bankowiec

Organizacja NBP

5/5 - (1 vote)

Organami NBP w myśl postanowień konstytucji i ustawy o NBP są: „Prezes Narodowego Banku Polskiego, Rada Polityki Pieniężnej oraz Zarząd Narodowego Banku Polskiego”[1] [2].

Prezes NBP reprezentuje bank centralny na zewnątrz oraz przewodniczy Radzie Polityki Pieniężnej, Zarządowi NBP i Komisji Nadzoru Bankowego . Prezes NBP jest powoływany przez Sejm na wniosek Prezydenta na sześcioletnią kadencję podczas której jest praktycznie nieusuwalny. Okres prezesury w NBP może być skrócony tylko w przypadku śmierci prezesa, jego rezygnacji bądź odwołania przez Sejm na wniosek Prezydenta z następujących przyczyn:

  • długotrwałej choroby uniemożliwiającej pełnienie obowiązków,
  • prawomocnego wyroku sądu skazującego za przestępstwo,
  • orzeczenia Trybunału Stanu o zakazie pełnienia stanowisk kierowniczych oraz funkcji związanych ze szczególną odpowiedzialnością państwową[3].

Rada Polityki Pieniężnej co roku ustala założenia polityki pieniężnej wraz z podstawowymi zasadami jej realizacji[4]. Założenia te, jak również sprawozdanie z ich wykonania, przedstawiane są Sejmowi. Na ich podstawie Rada ustala m.in.:

  • wysokość stóp procentowych,
  • stopę rezerw obowiązkowych,
  • zasady operacji otwartego rynku[5].

Rada, składa się z 9 członków wybranych w równiej liczbie przez Sejm, Senat i Prezydenta spośród specjalistów zajmujących się tematyką finansów. Jej decyzje podejmowane są większością głosów przy obecności minimum pięciu członków Rady, a w przypadku ich równej ilości rozstrzygaj ący jest głos przewodniczącego. Członka Rady, w trakcie sześcioletniej kadencji, odwołać można jedynie wtedy gdy sam złoży rezygnacj ę, obciąży go wyrok sądu tudzież z powodu choroby niemożliwe będzie wykonywanie przez niego obowiązków[6].

Zarząd kieruje działalnością NBP, podejmuj ąc uchwały bezwzględną większością głosów w sprawach nie zastrzeżonych w ustawie o NBP do wyłącznej kompetencji innych organów NBP. Jego podstawowym zadaniem jest także realizacja uchwał Rady Polityki Pieniężnej. Członków zarządu powołuje Prezydent na wniosek Prezesa NBP w liczbie 6-8. Odwołanie członka zarządu podlega takim samym obostrzeniom jak w przypadku członków Rady Polityki Pieniężnej[7].

Tryb powoływania i praktyczna nieodwoływalność prezesa NBP i członków Rady Polityki Pieniężnej wskazuj ą na dużą niezależność polskiego banku centralnego. NBP jest jednak poddany kontroli demokratycznego państwa. Elementami tego nadzoru są: sprawozdania z realizacji polityki pieniężnej, quasi-demokratyczny sposób wybierania członków RPP oraz kolegialność ciała prowadzącego politykę pieniężną.

Takie usytuowanie władzy monetarnej w systemie demokratycznym ma głęboki sens. Uniezależnienie decyzji polityki monetarnej od problemów rządu umożliwiło zerwanie z finansowaniem deficytu z pożyczek banku centralnego i sięganiem po podatek inflacyjny. W efekcie czego można było skutecznie ograniczać inflację[8]. Z drugiej strony duża władza zgromadzona w ramach jednej instytucji wymaga nadzoru, który przynosi wiele korzyści. Najczęściej wskazuje się na opieranie się banku centralnego na właściwych danych w związku z rozliczaniem się z efektów działalności, podniesienie jakości polityki monetarnej i fiskalnej na skutek utraty przez rząd możliwości finansowania przez bank centralny oraz lepszą efektywność polityki w warunkach zaufania społecznego którym cieszy się bank centralny[9].

[1]  Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, art. 227, ust. 2 oraz Ustawa…, dz. cyt., art. 6.

[2]  Ustawa…, dz. cyt., art. 11.

[3] Tamże, art. 9.

[4] NBP. Narodowy Bank Polski, Narodowy Bank Polski, Warszawa 2005, s. 6.

[5] Ustawa…, dz. cyt., art. 12.

[6] Tamże, art. 13 i 16.

[7] Tamże, art. 17 i 19.

[8]  M. Brzoza-Brzezina, M. Józefowska, Bank centralny – Narodowy Bank Polski [w:] Bankowość na świecie i w Polsce, pod red. L. Oręziak, B. Pietrzyka, Olympus, Warszawa 2000/2001, s. 193.

[9]  A. Wojtyna, Co tu zrobić z NBP? [w] „Gazeta Wyborcza” nr 120.4028 z dn. 24 maja 2002, s. 30.

Idea bankowości elektronicznej

5/5 - (1 vote)

1.1 Bankowość elektroniczna – krótkie wprowadzenie

Czasy, kiedy można było dokonywać operacji bankowych tylko przy tradycyjnym okienku kasowym już dawno minęły. Banki zdały sobie sprawę z tego, że tradycyjna forma komunikacji z klientami nie zaspokaja ich potrzeb oraz jest dla nich niewygodna. Klienci zazwyczaj musieli poświęcić czas na dotarcie do oddziału banku, potem stać w kolejce, sam bank również ponosił większe koszty obsługi.

Powoli rozwinięto jednak nowe metody dostępu do informacji o rachunkach oraz nowe sposoby dokonywania operacji. Pierwszym pomysłem na poprawienie wygody klienta było użycie do tego celu telefonu – dziś w ofercie informację telefoniczną mają niemalże wszystkie banki. Z czasem odbierającego telefony operatora zastąpił komputer – powstał tzw. Phone Banking. Obecnie dyspozycje do banku tą drogą wydajemy, wybierając tonowo odpowiednią kombinację cyfr.

Kolejnym środkiem ku zwiększeniu komfortu realizacji operacji przez klienta stały się bankomaty, początkowo umożliwiające tylko dokonywanie wypłat gotówki z rachunku, później zostały wyposażone w dodatkowe funkcje np. dokonywanie przelewów. Obecnie oplatają one świat coraz gęstszą siecią pozwalając na dokonanie transakcji prawie w każdym miejscu na świecie, przez 24 godziny na dobę.

Po bankomatach przyszła kolej na komputery i internet. W ofercie banków pojawił się tzw. home banking, polegający na bezpośredniej komunikacji klienta z bankiem za pośrednictwem modemu, komputera oraz specjalnego oprogramowania. W końcu pojawiła się bankowość internetowa, która coraz częściej zastępuje i wypiera home banking. Zasadnicza różnica między nimi polega na tym, że w pierwszym przypadku użytkownik łączy się przy pomocy specjalnego oprogramowania (często specjalną, dzierżawioną linią) bezpośrednio z serwerem bankowym, podczas gdy w drugim wystarcza popularna przeglądarka internetowa.[3]

1.2 Pojęcie bankowości elektronicznej

Bankowość elektroniczna (e-banking) jest formą usług oferowanych przez banki, polegającą na umożliwieniu klientowi dostępu do jego rachunku za pośrednictwem komputera (bądź innego urządzenia elektronicznego, np. bankomatu, czy telefonu) i łącza telekomunikacyjnego (np. linii telefonicznej). Usługi bankowości elektronicznej charakteryzują się tym, że nie ma bezpośredniego kontaktu klienta z pracownikiem banku, a usługa jest zautomatyzowana (a co za tym idzie także zestandaryzowana).

W zależności od banku i wykorzystywanego oprogramowania, może ona pozwalać jedynie na bierny wgląd w stan konta i ewentualne uzyskanie ogólnych informacji na temat usług banku (np. oprocentowanie lokat), bądź również na aktywne dokonywanie operacji na rachunkach, takich jak przelewy, zakładanie lokat, czy zamawianie czeków).

Jednym z rodzajów bankowości elektronicznej jest tzw. bankowość internetowa, która umożliwia dostęp do rachunku bankowego przy wykorzystaniu technologii przeglądarek internetowych. Oprócz Internet Banking do usług bankowości elektronicznej zaliczyłem także Home Banking, polegający na kontakcie klienta z bankiem również poprzez sieć, ale przy wykorzystaniu specjalnego oprogramowania i często także urządzeń kodujących (np. tokenu). Rodzajem zautomatyzowanego kontaktu jest także Phone Banking – dyspozycje do banku wydajemy, wybierając tonowo odpowiednią kombinację cyfr (zaliczyłem tu także usługi z wykorzystaniem telefonii komórkowej). Natomiast najbardziej rozpowszechnione dotychczas są usługi elektroniczne z wykorzystaniem kart bankomatowych, bądź płatniczych (zakupy).[2]

1.3 Geneza e-bankingu (rozwoju rynku)

W grudniu 1994 roku w Stanach Zjednoczonych powstał pierwszy na świecie bank internetowy – La Jolla Bank FSB, z siedzibą w Kalifornii. Bank ten wprowadził usługę zwaną obecnie Home Banking. Usługa ta polegała na tym, że za pomocą komputera i dostępu do Internetu klient mógł na bieżąco sprawdzać stan swojego konta bankowego oraz rozporządzać środkami na nim zgromadzonymi. Bank ten do dzisiaj dysponuje również realnymi placówkami, w których obsługuje się klienta tradycyjnie. Dopiero w 1995 roku powstał pierwszy w pełni internetowy bank, o nazwie Security First Network Bank. Był to wtedy jedyny bank, z którym klient nie miał fizycznego kontaktu, gdyż nie posiadał on żadnych placówek obsługujących klienta. Natomiast wszelkich wpłat i wypłat można było dokonywać za pośrednictwem poczty, bankomatów i tradycyjnych banków (przelewów). Całkowita obsługa odbywała się za pośrednictwem Internetu.

Głównym celem postawionym pierwszym istniejącym bankom elektronicznym było opracowanie jak najlepszych zabezpieczeń i stopniowe zwiększanie jakości i ilości świadczonych usług.

Pionierem bankowości elektronicznej w Polsce był Powszechny Bank Gospodarczy S.A., który jednak wkrótce po wprowadzeniu na rynek nowej oferty został wchłonięty przez PEKAO S.A., który kontynuował rozpoczęte prace w PBG S.A. W październiku 1998 roku bank PEKAO S.A. uruchomił swój “elektroniczny” oddział o nazwie “Telepekao 24”. Dopiero po roku czasu na rynku internetowym pojawił się pierwszy konkurent dla tej usługi, a mianowicie w listopadzie 1999 roku swoje elektroniczne usługi zaoferował Bank Przemysłowo – Handlowy. Od tego czasu na naszym rynku pojawiło się w krótkim odstępie czasu wiele tego typu banków. Rozpoczęła się rywalizacja między nimi o opanowanie nowego segmentu rynku.

W listopadzie 2000r. pojawił się pierwszy w pełni wirtualny bank w Polsce, gdyż BRE Bank S.A. otworzył mBank – internetowy bank bez realnych placówek.

Na rynek bankowych usług elektronicznych wkracza coraz więcej banków, które mogą występować pod trzema postaciami[2]:

  • Bank elektroniczny jako samoistny oddział – bank prowadzi zarówno konta tradycyjne jak i elektroniczne
  • Bank elektroniczny jako dodatkowy kanał dostępu – z posiadanego konta korzystamy zarówno w sposób tradycyjny jak i elektroniczny
  • Bank elektroniczny w pełni wirtualny (bez realnych placówek)

1.4 Atrybuty banku elektronicznego

Bankowość elektroniczna jest produktem bankowym, za pośrednictwem którego każdy klient, wykorzystując komputer i Internet, może na biężąco kontrolować stan swoich środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Dzięki posiadaniu konta on-line, każdy klient może korzystać ze swoich pieniędzy w każdym miejscu, w jakim się znajduje – w domu, w pracy, za granicą. Nie musi oczekiwać na otwarcie danej placówki, gdyż z usług banku elektronicznego można korzystać przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Dzięki temu klienci nie są również narażeni na stanie w kolejkach, gdyż każdy z nich jest obsługiwany natychmiast, poza kolejnością. Usługi bankowości elektronicznej charakteryzują się tym, że nie ma bezpośredniego kontaktu klienta z pracownikiem banku, a usługa jest zautomatyzowana (a co za tym idzie także zestandaryzowana). Zwiększa to także bezpieczeństwo, ponieważ nawet pracownicy nie mają dostępu do poufnych danych. Większość banków wirtualnych, w przeciwieństwie do banków tradycyjnych, nie wymaga gwarancji stałych wpływów na konto. Nie wymagana jest też żadna wpłata przy zakładaniu konta.

Banki elektroniczne mogą znacznie obniżyć stawki pobieranych prowizji i opłat stałych. Jest to spowodowane tym, iż każda operacja internetowa jest znacznie tańsza od tradycyjnej. Koszty ponoszone przez banki są zminimalizowane niemalże do zera. Przez zastosowanie Internetu w komunikacji można pominąć długotrwałe i droższe przesyłanie informacji pocztą oraz maksymalnie zredukować personel banku (zastępują go maszyny), jak i opłaty za pomieszczenia użytkowe (nie są potrzebne). Wirtualny bank pozwala na ograniczenie ilości pracowników do wymaganego minimum i może posiadać jedynie jedną placówkę. Będzie ona funkcjonować wyłącznie jako siedziba dla pracowników obsługujących wszystkie transakcje. Natomiast klienci będą z niej korzystać wyłącznie za pośrednictwem Internetu. Dlatego wirtualne banki nie muszą otwierać ogromnych placówek w każdym mieście, zatrudniać pracowników ochrony, opłacać monitoring. Ponadto nie ma ryzyka napadu na taką placówkę, gdyż ona realnie nie istnieje.

Bankowość elektroniczna jest więc najtańszą i najprzystępniejszą formą bankowości, dostępną dla każdego, kto posiada komputer i połączenie z Internetem.[2], [5]

1.5 Sfery e-bankingu

We wstępnych rozważaniach nad tematem wyodrębniłem trzy podstawowe płaszczyzny (sfery) bankowości elektronicznej. A mianowicie:

  • Sferę technologiczno – komunikacyjną (stosowane urządzenia, oprogramowanie i zabezpieczenia oraz wykorzystywane kanały komunikacyjne),
  • sferę usługową (oferowane usługi bankowe),
  • sferę społeczną.(wiedza o usługach, zainteresowanie nimi, zaufanie klientów do oferowanych usług itp.)

W następnych trzech rozdziałach zamierzam omówić każdą z nich, kładąc nacisk przede wszystkim na obecny ich kształt (stan faktyczny) oraz perspektywy rozwoju w niedalekiej przyszłości.

Reforma polskiego systemu bankowego

5/5 - (1 vote)

Tło historyczne i początki reformy

Przed 1989 rokiem Polska funkcjonowała w ramach systemu gospodarki centralnie planowanej, w której banki pełniły głównie rolę instytucji obsługujących politykę rządu. W PRL (Polska Rzeczpospolita Ludowa) dominował Narodowy Bank Polski (NBP), który był jednocześnie bankiem centralnym i bankiem komercyjnym. Ponadto istniało kilka wyspecjalizowanych banków, takich jak Bank Handlowy, Bank Gospodarki Żywnościowej czy Bank PKO BP, które zajmowały się finansowaniem wybranych sektorów gospodarki. System ten był zamknięty i niewydolny, co utrudniało rozwój gospodarczy i hamowało innowacyjność.

Upadek komunizmu i transformacja ustrojowa postawiły Polskę przed koniecznością przeprowadzenia głębokich reform we wszystkich sektorach gospodarki, w tym w sektorze bankowym. Wprowadzenie gospodarki rynkowej wymagało stworzenia systemu bankowego zdolnego do efektywnego alokowania kapitału, wspierania przedsiębiorstw oraz obsługi rosnących potrzeb finansowych społeczeństwa.

Kluczowe etapy reformy

Realizowana w końcu lat osiemdziesiątych reforma polskiego systemu bankowego została oparta na sześciu założeniach[1].

  1. Między reformą całej gospodarki a reformą systemu bankowego zachodzi sprzężenie zwrotne dodatnie. Z jednej strony postęp w dziedzinie rozwoju i umocnienia stosunków pieniężno rynkowych sprzyja rozwojowi bankowości. Z drugiej strony odpowiednie przeobrażenia systemu bankowego mogą stać się ważnym czynnikiem przywracania równowagi ekonomicznej, poprawy efektywności i unowocześniania struktury gospodarczej.
  2. Oddzielono funkcję banku centralnego od bezpośredniej działalności kredytowej. Nieuzasadniona ekspansja pieniądza i kredytu była bowiem jedną z istotnych przyczyn inflacji, rozprzężenia gospodarki oraz pogorszenia sytuacji złotego w stosunku do walut wymienialnych. W tej sytuacji zaprzestanie przez NBP działalności kredytowej miało stać się instytucjonalną barierą chroniącą przed nadmiernym wypływem pieniądza z systemu bankowego do gospodarki.
  3. Podstawowym elementem nowego systemu miał być bank uniwersalny, działający w formie spółki akcyjnej, nieograniczony co do rodzaju świadczonych usług i mający swobodę działalności na rynkach: pieniężnym i kapitałowym.
  4. Dalszym założeniem reformy było zorganizowanie sieci konkurujących ze sobą banków kredytowych i oparcie ich działalności na podstawach ekonomicznych, tj. na zasadach samodzielności i samofinansowania.
  5. Konkurencja między bankami oparta na odejściu od podziału terytorialnego i branżowego i swobody wyboru banku, miała wymusić proces stałego podwyższania aktywności banków i jakości usług bankowych.
  6. NBP miał pełnić funkcję banku centralnego państwa, koordynującego działalność i refinansującego inne banki.

W 1988 r. dostrzegając niewydolność istniejącego systemu bankowego, władze partyjne i państwowe postanowiły całkowicie go przebudować. Kierując się wyliczonymi powyżej sześcioma założeniami postanowiono dokonać tego przedsięwzięcia w kilku etapach. W pierwszym etapie zamierzano stworzyć nowy system prawny poprzez przyjęcie ustaw zasadniczo zmieniających dotychczasowe regulacje prawne. W drugim etapie zakładano podział NBP na bank centralny i kilka banków komercyjnych, które miały przejąć całą działalność komercyjną. W trzecim wreszcie etapie zamierzano zezwolić na tworzenie nowych, w tym także prywatnych, banków komercyjnych, co miało doprowadzić do konkurencji i przyspieszania rozwoju systemu bankowego.[2]

Reforma polskiego systemu bankowego była jednym z kluczowych elementów transformacji gospodarczej, która miała miejsce w Polsce po upadku komunizmu. Proces ten był niezbędny do przekształcenia gospodarki centralnie planowanej w gospodarkę rynkową oraz do integracji Polski z międzynarodowymi rynkami finansowymi. Reformy te miały na celu stworzenie nowoczesnego, konkurencyjnego i stabilnego systemu bankowego, który mógłby wspierać rozwój gospodarczy kraju, stabilizować inflację oraz zapewnić bezpieczeństwo depozytów i zaufanie klientów do instytucji finansowych.

Reforma polskiego systemu bankowego przebiegała w kilku etapach, z których każdy miał na celu wprowadzenie zmian strukturalnych, prawnych i operacyjnych, niezbędnych do stworzenia nowoczesnego systemu finansowego.

1. Reforma strukturalna i dekrety 1989-1991

Pierwszym krokiem w reformie było oddzielenie funkcji banku centralnego od działalności komercyjnej. W 1989 roku wprowadzono ustawę o Narodowym Banku Polskim, która uczyniła NBP niezależnym bankiem centralnym, odpowiedzialnym za prowadzenie polityki monetarnej, nadzór nad sektorem bankowym oraz emisję pieniądza. Jednocześnie powołano nowe banki komercyjne, takie jak Bank Pekao S.A., Bank Handlowy i Bank Polska Kasa Opieki, które miały działać na zasadach rynkowych.

W latach 1990-1991 wprowadzono także ustawę o działalności banków, która uregulowała zasady funkcjonowania sektora bankowego, w tym wymagania kapitałowe, zasady udzielania kredytów oraz przepisy dotyczące nadzoru bankowego. Reforma ta umożliwiła powstanie nowych banków komercyjnych, zarówno krajowych, jak i zagranicznych, co zwiększyło konkurencję na rynku i przyczyniło się do poprawy jakości usług bankowych.

2. Przekształcenia własnościowe i prywatyzacja

Kolejnym ważnym etapem reformy było przekształcenie własnościowe istniejących banków. W latach 90. rozpoczęto proces prywatyzacji sektora bankowego, który miał na celu zwiększenie efektywności banków poprzez wprowadzenie nowoczesnych metod zarządzania oraz pozyskanie kapitału na rozwój. W ramach prywatyzacji sprzedawano akcje banków na giełdzie, a także prowadzono bezpośrednią sprzedaż zagranicznym inwestorom.

Prywatyzacja polskich banków była jednym z najbardziej udanych elementów reformy, co przyczyniło się do wzrostu zaufania do systemu bankowego, zwiększenia kapitału własnego banków oraz ich integracji z międzynarodowymi rynkami finansowymi. W latach 90. do Polski weszły takie banki jak Citibank, ING, Santander czy UniCredit, które stały się właścicielami lub udziałowcami w polskich bankach komercyjnych.

3. Regulacja i nadzór bankowy

Stabilność i bezpieczeństwo systemu bankowego wymagały wprowadzenia skutecznych mechanizmów nadzoru i regulacji. W 1997 roku utworzono Komisję Nadzoru Bankowego, której zadaniem było nadzorowanie działalności banków, w tym przestrzegania wymogów kapitałowych, zarządzania ryzykiem oraz ochrony interesów depozytariuszy. Komisja ta miała również uprawnienia do wydawania licencji bankowych oraz prowadzenia kontroli w bankach.

Równocześnie wprowadzono nowe przepisy dotyczące gwarantowania depozytów, co miało na celu zwiększenie zaufania klientów do banków. W 1994 roku powołano Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), który gwarantował wypłatę depozytów do określonej kwoty w przypadku upadłości banku. System ten okazał się kluczowy dla stabilności sektora bankowego, szczególnie w okresach kryzysów finansowych.

4. Wprowadzenie nowoczesnych produktów i usług bankowych

Reforma systemu bankowego stworzyła także podstawy do wprowadzenia nowoczesnych produktów i usług bankowych, które były wcześniej niedostępne w gospodarce centralnie planowanej. Banki zaczęły oferować kredyty hipoteczne, karty kredytowe, leasing, a także szeroką gamę produktów oszczędnościowych i inwestycyjnych. Rozwój technologii umożliwił również wprowadzenie bankowości internetowej, która zrewolucjonizowała sposób korzystania z usług bankowych przez klientów indywidualnych i przedsiębiorstwa.

Polski sektor bankowy szybko adaptował się do nowych technologii, co przyczyniło się do jego dynamicznego rozwoju. Wprowadzono również systemy płatności elektronicznych, takie jak karty płatnicze oraz przelewy internetowe, które stały się standardem na rynku finansowym.

Wyzwania i sukcesy reformy

Reforma polskiego systemu bankowego była procesem skomplikowanym i wieloetapowym, który napotkał wiele wyzwań. Jednym z głównych problemów była konieczność restrukturyzacji zadłużonych banków państwowych, które odziedziczyły znaczną część niespłaconych kredytów z okresu PRL. Proces ten wymagał znacznych nakładów kapitałowych oraz wsparcia ze strony państwa, jednak był niezbędny do stabilizacji sektora bankowego.

Mimo tych wyzwań, reforma polskiego systemu bankowego jest powszechnie uznawana za jedno z największych osiągnięć transformacji ustrojowej w Polsce. Stworzenie nowoczesnego i konkurencyjnego systemu bankowego umożliwiło dynamiczny rozwój gospodarczy kraju, przyciągnęło inwestycje zagraniczne oraz zintegrowało Polskę z globalnym rynkiem finansowym.

Polski sektor bankowy jest obecnie jednym z najbardziej stabilnych i nowoczesnych w Europie Środkowo-Wschodniej. Dzięki przeprowadzonej reformie, banki w Polsce charakteryzują się wysokim poziomem kapitalizacji, dobrą jakością aktywów oraz rozwiniętą infrastrukturą technologiczną. System ten jest również dobrze przygotowany do radzenia sobie z wyzwaniami globalnej gospodarki, co czyni go odpornym na wstrząsy zewnętrzne.

Reforma polskiego systemu bankowego była kluczowym elementem transformacji gospodarczej Polski po 1989 roku. Przeprowadzone zmiany pozwoliły na stworzenie nowoczesnego, stabilnego i konkurencyjnego sektora bankowego, który wspiera rozwój gospodarczy kraju oraz integrację z międzynarodowymi rynkami finansowymi. Choć proces ten napotkał wiele wyzwań, jego sukcesy są widoczne do dziś, a polski system bankowy jest uznawany za jeden z najstabilniejszych w regionie.

Kontynuowanie modernizacji sektora bankowego, dostosowywanie go do globalnych standardów oraz inwestowanie w nowe technologie są kluczowe dla dalszego rozwoju gospodarczego Polski. Współczesne wyzwania, takie jak cyfryzacja, zmiany regulacyjne czy rosnąca konkurencja, wymagają od polskiego systemu bankowego dalszej ewolucji, aby mógł on sprostać oczekiwaniom klientów oraz wyzwaniom globalnego rynku finansowego.

[1] Por. W. Baka, Podstawowe założenia reformy bankowej, „Bank i kredyt” 1988, nr 7.

[2] Por. Z. Dobosiewicz, Nowy polski system bankowy, Warszawa 1995, s. 23.

Zakończenie pracy magisterskiej

5/5 - (2 votes)

Ogólna sytuacja ekonomiczna, wywierająca wpływ na działalność i na wyniki finansowe banków, oddziałuje także na warunki egzystencji i zachowania ogółu podmiotów działających na rynku – powodując wzrost lub spadek skłonności do oszczędzania, zwiększenie lub zmniejszenie tendencji do inwestowania, zwiększenie lub zmniejszenie zapotrzebowania na kredyty. Decyduje więc w znacznej mierze o tym, jak będą postępować partnerzy banku, jakie będą ich żądania i oczekiwania, jaka będzie ich kondycja finansowa.

Polityka finansowa banku obejmuje szeroki zakres spraw, które mają wpływ na osiągane wyniki. Jej skuteczne prowadzenie wymaga dobrego rozpoznania sytuacji na rynku bankowym, umiejętności trafnego przewidywania jej rozwoju oraz szybkiego, najlepiej wyprzedzającego dostosowania do tych zmian obowiązujących w banku regulacji. Z doświadczenia jednoznacznie wynika, że znaczący wpływ na rynkową pozycję banku i wyniki mają decyzje dotyczące rozmiarów ryzyka podejmowanego w różnych sferach działalności, polityka oprocentowania wkładów i kredytów oraz wysokość prowizji i opłat. Skuteczniejsza okazuje się strategia stosowania niższych marż i stawek jednostkowych przy równoczesnym zwiększaniu wolumenu operacji niż działania odwrotne.

Każdy bank i w każdych warunkach zawsze ma ograniczony pułap generowania dochodów. W praktyce jednak nie można stwierdzić, czy potencjalnie możliwy poziom dochodów jest osiągany, można go bowiem szacować, nie można jednak dokładnie obliczyć. Nie można także zakładać, że wszystko funkcjonuje idealnie, a każda szansa jest wykorzystana, gdyż nigdy nie jest tak dobrze, aby nie mogło być lepiej.

Każdy bank ma jednocześnie minimalny pułap kosztów, które musi ponosić, aby móc funkcjonować. Koszty, inaczej niż w przypadku dochodów, to zjawiska poddające się skutecznemu sterowaniu. Niezmiernie trudno jest jednak utrzymać bieżące koszty w wysokości skrajnego minimum i nie ponosić wydatków na rozwój, bo to negatywnie rzutuje na rynkową pozycję banku, a w konsekwencji – na dochody w następnych okresach.

Opinia o banku kształtuje się pod wpływem wielu czynników składających się na ogólny wizerunek banku. Duży wpływ ma kondycja finansowa banku i miejsce zajmowane w rankingach, bo rzutuje na mniemanie klientów o bezpieczeństwie banku. Obok tego bardzo duże znaczenie mają jednak bezpośrednie kontakty klientów z pracownikami i szefami banku różnych szczebli. Klienci bardzo szybko wyrabiają sobie pogląd o obsłudze, jej kompetencjach i sprawności, a te czynniki łącznie ze stosowanymi procedurami i regulacjami, stanowią o ich stosunku do danego banku. Siła banku to nie budynki, meble, komputery i procedury, lecz ludzie w nim zatrudnieni. To oni na co dzień spotykają się z niezadowoleniem klientów, zbyt długimi procedurami, ograniczeniami systemów informatycznych oraz innymi problemami, które maja wpływ na poziom jakości oferowanych usług. To od nich właśnie w dużym stopniu zależy, jak wielu klientów skorzysta z oferty banku i czy będą oni zadowoleni z obsługi.

Nasilająca się konkurencja zmusza banki z jednej strony do stałego poszerzania zakresu oferowanych usług i podnoszenia jakości, a z drugiej do systematycznego poszukiwania możliwości obniżenia kosztów działania. Jednym z czynników określających konkurencyjność banków jest poziom cen ich usług. Banki coraz bardziej upodabniają się do siebie pod względem oferowanych usług i jakości obsługi, a w znacznie większym stopniu różnią się pod względem realnych, płaconych przez klientów, cen swoich usług.

W kształtowaniu wyniku finansowego w bankach nadal znaczącą, co do wielkości rolę odgrywają przychody z tytułu odsetek, pomimo tendencji do ich zmniejszania się. Nie bez znaczenia były przychody z tytułu prowizji i opłat, wykazujące z kolei wyraźna tendencję wzrostową. W sytuacji, gdy banki coraz mniej zarabiają na odsetkach od udzielanych kredytów, występuje ogólnoświatowa tendencja urealniania opłat za czynności bankowe, takie jak wpłaty gotówkowe, ewidencjonowanie przechowywanych środków, dostęp do informacji o stanie konta i jego historii itp. Kiedyś banki świadomie rezygnowały z takich opłat, a obecnie je przywracają. O wynikach banku komercyjnego decyduje przede wszystkim właściwe gospodarowanie aktywami i pasywami – zgromadzenie dostatecznie dużych, a relatywnie tanich środków o dogodnej strukturze czasowej oraz zaangażowania ich we właściwych proporcjach w operacjach lokacyjnych i kredytowych – rentownych i należycie zabezpieczonych. Na ostateczne wyniki może mieć wpływ mniej lub bardziej pomyślny rozwój sytuacji zewnętrznej, wydarzenia losowe, zjawiska czysto przypadkowe. Zmieniająca się rzeczywistość stawia przed bankami nowe problemy i nieustannie trwa poszukiwanie rozwiązań, które lepiej odpowiadałyby nowej sytuacji.

Operacje bankowe

Oceń tę pracę

Operacje bankowe można określić jako stosunki umowne między bankiem i Klientem, w których bank oferuje swoje usługi, a Klient jest usługobiorcą. Operacje te są połączone z określonymi świadczeniami na rzecz Klienta (np. depozyt) lub na rzecz banku (np. kredyt). Operacje bankowe są wykonywane przy wykorzystaniu rachunku bankowego.

Bankowa oferta usług finansowych charakteryzuje się cechami specyficznymi dla działalności bankowej:

  • są to działania typowe dla usług bankowych, a polegające na proponowaniu przez bank wykonania określonej czynności (np. przyjęcia depozytu lub udzielania kredytu),
  • są one przeważnie dokonywane w drodze operacji pieniężnych (stąd określenie „handlowanie pieniędzmi”), a więc mają charakter pieniężny, a nie rzeczowy,
  • większość operacji, szczególnie masowych, jest wykonywana przez banki według tych samych standardów,
  • usługi bankowe nie mogą być magazynowane, banki są zawsze gotowe wykonywać je na bieżąco,
  • usługi bankowe w przeważającej części są określone przez kwotę pieniędzy (kredyt, depozyt), rzadziej przez ilość (zakup akcji),
  • w stosunku do poszczególnych Klientów usługi bankowe stanowią kumulację różnych czynności w zależności od potrzeby, co powoduje, że popyt na te usługi może ulegać znacznym wahaniom (np. terminy wypłat płacowych),
  • zakres i formy usług bankowych są w dużej mierze uzależnione od ustaleń prawa bankowego oraz działania banku centralnego i nadzoru bankowego.

Z punktu widzenia wzajemnych stosunków między bankiem a Klientem operacje bankowe można podzielić na następujące grupy:

  1. usługi finansujące – są to te wszystkie operacje, które prowadzą do natychmiastowego (lub w ustalonym terminie późniejszym) zwiększenia środków płatniczych Klienta,
  2. usługi depozytowe, czyli operacje, które umożliwiają Klientowi przekazanie bankowi czasowo niepotrzebnych mu środków w celu ich wykorzystania na rzecz osób trzecich na cele inwestycyjne czy konsumpcyjne,
  3. usługi związane z obsługą obrotu płatniczego – polegają na realizacji zleceń Klienta wykonywania określonych operacji na rachunkach bankowych bądź są to operacje płatnicze dokonywane z inicjatywy samego banku,
  4. usługi różne, obejmujące wiele rozmaitych usług oferowanych Klientom przez banki (np. doradztwo, pośrednictwo w operacjach papierami wartościowymi itd.).

Podział ten uwzględnia przede wszystkim jednolitość funkcji wymienionych grup usług z punktu widzenia interesów Klienta.