Zastaw, podobnie jak hipoteka należy do tradycyjnych, o wielowiekowej historii, sposobów zabezpieczenia kredytów bankowych. Jest to ograniczone prawo rzeczowe, które może być ustanowione na rzeczach ruchomych i prawach.
Zastaw ogólny, jako zabezpieczenie kredytu, oznacza, że rzecz została wydana bankowi. W przypadku gdy przedmiot zastawu znajduje się w posiadaniu banku, to kredyt zabezpieczony zastawem nazywa się kredytem lombardowym. Prawo zastawu może być ustanowione w szczególności na parku maszynowym, towarach, półfabrykatach, produktach gotowych, pojazdach mechanicznych. Nie można go natomiast ustanowić na rzeczach o nie ustalonej wartości oraz na rzeczach łatwo psujących się. Zastaw może też być ustanowiony na prawach zbywalnych[1]. W szczególności mogą to być:
- papiery wartościowe (krajowe weksle własne i trasowane, czeki, obligacje, akcje, certyfikaty depozytowe ),
- udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,
- wkłady na książeczkach oszczędnościowych, bony oszczędnościowe,
- prawa w zakresie wynalazczości.
Na mocy zastawu bank może dochodzić zaspokojenia swej wierzytelności z rzeczy, bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy, z wyjątkiem tych, którym z mocy ustawy przysługuje pierwszeństwo szczególne. Pierwszeństwo to dotyczy w szczególności Skarbu Państwa, w związku z istnieniem zastawu ustawowego (powstającego z mocy ustawy o zobowiązaniach podatkowych). Zastawione ruchomości mogą być przez bank upłynnione w przypadku niespłacenia kredytu przez kredytobiorcę.
—
[1] Wojciech Pomykało „Encyklopedia Biznesu” Tom 1 Warszawa 1995 str.455