczeństwo transakcji.

Stabilność finansowa jest kolejnym ważnym obszarem działalności NBP. Bank centralny monitoruje i analizuje ryzyka systemowe, które mogą zagrażać stabilności sektora finansowego. Współpracuje z Komisją Nadzoru Finansowego (KNF) oraz innymi instytucjami, aby identyfikować i reagować na potencjalne zagrożenia. NBP prowadzi także badania i analizy, które wspierają decyzje dotyczące polityki makroostrożnościowej, mającej na celu ograniczenie ryzyka systemowego i zapobieganie kryzysom finansowym.

Doradztwo ekonomiczne i współpraca międzynarodowa

Narodowy Bank Polski pełni również rolę doradcy ekonomicznego dla rządu i innych instytucji publicznych. NBP dostarcza analiz, prognoz i raportów dotyczących stanu gospodarki, inflacji, rynku pracy oraz innych kluczowych wskaźników ekonomicznych. Te analizy są wykorzystywane do kształtowania polityki gospodarczej i podejmowania decyzji, które wspierają zrównoważony rozwój gospodarczy.

NBP współpracuje również z międzynarodowymi instytucjami finansowymi, takimi jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), Bank Światowy oraz Europejski Bank Centralny (EBC). Współpraca ta obejmuje wymianę informacji, udział w międzynarodowych projektach badawczych oraz koordynację działań w odpowiedzi na globalne wyzwania gospodarcze. Dzięki tej współpracy NBP może korzystać z międzynarodowych doświadczeń i najlepszych praktyk, co wzmacnia jego zdolność do skutecznego realizowania swoich zadań.

Edukacja i komunikacja

Narodowy Bank Polski angażuje się również w edukację ekonomiczną i finansową społeczeństwa. NBP prowadzi różnorodne programy edukacyjne, organizuje konferencje, seminaria oraz warsztaty, które mają na celu zwiększenie świadomości ekonomicznej i finansowej obywateli. Bank centralny publikuje również liczne materiały edukacyjne, raporty oraz analizy, które są dostępne dla szerokiej publiczności.

Przejrzystość i komunikacja są kluczowymi elementami działalności NBP. Bank regularnie publikuje raporty z posiedzeń Rady Polityki Pieniężnej, raporty o inflacji, bilans płatniczy oraz inne ważne dokumenty. Przejrzystość ta jest istotna dla budowania zaufania do polityki pieniężnej oraz stabilności finansowej. NBP organizuje również konferencje prasowe i spotkania z mediami, aby informować o swoich działaniach i decyzjach.

Narodowy Bank Polski odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu i realizacji polityki pieniężnej w Polsce. Jego działania obejmują utrzymanie stabilności cen, nadzór nad systemem płatniczym, zarządzanie rezerwami walutowymi oraz wspieranie stabilności finansowej. NBP pełni również rolę doradcy ekonomicznego dla rządu i współpracuje z międzynarodowymi instytucjami finansowymi. Dzięki swoim zasobom, wiedzy oraz niezależności, Narodowy Bank Polski jest fundamentem stabilności i rozwoju gospodarczego w Polsce.

[1]  Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, art. 227, ust. 1.

[2]  Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2005. Nr 1, poz. 2), art. 1.

[1]  Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, art. 227, ust. 1.

[2]  Ustawa…, dz. cyt., art. 3.

[3]  Strategia polityki pieniężnej po 2003 roku, NBP, Warszawa 2003, s. 12.

Tamże, s. 12-13.

Breza, Narodowy Bank Polski wobec integracji monetarnej w Europie [w:] Bankowość wobec procesów globalizacji, pod red. L. Pawłowicza, R. Wierzby, Gdańska Akademia Bankowa, Gdańsk-Jurata 2003, s. 34.

Brzoza-Brzezina, M. Józefowska, dz. cyt., s. 205.

NBP…, dz. cyt., s. 8.

Strategia…, dz. cyt., s. 14 oraz Plan działalności Narodowego Banku Polskiego na lata 2004 – 2006, Narodowy Bank Polski, Warszawa, listopad 2004, s. 27.

Portal internetowy Narodowego Banku Polskiego: http://www.nbp.pl, data odczytu 14 marca 2005, godz. 18:51.

Analiza wielkości i struktury operacji przeprowadzanych na Eurokontach w Banku Pekao S.A.

5/5 - (1 vote)

część praktyczna pracy magisterskiej

Analiza wielkości i dynamiki obrotów na Eurokontach w Banku Pekao S.A.

Informacje o wielkościach na Eurokontach uzyskano w Oddziale Banku Pekao S.A. w Nisku. Jest to były Oddział Banku Depozytowo – Kredytowego, który na skutek konsolidacji, z pozostałymi trzema bankami, w grupę Pekao S.A. (w lipcu 1999r.) stał się Oddziałem Banku Pekao S.A..

Proces wdrażania, wprowadzania Eurokonta następował w tym Oddziale od grudnia 1998 roku. Stało się to w wyniku przekształcenia rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego ROR w Eurokonto. Najpierw Eurokonta założyli pracownicy tego banku, następnie w miarę upływu czasu pracownicy zakładów obsługiwanych przez ten bank. Rachunek ten cieszył się coraz większą popularnością. Masowe zakładanie Eurokont przez klientów nastąpiło w II połowie 2000 roku. Na wskutek decyzji kierownictwa Banku Pekao S.A. o całkowitym zamknięciu ROR z dniem 1 stycznia 2000r. funkcjonowało jedynie Eurokonto.

Sytuacja poprawiła się znacznie w związku z wprowadzeniem segmentacji klientów w Banku Pekao S.A.. Z jednego rodzaju Eurokonta powstało 9 odmian w zależności od rodzaju klientów. Do tej pory z Eurokonta mogły korzystać jedynie osoby pracujące, osiągające stałe dochody. Dzięki segmentacji Eurokonto mogły otwierać osoby nie pracujące, uczące się, studenci, młodzież. Posiadacze Eurokont zostali zaszeregowani do danego rodzaju Eurokonta w zależności od dochodów przekazywanych na ten rachunek i rodzaju segmentu.

Nowością stało się wprowadzenie Eurokonta Business w lipcu 2000r. dla właścicieli firm, prowadzących jednoosobową działalność.

Wielkości depozytów poszczególnych odmian Eurokonta obrazuje tabela nr 3.

Analizując dane należy dodać, że w 1999r. w Banku Pekao S.A. nie było jeszcze segmentacji klientów, nastąpiła ona w II połowie 2000r. W 1999r. w banku funkcjonowały dwa rachunki: ROR i Eurokonto (przy jednoczesnym przekształceniu ROR w Eurokonto). Z dniem 1 stycznia 2000 roku sytuacja się unormowała, pozostał tylko jeden rachunek o nazwie Eurokonto. Na tle tych przekształceń wystąpił trzykrotny wzrost depozytów na Eurokontach w stosunku do 1999r. i 50% wzrost depozytów ogółem. Świadczy to o ogromnej popularności wśród klientów nowego produktu, jakim było Eurokonto. W 2000r. w banku zanotowano masowe zakładanie Eurokonta w związku z przekazaniem przez zakłady pracy wynagrodzenia za prace dla pracowników w formie przelewów na rachunki.

Tabela nr 3. Depozyty ogółem w latach 1999-2002 i I połowa. 2003 (w tyś.)

Produkt 1999 2000 2001 2002 I poł.2003
Depozyty ogółem 61.900 92.915 96.200 133.220 131.120
Eurokonto 500 5.196 7.650 8.530 8.740
ROR 0 0 0 0
Standard 2.750 3.550 5.225 5.621
Junior 4 8 12 15
Akademickie 35 41 50 55
OK 4 7 14 16
Plus 674 840 980 1.020
VIP 328 480 565 580
Prestiż 0 0 0 0
WWW 0 0 17 21
Business 1.729 1.852 1.942 1.975

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Oddziału Banku Pekao S.A. w Nisku

Dla przykładu podaję, że w tym czasie otwarto 600 Eurokont przez pracowników jednego zakładu pracy. Następnie Eurokonto założyła większość pracowników pozostałych zakładów obsługiwanych przez Bank Pekao S.A.. Byli to pracownicy sfery budżetowej, przedsiębiorstw przemysłowych. Klienci w początkowym etapie niechętnie reagowali na propozycje ze strony banku o otwarciu Eurokonta, jednak w wyniku wielu udogodnień związanych z Eurokontem (możliwość debetu, korzystanie z kart, korzystanie z bankomatów) liczba chętnych wzrosła. W kolejnych latach zanotowano dalszy wzrost depozytów na Eurokontach. Strukturę depozytów na Eurokontach w I połowie 2003 roku przedstawia wykres nr 1.

Wykres nr 1. Wielkość depozytów na Eurokontach w I połowie 2003 roku

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z Oddziału Banku Pekao S.A. w Nisku

Jak wynika z wykresu największy udział depozytów zajmuje Eurokonto Standard nieco ponad 55% ogółu Eurokont. Pozostałe rodzaje Eurokonta (PLUS, VIP i Business) stanowią około 41%, a pozostałe 4% zajmuje Eurokonto Junior, OK, Akademickie i WWW. O wysokiej pozycji depozytów Eurokonta Standard zadecydował fakt, że jest to Eurokonto, z którego korzystają osoby pracujące, emeryci, którzy maja tendencję do oszczędzania. Eurokonta VIP, Plus i Business to Eurokonta, które wprowadzono dopiero w II połowie 2000 roku, stąd nie cieszą się tak wielką popularnością jak Eurokonta Standard. Natomiast bardzo mała ilość depozytów na pozostałych Eurokontach to wynik tego, że posiadacze tych Eurokont to młodzież ucząca się, studiująca, których wpływy są minimalne.

W związku z możliwością korzystania z debetów, pożyczek, kredytów, overdraftu ich posiadacze bardzo chętnie korzystają z tych udogodnień, mają, bowiem możliwość zaciągania pożyczki w ramach tego rachunku bez poręczycieli, (co w obecnych czasach stanowi istotną sprawę). Dlatego pożyczki cieszą się dużą popularnością wśród posiadaczy Eurokont.

Wielkość tego typu pożyczek w odniesieniu do ogółu udzielonych kredytów i pożyczek dla klientów indywidualnych przedstawia tabela nr 4 w związku, że są to produkty nowe, wprowadzane w ramach Eurokonta w II połowie 2000r. analizą rozpoczęłam od IV kwartału 2000r.

Tabela nr 4. Wielkość udzielonych kredytów wg rodzajów (w tyś. .zł)

Rodzaj 2000 2001 2002 I poł.2003
Kredyt i pożyczki ogółem 4.250 5.678 6.620 6.845
Pożyczki w Eurokontach Standard 1.315 2.767 3.741 4.122
Overdraft w Eurokontach 525 600 712 791
Debety wymuszone 21 60 82 103

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Oddziału Banku Pekao S.A. w Nisku

Jak wynika z danych z tabeli największą popularnością cieszą się pożyczki w Eurokoncie (wzrost o 110%, przy 34% wzroście kredytów ogółem). Przyczyną tego jest fakt uzyskania tej pożyczki bez dodatkowych dokumentów, formalności związanych z udzielaniem pożyczek. Wystarczy tylko podać Eurokonto i w zależności od wpływów na rachunek, bank ustala kwotę pożyczki, która stanowi wielokrotność tych wpływów. Na przełomie trzech lat zanotowano bardzo wysoką dynamikę (wzrost o 186%) debetów wymuszonych, (czyli poza ustalonym limitem).

Struktura korzystania z Eurokonta w Banku Pekao S.A.

Eurokonto posiada obecnie 9 odmian, których posiadaczami są osoby różniące się wiekiem, wysokością dochodów itp. Ilość założonych Eurokont w zależności od rodzaju w latach 1999-2002 i I poł. 2003 przedstawia tabela nr 5.

Tabela nr 5. Ilość Eurokont wg ich rodzajów w latach 1999-2002 i I poł. 2003

Produkt 1999 2000 2001 2002 I poł.2003
Eurokonto  Standard 2284 2450 2895 2920
Junior 26 35 47 55
Akademickie 64 70 81 88
OK 9 9 16 22
Plus 398 415 496 520
VIP 66 85 135 150
Prestiż 0 0 0 0
WWW 0 0 40 61
Business 192 195 225 245

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Oddziału Banku Pekao S.A. w Nisku

Strukturę korzystania z Eurokonta w zależności od rodzaju w 2003 roku obrazuje wykres nr 2.

Wykres nr 2. Struktura korzystania z Eurokonta w I połowie 2003 roku

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Oddziału Banku Pekao S.A. w Nisku

Na podstawie wykresu nr 2 stwierdzamy, że 75% stanowią Eurokonta Standard, jest to najbardziej popularne Eurokonto. Swoją popularność zawdzięcza temu, że mogą go zakładać osoby osiągające niskie dochody, emeryci, renciści. Obecnie notuje się ubożenie ludności, rosnące bezrobocie powoduje spadek dochodów.

Niewielki jest również udział Eurokont: Junior, OK, Akademickiego i WWW (łącznie 5%). Na terenie działania Banku nie ma uczelni, stąd też studenci nie zakładają Eurokont. Młodzież również w małej ilości decyduje się na otwarcie rachunku.

Około 13% udziału w ogólnej ilości Eurokont to Eurokonto Plus. Posiadaczami tego rachunku są osoby osiągające wysokie dochody. Dotyczy to również Eurokonta VIP, które założyć mogą osoby osiągające wpływy powyżej 1800 złotych miesięcznie. Eurokonto Business również wykazało 7% udział. Na danym obszarze nie ma dużej ilości firm, zakładów, a nawet coraz więcej firm upada. Pracownicy przechodzą na emerytury, renty, zasiłki przedemerytalne, maleje liczba ludzi zamożnych, stąd też nie ma osób spełniających wymagania do założenia Eurokonta VIP lub Business.

Eurokonto Prestiż w analizowanym Banku nie funkcjonuje. Obsługą klientów o prestiżowym znaczeniu dla Banku zajmują się wybrane oddziały Banku.

System bankowy w Polsce międzywojennej

Oceń tę pracę

Wprowadzenie

Okres międzywojenny w Polsce (1918–1939) był czasem intensywnej odbudowy i rozwoju instytucji państwowych, w tym systemu bankowego. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, Polska stanęła przed wyzwaniem zintegrowania różnych systemów gospodarczych i bankowych, które istniały na terenach byłych zaborów. Proces ten był skomplikowany, ale niezwykle istotny dla stabilizacji gospodarki oraz budowy nowoczesnego państwa. Artykuł ten przedstawia rozwój systemu bankowego w Polsce międzywojennej, główne instytucje finansowe, wyzwania, przed którymi stanęła polska bankowość, oraz ich znaczenie dla ówczesnej gospodarki.

Tło historyczne

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polska stanęła przed trudnym zadaniem zjednoczenia trzech różnych systemów prawnych, walutowych i gospodarczych, które funkcjonowały w zaborach austriackim, pruskim i rosyjskim. Każdy z tych obszarów miał swoje własne instytucje bankowe, różne waluty oraz odmienne regulacje dotyczące działalności gospodarczej. W pierwszych latach niepodległości priorytetem było stworzenie jednolitego systemu monetarnego oraz zreformowanie istniejących instytucji bankowych, aby mogły one funkcjonować w ramach nowego państwa polskiego.

Powstanie Banku Polskiego

Jednym z najważniejszych kroków w kierunku stabilizacji systemu bankowego było utworzenie Banku Polskiego w 1924 roku. Była to instytucja centralna, której zadaniem było zarządzanie emisją pieniądza, kontrolowanie polityki monetarnej oraz stabilizacja kursu złotego, który zastąpił markę polską, dotychczasową jednostkę monetarną wprowadzoną po I wojnie światowej. Reforma walutowa, której symbolem było wprowadzenie złotego, została przeprowadzona przez premiera i ministra skarbu Władysława Grabskiego i miała na celu opanowanie hiperinflacji oraz stworzenie stabilnych fundamentów finansowych państwa polskiego.

Istotne przedsięwzięcia dla dalszego rozwoju polskiego systemu bankowego podjęto w 1924 r. Chodzi tu o stabilizację waluty i utworzenie Banku Polskiego S.A. Pierwsza reforma walutowa po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r., połączona z klasyczną denominacją, została przeprowadzona w 1924 r. na mocy specjalnej ustawy. Reforma objęła znaki pieniężne denominowane w innej walucie. Wydane w ramach reformy Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 20 stycznia 1924 r.36 ustaliło m.in., że jednostką monetarną RP jest złoty zawierający 931/1000 g czystego złota i dzielący się na sto groszy. Podstawowym aktem prawnym dotyczącym zmiany ustroju pieniężnego było inne rozporządzenie z kwietnia 1924 r. Ustaliło ono relacje marki polskiej do złotego jako jednostki monetarnej RP w wysokości 1.800.000 marek polskich za 1 złotego oraz uchyliło z dniem 1 lipca 1924 r. moc prawną marki polskiej pełniącej dotychczas funkcje prawnego środka płatniczego w kraju. Z kolei Minister Skarbu specjalnym rozporządzeniem ustalił stosowne wzory monet. W wyniku reformy walutowej 1924 r., 1 dolar równał się 5,18 zł. Jesienią 1925 r. złoty uległ dewaluacji i został ponownie ustabilizowany na podstawie planu stabilizacyjnego 13 października 1927 r.   Obecnie 1 dolar USA równał się 8,91 zł.

Innym ważnym przedsięwzięciem dla dalszych losów polskiego systemu bankowego było utworzenie 15 kwietnia 1924 r., Banku Polskiego S.A. jako prywatnej spółki akcyjnej. Rozpoczął on działalność 28 kwietnia tegoż roku. Był to jedyny bank emisyjny w kraju, a jego głównym zadaniem była emisja nowej waluty -złotego i zapewnienie jej stałego kursu. Udzielał również kredytów krótkoterminowych, głównie w formie dyskonta i redyskonta weksli, jak również prowadził inne operacje bankowe. Kapitał akcyjny Banku wynosił początkowo 100 mln zł, od 1927 r. – 150 mln i od 1936 r. ponownie 100 mln.

Znacznemu zmniejszeniu uległa liczba placówek banków akcyjnych, obsługujących głównie wielkie przedsiębiorstwa, znacznie natomiast zwiększyła się liczba komunalnych kas oszczędnościowych, gminnych kas pożyczkowo-oszczędnościowych oraz spółdzielni kredytowych, obsługujących raczej drobne przedsiębiorstwa. Podobna tendencja wystąpiła w zakresie rozmiarów wkładów w poszczególnych grupach instytucji bankowych.

W Polsce międzywojennej ujawniła się słabość banków prywatnych. Wiele mniejszych banków uległo likwidacji, większe utrzymały się dzięki pomocy państwa. W 1928 r. istniało już tylko 61 banków prywatnych ze 176 oddziałami, a lata następne przyniosły dalsze ograniczenia ich sieci. Nie została przywrócona przedwojenna pozycja banków prywatnych. Co prawda w latach 1926 – 1929 wkłady w bankach akcyjnych wzrosły z 333 mln zł do 1.099 mln, jednak łączna suma ich bilansów w 1927 r. wynosiła 1,9 mld zł, podczas gdy suma bilansowa BGK osiągnęła 1,3 mld zł. Wielki kryzys gospodarczy lat 1930 – 1935 spowodował istotne pogorszenie stosunków kredytowych w Polsce. Firmy zagraniczne wycofywały kapitały ulokowane w przedsiębiorstwach krajowych, a z banków prywatnych odpływały wkłady. Ogólna liczba banków prywatnych zmniejszyła się w 1933 r. do 44, a w 1938 r. do 30. Zamknięto wiele oddziałów. W 1938 r. pozostało ich 93. Wiele banków, m.in. Bank Handlowy w Łodzi utworzony jeszcze w 1872 r., ogłosiło upadłość. Rząd zdecydował się przejąć niektóre nieściągalne należności banków prywatnych, udzielić im kredytów i umorzyć część długów. Do największych banków wszedł kapitał państwowy. Wszystko to doprowadziło do umocnienia się pozycji banków państwowych kosztem prywatnych. W 1938 r. banki prywatne notowały łącznie sumę bilansową w wysokości 1,5 mld zł, podczas gdy BGK – 2,7 mld zł. Działalność kredytowa banków prywatnych stawała się w coraz większym stopniu zależna od pomocy instytucji państwowych.

Zmniejszała się też rola spółdzielni kredytowych, ponieważ większość z nich działała na wsi, która szczególnie silnie odczuła skutki kryzysu gospodarczego. Zwiększające się od 1938 r. napięcie polityczne doprowadziło do gwałtownego wycofywania wkładów. Prowadziło to do tego, że banki wykorzystywały zwiększone kredyty redyskontowe w Banku Polskim. Po wybuchu II wojny światowej część władz niektórych banków wyjechała z Polski. W okresie okupacji niemieckiej banki polskie na ziemiach wcielonych do Rzeszy zostały zlikwidowane, a ich majątek skonfiskowany, natomiast w Generalnej Guberni (GG) działalność banków uległa daleko posuniętym ograniczeniom i została poddana kontroli niemieckiego Urzędu Nadzoru Bankowego. 15 grudnia 1939 r. władze niemieckie powołały Bank Emisyjny w Polsce[1]. Był to bank centralny dla GG z siedzibą w Krakowie, a na jego czele został postawiony Polak – Feliks Młynarski. Bank emitował pieniądze nazywane złotymi   „krakowskimi”   bądź   „młynarkami”   od   nazwiska  jego prezydenta.

[1] Por. W. Skalniak, Bank Emisyjny w Polsce 1939 – 1945, Warszawa 1966.

Bank hipoteczny a bank uniwersalny – różnice czynności bankowych

5/5 - (1 vote)

Prawo bankowe i własny statut sprawiają, że bank jest niezależnym i samofinansującym się przedsiębiorstwem. Dochód banku to różnica między odsetkami od kredytów udzielanych, prowizjami i opłatami za usługi oraz odsetkami płaconymi depozytariuszom.

Banki hipoteczne i banki uniwersalne pełnią różne funkcje w systemie finansowym, odpowiadając na zróżnicowane potrzeby klientów i rynków. Zrozumienie różnic między tymi dwoma rodzajami instytucji bankowych jest kluczowe dla analizy ich roli oraz wpływu na gospodarkę i sektor finansowy.

Banki hipoteczne, jak sama nazwa wskazuje, koncentrują się na działalności związanej z kredytami hipotecznymi oraz finansowaniem nieruchomości. Ich głównym zadaniem jest udzielanie kredytów zabezpieczonych hipoteką, czyli pożyczek, w których nieruchomość stanowi zabezpieczenie spłaty. Banki hipoteczne specjalizują się w długoterminowych kredytach na zakup, budowę lub remont nieruchomości, a także w refinansowaniu istniejących zobowiązań hipotecznych. Ze względu na charakter swojej działalności, banki hipoteczne często angażują się w analizę i ocenę ryzyka związanego z nieruchomościami, a także w zarządzanie portfelem hipotecznym, co wymaga specjalistycznej wiedzy z zakresu rynku nieruchomości oraz prawa hipotecznego.

W przeciwieństwie do banków hipotecznych, banki uniwersalne oferują szeroki wachlarz usług bankowych, obejmujących zarówno kredyty hipoteczne, jak i inne produkty finansowe. Banki uniwersalne są w stanie zaspokajać różnorodne potrzeby klientów dzięki swojej kompleksowej ofercie, która obejmuje kredyty osobiste, kredyty samochodowe, kredyty biznesowe, usługi oszczędnościowe, inwestycyjne, a także obsługę kont bankowych i usługi płatnicze. Banki uniwersalne działają na zasadzie integracji różnych usług bankowych pod jednym dachem, co umożliwia im efektywne zarządzanie różnymi aspektami finansów klientów i oferowanie kompleksowych rozwiązań finansowych.

Różnice w funkcjonowaniu tych dwóch typów banków można dostrzec także w sposobie, w jaki zarządzają swoimi portfelami kredytowymi. Banki hipoteczne, ze względu na swoją specjalizację, koncentrują się na długoterminowych, często dużych kwotowo kredytach zabezpieczonych nieruchomościami. Ich strategie kredytowe są zatem ukierunkowane na długotrwałe relacje z klientami oraz szczegółową ocenę wartości nieruchomości i ryzyka kredytowego. Wymaga to od banków hipotecznych zaawansowanych procedur oceny zdolności kredytowej oraz zarządzania ryzykiem związanym z nieruchomościami, co może wiązać się z dużą ilością dokumentacji i długotrwałym procesem wnioskowania i przyznawania kredytów.

Z kolei banki uniwersalne, dzięki swojej różnorodnej ofercie, zarządzają portfelami kredytowymi o różnych profilach ryzyka i okresach spłaty. Udzielają kredytów krótko- i średnioterminowych, w tym kredytów osobistych i biznesowych, co wymaga od nich elastyczności w dostosowywaniu oferty do zmieniających się potrzeb klientów oraz warunków rynkowych. Banki uniwersalne są w stanie szybko reagować na zmiany w gospodarce i dostosowywać swoje produkty finansowe, co pozwala im efektywnie konkurować na rynku finansowym.

Różnice te wpływają również na sposób, w jaki banki hipoteczne i banki uniwersalne pozyskują i wykorzystują kapitał. Banki hipoteczne często finansują swoje operacje poprzez emisję papierów wartościowych zabezpieczonych hipoteką oraz inne instrumenty dłużne, co pozwala im na pozyskiwanie długoterminowego kapitału. W przeciwieństwie do tego, banki uniwersalne korzystają z różnorodnych źródeł kapitału, takich jak depozyty klientów, emisje akcji i obligacji oraz inne instrumenty finansowe, co pozwala im na bardziej zróżnicowane zarządzanie kapitałem i ryzykiem.

W kontekście regulacji, banki hipoteczne i banki uniwersalne podlegają różnym wymogom prawnym i nadzorczym. Banki hipoteczne muszą przestrzegać przepisów dotyczących kredytów hipotecznych, zabezpieczeń hipotecznych oraz ochrony prawnej klientów, co wiąże się z koniecznością szczegółowej znajomości przepisów prawa hipotecznego i nieruchomości. Banki uniwersalne z kolei muszą spełniać szersze wymogi regulacyjne dotyczące działalności bankowej, w tym przepisy dotyczące kapitału, płynności, zarządzania ryzykiem oraz ochrony konsumentów, co wymaga od nich szerokiego zakresu zgodności z regulacjami finansowymi.

Banki hipoteczne i banki uniwersalne różnią się znacząco w zakresie swoich funkcji i specjalizacji. Banki hipoteczne koncentrują się na długoterminowych kredytach zabezpieczonych nieruchomościami, zarządzając ryzykiem związanym z rynkiem nieruchomości i długotrwałymi relacjami z klientami. Banki uniwersalne oferują szeroką gamę usług finansowych, zarządzając różnorodnymi produktami kredytowymi i kapitałem oraz dostosowując swoje oferty do zmieniających się potrzeb klientów i warunków rynkowych. Różnice te wpływają na sposób działania obu typów banków, ich strategie zarządzania ryzykiem oraz podejście do regulacji prawnych i nadzorczych.

Obsługa obiegu pieniądza, skupianie oszczędności i wolnych kapitałów finansowych poprzez przyjmowanie depozytów i przekształcanie ich w kapitały funkcjonujące poprzez udzielanie kredytów to główne zadania banku.

W oparciu o Prawo Bankowe z 1997 roku działania banku uniwersalnego obejmują: przyjmowanie wpłat gotówkowych płatnych na żądanie lub w określonym terminie oraz prowadzenie rachunków tych wpłat, otwieranie innych rachunków bankowych, udzielanie kredytów, udzielanie i potwierdzanie gwarancji i akredytyw bankowych, emitowanie papierów wartościowych bankowych, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych, wydawanie, rozliczanie i umarzanie pieniądza elektronicznego

Wykonywanie innych obowiązków określonych w odrębnych ustawach dla banku

Ponadto obowiązki bankowe obejmują następujące czynności: udzielanie pożyczek pieniężnych, czeków i wekslów oraz operacje związane z gwarancjami; wydawanie kart płatniczych i wykonywanie operacji z nimi; terminowe operacje finansowe; nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych; przechowywanie wartościowych przedmiotów; i udzielanie kredytów i pożyczek konsumenckich w rozumieniu odrębnych ustaw. Pomoc rezydentom w przekazywaniu pieniędzy za granicę oraz w rozliczeniu się z nierezydentami w kraju.

Poza powyższymi działaniami banki uniwersalne mogą:

• Zaciąganie zobowiązań związanych z emisją papierów wartościowych, wykonywanie obrotu papierami wartościowymi, nabywanie akcji i praw z akcji, udziały innej osoby prawnej i jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych,

• Zamiana wierzytelności na składniki majątku dłużnika, z tym że bank jest zobowiązany do ich sprzedaży w okresie nie dłuższym niż trzy lata od daty nabycia.

Nabywanie i zbywanie nieruchomości; świadczenie porad finansowych i doradczych; świadczenie innych usług finansowych; i wykonywanie innych czynności, jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają je do tego.

Podstawowym celem banku uniwersalnego jest prowadzenie rachunków ROR, wykonywanie operacji finansowych i udzielanie kredytów różnym klientom.

Bank Hipoteczny, jako bank specjalistyczny, może wykonywać tylko działania zgodne z Ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o listach zastawnych i bankach hipotecznych. Bank odgrywa główną rolę w udzielaniu kredytów hipotecznych, które są refinansowane przede wszystkim z funduszy uzyskanych z emisji hipotecznych listów zastawnych. Bank ma również możliwość przyjmowania depozytów terminowych. Specjalistyczny bank, który został założony wyłącznie w formie spółki akcyjnej, specjalizuje się w finansowaniu średnio- i długoterminowych inwestycji budowlanych i komercyjnych. Podstawowymi obowiązkami banku hipotecznego są udzielanie kredytów hipotecznych oraz emitowanie listów zastawnych w celu refinansowania tych kredytów.

Działania banku hipotecznego obejmują następujące działania: 1. Udzielanie kredytów zabezpieczonych hipoteką, 2. Udzielanie kredytów niezabezpieczonych hipoteką, 3. Nabywanie wierzytelności od innych banków z tytułu udzielonych kredytów zabezpieczonych hipoteką oraz wierzytelności z tytułu kredytów niezabezpieczonych hipoteką, 4. Emitowanie hipotecznych listów zastawnych, które stanowią podstawę wierzytelności banku hipotecznego z tytułu: a) udzielonych kredytów zabezpiecz

Poza wyżej wymienionymi czynnościami banki hipoteczne mogą wykonywać następujące czynności:

1. Przyjmowanie lokat terminowych,

2. Zaciąganie kredytów i pożyczek,

3. Emitowanie obligacji,

4. Przechowywanie papierów wartościowych,

5. Nabywanie i obejmowanie akcji lub udziałów innych podmiotów, których forma prawna zapewnia ograniczenie odpowiedzialności banku hipotecznego do wysokości zainwestowanych środków, o ile służy to wykonywaniu czynności banku hipotecznego, przy czym ogólna wartość nabytych i objętych akcji i udziałów nie może przekroczyć 10% wysokości funduszy własnych banku hipotecznego,

6. Prowadzenie rachunków bankowych służących obsłudze projektów inwestycyjnych realizowanych z wykorzystaniem kredytów udzielonych przez bank hipoteczny,

7. Świadczenie usług konsultacyjno-doradczych związanych z rynkiem nieruchomości w tym także w zakresie ustalania bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości,

8. Zarządzanie wierzytelnościami banku hipotecznego oraz innych banków, z tytułu kredytów, o których mowa w podstawowych czynnościach banku hipotecznego, jak również udzielanie tych kredytów w imieniu innych banków na podstawie zawartych z nimi umów.

Bank hipoteczny może wykorzystywać pieniądze z lokat, kredytów, pożyczek i obligacji tylko do refinansowania podstawowych operacji.

Banki mają na celu zapewnienie wszystkim grupom klientów najwyższej jakości usług finansowych oraz sprostanie wyzwaniom jakie niesie rozwój rynku usług finansowych w Polsce.
Powszechny i hipoteczny bank oferują potencjalnemu klientowi różne usługi, biorąc pod uwagę zakres ich działalności.

Bank uniwersalny pozwala na wykonywanie podstawowych zadań finansowych, takich jak prowadzenie ROR, udzielanie kredytów konsumpcyjnych, udzielanie kredytów, pożyczek, poręczeń i gwarancji itp. Z drugiej strony bank hipoteczny specjalizuje się w udzielaniu kredytów, takich jak kredyty na zakup, wykup mieszkania, remont lub modernizację gotowego mieszkania oraz spłata wszelkich kredytów lub pożyczek zaciągniętych przez kredytobiorcę w innym banku.

Podział banków na uniwersalne i specjalistyczne pozwala na precyzyjne obsługę określonych usług finansowych.