rozpoczynamy prezentację nowej pracy dyplomowej o kredytach
Wstęp
W kraju o gospodarce rynkowej bardzo ważną rolę odgrywają banki. Ta ważna rola polega przede wszystkim na tym, że osoby fizyczne jak i podmioty gospodarcze poza tym, że mogą tam przechowywać swoje pieniądze, mogą otrzymać również kredyt, który jest bardzo istotnym elementem w rozwoju naszej gospodarki. Zarówno jednostki gospodarujące, jak i osoby fizyczne nie są w stanie samodzielnie sfinansować niektórych zakupów. Rozwijające się przedsiębiorstwo potrzebuje środków na nowe inwestycje, na zakup maszyn, urządzeń i innych niezbędnych do gospodarowania składników, a osoba fizyczna potrzebuje pieniędzy np. na zakup nowego samochodu.
Celem pracy, w części teoretycznej, jest przedstawienie rodzajów kredytów, informacji na temat poszczególnych kredytów, zasadach funkcjonowania, rodzajach zabezpieczenia i sposobach kredytowania. Zaś w części praktycznej przedstawienie kredytów, jakie oferuje PKO BP. Będzie ono obejmowało przeznaczenie kredytu, sposób jego wykorzystania, okres kredytowania, formę spłaty, a także oprocentowanie i sposób zabezpieczenia.
I. Kredytowanie jako podstawowa forma działalności banku.
1. Definicja banku.
Definicji banków jest wiele. Dlatego też należałoby zasięgnąć opinii w tej sprawie u ustawodawcy. Ustawa prawo bankowe mówi, że „Bank jest osobą prawną utworzoną zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym.”1Głównymi czynnościami charakterystycznymi dla banków są:
1. przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów,
2. prowadzenie innych rachunków bankowych,
3. udzielanie kredytów,
4. udzielanie gwarancji bankowych,
5. emitowanie bankowych papierów wartościowych,
Bankiem więc można nazwać te instytucje finansowe, które wykonują wyżej wymienione czynności, a także oferują i realizują usługi w zakresie obrotu płatniczego, finansowania, dokonywania wkładów pieniężnych oraz czynności związanych z tymi usługami.
Na definicję banku można również spojrzeć z punktu widzenia ogólnogospodarczego. Z tego punktu widzenia, banki są przedsiębiorstwami, które dokonują akumulacji, a następnie dystrybucji nagromadzonego kapitału pieniężnego i dzięki transformacji wielkości, terminu i ryzyka, doprowadzają do wzajemnego uzgodnienia struktur podaży i popytu.
„W dokumentach Unii Europejskiej określenie banku z punktu widzenia prawnego następuje poprzez wymienienie wykonywanych czynności. W wytycznych Unii Europejskiej występuje podział na banki depozytowo-kredytowe ( commercial banks ) i banki inwestycyjne ( investment banks ), a także banki uniwersalne, które wykonują czynności zarówno banków depozytowo-kredytowych, jak i banków inwestycyjnych.”[2]
2. Rodzaje operacji bankowych.
Wszelkie rodzaje usług świadczonych przez banki można nazwać czynnościami bankowymi. Operacje bankowe są często utożsamiane z czynnościami bankowymi, nazwy używane są zamiennie. Nie jest to jednak ścisłe, bo można wymienić czynności bankowe, które nie mają charakteru operacji. Na przykład banki udzielają klientom porad lub informują o zagranicznych przepisach finansowych. Tradycyjnie rozróżnia się:
- operacje bierne (pasywne),
- operacje czynne (aktywne),
- pośredniczące.
Operacje bierne polegają na gromadzeniu wkładów, emitowaniu własnych papierów wartościowych i wykonywaniu innych czynności zmierzających do powiększenia sumy środków znajdujących się w dyspozycji banku. Operacje czynne polegają na wykorzystaniu zgromadzonych środków do udzielania różnych kredytów i lokowania ich w korzystnych przedsięwzięciach. Zarówno czynne jak i bierne operacje przeprowadzają banki na własny rachunek i na własne ryzyko. Natomiast operacje pośredniczące banki wykonują na zlecenie, na rachunek i ryzyko klientów. Należą do nich przede wszystkim rozliczenia pieniężne, wynikające ze zleceń płatniczych klientów, prowadzenie rachunków bankowych itp. Podobnie operacje zakupu i sprzedaży papierów wartościowych, przeprowadzone na zlecenie klienta, będą dla banku operacją pośredniczącą. Natomiast gdy bank ulokuje posiadane środki pieniężne w papierach wartościowych, będzie to operacja czynna, bo zakupi je na własny rachunek i ryzyko.
Obok przytoczonego, stosuje się także podział czynności bankowych na:
* operacje finansujące, gdy bank zwiększa środki płatnicze klienta (np. udziela kredytu),
* operacje depozytowe, gdy bank przyjmuje czasowo wolne środki klientów,
* usługi związane z obsługą obrotu płatniczego klientów i własnego.
W ustawie Prawo bankowe wymienia się następujące czynności bankowe:
* prowadzenie rachunków bankowych,
* przyjmowanie wkładów oszczędnościowych i lokat terminowych,
* przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych,
* udzielanie i zaciąganie kredytów oraz pożyczek pieniężnych,
* wykonywanie operacji czekowych i wekslowych,
* przyjmowanie oraz dokonywanie lokat w bankach,
* udzielanie oraz przyjmowanie poręczeń i gwarancji bankowych,
* dokonywanie obrotu wartościami dewizowymi oraz prowadzenie obsługi finansowej obrotów z zagranicą,
* prowadzenie obsługi pożyczek państwowych,
* emitowanie papierów wartościowych oraz dokonywanie obrotu tymi papierami,
* dokonywanie zleconych czynności związanych z emisją papierów wartościowych,
* przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych,
* wykonywanie na zlecenie innych banków czynności należących do zakresu działania banków zlecających.
Banki mogą wykonywać powyższe czynności, jeśli są one przewidziane w ustalonych dla nich statutach.
3. Szczególna rola operacji czynnych.
Operacje czynne pełnią bardzo ważną rolę w systemie bankowym. Głównie dzięki nim bank wypracowywuje sobie zysk poprzez wykorzystanie zgromadzonych wkładów na lokowanie ich w korzystnych przedsięwzięciach, a przede wszystkim w kredytach.
Do kluczowych operacji czynnych zalicza się:
1. kredytowanie działalności gospodarczej,
2. kredytowanie osób fizycznych,
3. gwarancje bankowe,
4. operacje lokacyjne:
* lokaty międzybankowe,
* lokaty na rynku finansowym,
O istotnej roli operacji czynnych może świadczyć fakt, że bank PKO BP w okresie od 1 stycznia do końca września 1998 roku, samych tylko kredytów na dowolny cel (dla osób fizycznych), udzielił ponad 379 tys. na kwotę blisko 992 mln złotych.3
II. Rodzaje i charakterystyka kredytów.
1. Definicja kredytu.
Kredyt jest to stosunek ekonomiczny polegający na odstąpieniu przez kredytodawcę na rzecz kredytobiorcy określonej kwoty pod warunkiem jej zwrotu w określonym terminie wraz z odsetkami. Warunkiem udzielenia kredytu jest zawarcie umowy na piśmie.
Kredytobiorcami mogą być:
* osoby fizyczne,
* osoby prawne,
* jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej jeśli posiadają zdolność do czynności prawnej.
Udzielanie kredytów reguluje prawo bankowe, natomiast zasady szczegółowe ujęte są w regulaminach bankowych.
Cechy kredytu:
1. zwrotność (w ustalonym terminie wraz z odsetkami),
2. celowość,
3. pieniężna forma – do dyspozycji kredytobiorcy stawiana jest określona ilość środków,
4. zabezpieczenie – w celu uniknięcia straty przyjmuje się jedno lub kilka zabezpieczeń prawnych,
5. odpłatność – za udzielenie kredytu bank pobiera odsetki a czasami prowizje.
2. Kryteria podziału kredytów.
Podział kredytów ze względu na:
1. Przedmiot kredytu:
- obrotowe,
- inwestycyjne ( na finansowanie projektów).
2. Forma kredytu:
- w rachunku bieżącym,
- w rachunku kredytowym.
3. Sposób wykorzystania i spłaty kredytu:
- kredyt w formie doraźnej (docelowej),
- kredyt w formie linii kredytowej (odnawialne i nieodnawialne),
Kredyty rolowane – polegają na przedłużaniu terminu spłaty kredytu przez okres ustalony w umowie.
Kredyty pomostowe – udzielane wtedy gdy klient potrzebuje środków finansowych przed udzieleniem kredytu zasadniczego; udzielany w części lub w całości kwoty kredytu zasadniczego.
4. Okres kredytowania:
- krótkoterminowe,
- średnioterminowe,
- długoterminowe.
5. Kredytobiorca:
- konsumpcyjne (osoba fizyczna),
- na finansowanie działalności gospodarczej.
6. Waluta:
- złotowe,
- dewizowe.
7. Sposób zabezpieczenia:
- osobiste,
- rzeczowe,
- niezabezpieczone.
8. Bank kredytujący:
- kredyt udzielany przez jeden bank,
- udzielane przez jeden bank z partycypacją finansową banku,
- konsorcjalne.
9. Zasady oprocentowania:
- stałe,
- o oprocentowaniu zmiennym.
10. Kryterium preferencyjności:
- komercyjne,
- preferencyjne.
11. Kryterium częstotliwości wykorzystania i spłaty kredytu:
- wykorzystanie:
– w transzach,
– jednorazowo,
– w ciągnieniach (przy linii kredytowej). - spłata:
– jednorazowa,
– w ratach,
– z wpływów.
[ciąg dalszy tej pracy dyplomowej nastąpi]
